Zuism-bræður dæmdir í Lands­rétti

Ágúst hlýtur tveggja ára fangelsisdóm og Einar fær eins og hálfs árs fangelsisdóm. Þá er þeim gert að greiða sakar- og lögmannskostnað málsins sem hleypur á rúmlega þrjátíu milljónum króna. 

Bræðurnir voru voru sakaðir um að hafa svikið hátt í 85 milljónir króna út úr íslenska ríkinu með því að látast reka trúfélag með raunverulega starfsemi og fyrir að hafa þvættað ávinninginn. Báðir neituðu sök.

Auk bræðranna var trúfélagið Zuism sjálft, einkahlutafélagið EAF sem Einar er í forsvari fyrir og bandaríska skúffufélagið Threescore LLC í Delaware ákært í málinu. Bræðurnir millifærðu meðal annars stóran hluta fjármuna Zuism á félagið EAF sem þeir létu Zuism síðar kaupa af öðru félagi Einars.

Félagið Zuism er gert að sæta upptöku á tæplega 1,3 milljónum króna. Einkahlutafélagið EAF var gert að sæta upptöku á söluandvirði hlutabréfa sem námu 563 þúsund króna, og upptöku á öllum eignum á bankareikningi sínum, hvers andvirði er 271 þúsund bandaríkjadalir, sem jafngildir um 37 milljónum króna á núvirði. Þá var félaginu Threescore LLC gert að sæta upptöku á öllum eignum á reikningi sínum hvers andvirði er 75 þúsund dalir, sem jafngildir um tíu milljónum króna.

Segja þá hafa blekkt stjórnvöld

Landsréttur taldi sannað að Ágúst og Einar hefðu á árunum 2017 til 2019 blekkt stjórnvöld. Þeir hefðu haft fulla vitneskju um það að meðlimir Zuism sem gengu til liðs við í trúfélagið í árslok 2015 hefðu ekki komið í félagið á forsendum trúar eða lífsskoðunnar. 

Að mati dómsins hefðu þeir átt að láta stjórnvöld vita af stöðunni sem upp var komin, sem fólst í því að stjórnvöld væru með ranga hugmynd af félaginu, en í staðinn hafi þeir hagnýtt sér stöðuna, sem leiddi til þess að félagið fékk greiddar tæplega 85 milljónir þi sóknargjöld sem það átti samkvæmt lögum ekki tilkall til.

Sýslumaðurinn á Norðurlandi eystra hefur haldið eftir sóknargjöldum Zuism í að verða fimm ár vegna verulegrar óvissu um að raunveruleg starfsemi fari fram á vegum félagsins og að það uppfylli skilyrði laga um trúfélög.

Ágúst Arnar og Einar stofnuðu Zuism ásamt Ólafi Helga Þorgrímssyni árið 2012 og fengu það skráð sem trúfélag hjá stjórnvöldum árið 2013. Ólafur virðist þó hafa haft litla sem enga aðkomu að starfsemi félagsins.

Höfnuðu því að bræðurnir hafi svikið út fé

Mál ákæruvaldsins byggði meðal annars á því að Ágúst hafi sem forsvarsmaður Zuism veitt villandi eða rangar upplýsingar um rekstur trúfélagsins og umfang starfseminnar. Þannig hafi hann ranglega gefið til kynna að félagið uppfyllti skilyrði um skráð trúfélög og ætti þar með rétt á fjárframlögum frá ríkinu. Blekkingar bræðranna eru sagðar hafa snúist um að innan Zuism væri lögð stund á trú í virkri og stöðugri starfsemi og að í því væri kjarni félagsmanna sem tæki þátt í starfsemi og styddi lífsgildi þess.

Bræðurnir voru sagðir hafa nýtt fjármunina að miklu leyti í eigin þágu og félaga í þeirra eigu. Sjálfir hafa þeir þvertekið fyrir að hafa beitt stjórnvöld blekkingum. Þeir hafi stofnað og rekið trúfélagið í góðri trú og viljað láta gott af sér leiða með starfseminni.

Verjendur þeirra sögðu við aðalmeðferð í héraðsdómi að ekkert benti til þess að ásetningur til fjársvika hafi verið fyrir hendi. Áhugi Einars á sögu og þróun trúarbragða hafi verið einn helsti hvati þess að bræðurnir stofnuðu og ráku trúfélagið.

Var meðal fjölmennustu trúfélaga á Íslandi

Zuism var um tíma eitt fjölmennasta trúfélag landsins með yfir þrjú þúsund félaga en skráningar í félagið jukust gríðarlega eftir að hópur ótengdur bræðrunum náði stuttlega völdum í trúfélaginu og lofaði endurgreiðslu sóknargjalda árið 2015.

Eftir að Zuism komst í kastljós fjölmiðla var Ágúst skipaður forstöðumaður félagsins og bræðurnir fengu greiddar út tuga milljóna sóknargjaldsgreiðslur sem Fjársýsla ríkisins hafði haldið eftir meðan óvissa var um hver færi með stjórn trúfélagsins.

Að sögn ákæruvaldsins fékk rekstrarfélag Zuism trúfélags rúmar 84 milljónir króna greiddar úr ríkissjóði. Fram kom við aðalmeðferðina að þegar bankareikningurinn var haldlagður hafi lokastaða hans verið 1,2 milljónir og því búið að ráðstafa nær öllu fénu með einum eða öðrum hætti.

Persónuleg neysla hans sögð fjármögnuð með sóknargjöldum

Samkvæmt gögnum héraðssaksóknara millifærði Einar um 46 milljónir króna til EAF ehf., dótturfélags Zuism, sem var undir stjórn hans. Að sögn Finns Vilhjálmssonar saksóknara fóru þar að auki um 11 milljónir til Einars og Ágústs í gegnum millifærslur og peningaúttektir, 9 milljónir í lögfræðikostnað og 6,6 milljónir út í gegnum debetkortafærslur Ágústs, þar af 3,3 milljónir í reiðufjárúttektir.

Samkvæmt skattframtali Ágústs var hann tekjulítill á þessum tíma og taldi ákæruvaldið því að persónuleg neysla hans hafi af stórum hluta verið fjármögnuð með debetkorti Zuism.

Þá sagði ákæruvaldið að ef seðlainnlagnir á bankareikning Ágústs árið 2018 væru bornar saman við reiðufjárúttektir hjá Zuism sé allt útlit fyrir að hann hafi verið að flytja peninga yfir á sinn persónulega reikning.

Fréttin hefur verið uppfærð.