Synjun Sjúkra­trygginga í ó­sam­ræmi við lög: „Þetta snýst greini­lega ekki um peninga“

Sigurður Hólmar Jóhannesson segir frá því mikla stríði sem hann hefur átt í við Sjúkratryggingar Íslands í samtali við Vísi. 

Árið 2019 segist hann hafa sótt um styrk frá sjúkratryggingum fyrir hjólastólahjóli fyrir Sunnu Valdísi dóttur sína, sem glímir við sjaldgæfan taugasjúkdóm. Sjúkratryggingar synjuðu þeirri beiðni. 

Málinu var þá áfrýjað til úrskurðarnefndar velferðarmála sem tók undir ákvörðun Sjúkratrygginga. „Þá fórum við ekkert lengra með þetta, þó svo að við værum mjög ósátt og fannst eins og lögin gerðu alveg ráð fyrir því að það mætti styrkja kaup á svona tæki,“ segir Sigurður. 

Grunur um hlutdrægni í nefndinni

Þá segir hann þau foreldrana hafa í fyrra sótt um styrk fyrir öðruvísi hjóli, en fengið nákvæmlega sama úrskurð, sem byggði á því að samkvæmt reglugerð væri Sjúkratryggingum Íslands ekki heimilt að styrkja kaup á hjálpartækjum sem væru til afþreyingar eða notkunar í frístundum. 

Sigurður segir úrskurðarnefndina, sem samanstandi af sextán lögfræðingum, ekki hlutlausa. „Við getum borgað sextán lögfræðingum laun fyrir að sitja í einhverri nefnd en við getum ekki látið fötluð börn fá hjálpartæki, þannig að þetta snýst greinilega ekki um peninga,“ segir hann. 

Í kjölfarið ákváðu Sigurður og Ragnheiður, móðir Sunnu, að fara með málið til Umboðsmanns Alþingis. Um það bil fimm mánuðir liðu þar til þau fengu svör. Þann 21. júlí síðastliðinn fengu þau álit umboðsmanns þar sem fram kom að úrskurður nefndarinnar hafi verið í ósamræmi við lög.

Ekki fyrsti slagurinn

„Það eru tilmæli mín til úrskurðarnefndar velferðarmála að hún taki mál Sunnu Valdísar til meðferðar að nýju og, komi fram beiðni þess efnis frá henni, og leysi úr málinu í samræmi við þau sjónarmið sem hafa verið rakin í álitinu. Jafnframt beini ég því til nefndarinnar að taka framvegis mið af þeim sjónarmiðum sem koma fram í álitinu,“ segir í áliti umboðsmanns Alþingis varðandi málið.

„Okkur fannst að við þyrftum að klára þetta mál svo að önnur börn þurfi ekki að ganga í gegnum það sama og við,“ segir Sigurður. Hann segir málið ekki vera fyrsti slagurinn sem foreldrar Sunnu taki við Sjúkratryggingar. 

„Maður myndi halda að núna ættu Sjúkratryggingar að fara að breyta sínu vinnulagi og fara eftir lögum framvegis eins og þau eru túlkuð af umboðsmanni Alþingis, sem er sá sem á endanum túlkar lögin,“ segir Sigurður.

Tilbúinn að leita til Evrópudómstólsins

Hann segist vona að með breyttu verklagi Sjúkratrygginga verði fötluðum börnum ekki einungis veittur styrkur til lífsnauðsynlegra hjálpartækja, heldur einnig tækja sem bæti líf og lífsgæði þeirra. „Ekki einn einasti lögfræðingur af þessum sextán gat séð að þau hafa verið að fara með vitlaust mál og hafa gert árum saman,“ segir Sigurður. 

Nú mun fjölskyldan sækja aftur um umræddan styrk og bíða eftir úrskurði Sjúkratrygginga. Sigurður segist vera tilbúinn að fara með málið til Evrópudómstólsins, fáist ekki styrkur til kaupa á hjólinu. Hann segir það taka Sjúkratryggingar sex til átta vikur að svara slíkum beiðnum og að auki taki hjólið tíu vikur að koma til landsins. Hjólið verði þá komið í fyrsta lagi í nóvember, gangi allt eftir. 

„Það er náttúrlega bara galið hvað hægt er að tefja svona mál lengi,“ segir Sigurður um þá slagi sem hann hefur átt við sjúkratryggingar. „Þetta er bara svo letjandi.“

Loks vekur Sigurður athygli á að fólk kynni sér sjúkdóminn sem dóttir hans er með, sem er afar sjaldgæfur. Sjálfur framleiddi hann heimildarmynd um sjúkdóminn í því skyni að fólk kynnti sér hann. Myndina má nálgast hér eða á vefsíðunni humantimebombs.com.