Sak­­borningur í hryðju­­­verka­­­málinu: Yfir­lýstur nas­isti sem finnst hommar fá of mikið pláss

Meintur samverkamaður hans segir vin sinn vera nasista sem hati bæði gyðinga og múslima en sjálfur sé hann mannvinur sem trúi á Guð og þyki vænt um litað fólk og samkynhneigða. Þá væru samskipti þar sem þeir meðal annars ræddu að keyra niður fólk á Hinsegin dögum, útbúa sprengjur og koma ákveðnu fólki fyrir kattarnef meiningarlaus og sett fram í gríni. Meðal þess sem var gert upptækt í húsleitum lögreglu á heimilum þeirra beggja var kassi með 43 stykkjum af níu millimetra byssuskotum, þrívíddarprentari, íhlutir í þrívíddarprentuð skotvopn, nasistafáni og suðurríkjafáni.

Þetta kemur fram í úrskurðum Landsréttar frá því í október en þar er vitnað í skýrslutöku hjá lögreglu. Úrskurðirnir voru nýlega birtir en dómstóllinn felldi gæsluvarðhald mannanna úr gildi í desember og vísaði til þess að ekki hægt að slá því föstu að ásetningur hafi verið fyrir hendi hjá þeim. Báðir neita þeir að hafa ætlað sér að fremja hryðjuverk.

Annar maðurinn er ákærður fyrir skipulagningu hryðjuverka og hinn fyrir aðild að slíkri skipulagningu. Þegar hinn síðarnefndi var spurður hvers vegna þeir hafi rætt áburð sagði hann vin sinn hafa kynnt sér þau mál vel, „líklega til að búa til sprengju.“ Að sögn lögreglu var minnisbók handlögð í húsleit sem virðist innihalda lista yfir forefni til sprengjugerðar.

Hann sagði jafnframt að umræddur vinur sinn væri hefnigjarn og hafi byrjað að þrívíddarprenta skotvopn eftir að hafa verið neitað um skotvopnaleyfi. Fram kemur í úrskurði Landsréttar að við þessi tíðindi hafi hann sagt í textaskilaboðum til vinar síns á dulkóðaða samskiptamiðlinum Signal að „nú muni þeir fá á trýnið“ og viljað kanna hvenær árshátíð lögreglunnar yrði næst haldin.

Þjóðþekktir einstaklingar óttaslegnir og tekið fyrirætlunum þeirra alvarlega

Þegar yfirlýsti nasistinn var spurður af lögreglu út í eigin manifestó sem fannst í tölvu hans kvað hann það vera sínar hugleiðingar og það væru ekki bara hryðjuverkamenn sem skrifi slíkt. Hann kannaðist við að hafa vistað og kynnt sér manifestó nafngreindra manna, sem framið hafa hryðjuverk, einungis í þeim tilgangi að kanna hvað væri að gerast í höfðinu á þeim.

Aðspurður út í ummæli sín um að drepa nafngreinda þingmenn kvaðst hann ekki hafa ætlað að gera það bókstaflega. Áður hefur verið greint frá því að mennirnir tveir hafi rætt það að myrða Guðlaug Þór Þórðarson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, og bana sósíalistunum Gunnari Smára Egilssyni og Sólveigu Önnu Jónsdóttur. Þá komu nöfn þingmanna og fyrrverandi þingmanna Pírata einnig upp í samtölum þeirra.

Í úrskurði Landsréttar segir að lögregla hafi rætt við þá aðila sem hinir kærðu nefndu sem skotmörk. Þeim hafi ekki verið hlátur í huga heldur þess í stað hafi gripið um sig mikill ótti og vanlíðan hjá þessu fólki, sem hafi tekið fyrirætlunum sakborninganna mjög alvarlega og nærri sér.

Kvaðst trúa því að vinur sinn gæti látið til skarar skríða

Sakborningarnir tveir ræddu meðal annars drónaárásir sín á milli. Annar þeirra kvaðst ekki hafa haft vilja til þess að standa að slíkum árásum en sagði vin sinn þó hafa sýnt þeim mikinn áhuga. Honum hafi blöskrað hvað hann væri kominn langt í þeim pælingum og að hann væri að skoða hvernig ætti að smíða dróna og sprengjur, væri kominn með GPS-staðsetningar og ætlað sér að smíða dróna. Hann kvaðst trúa því að hinn meðákærði kynni að framkvæma þessar hugmyndir sínar og kannaðist við að hann hafi sent honum leiðbeiningar um hvernig unnt væri að útbúa sprengjur.

Þegar sá var spurður út í þau ummæli að „nú hættum við að prenta byssur og byrjum að prenta dróna, kaupum kínasull í þá og sprengiefni“ kvað hann að þau hafa verið sett fram í hálfkæringi. Þá kvað hann félaga sinn hafa farið í „vettvangsskoðun” fyrir Gleðigönguna og meðal annars mælt stærð á hliði með tilliti til þess hvort unnt væri að keyra vörubíl í gegnum það.

Í úrskurði Landsréttar frá því í október segir að mennirnir hafi rætt sín á milli að drepa alla sem tækju þátt í Gleðigöngu Hinsegin daga og séð fyrir sér „að keyra yfir 100 manns á Gay Pride og bakka svo, fram og aftur – spreyja svo 500 skotum og beila á næsta location,“ eins og haft er eftir þeim í úrskurðinum.

Líkt og áður segir neita þeir báðir að hafa ætlað sér að fremja hryðjuverk og sagt að um meiningarlaust hjal hafi verið að ræða, sett fram í gríni. Þar á meðal sagði annar þeirra að allt tal um dróna og drónasprengingar, til dæmis á Alþingi og lögreglustöð hafi verið merki um svartan húmor þeirra. Að endingu sagðist hann skammast sín fyrir ummælin.

Fullyrt er í ákæru héraðssaksóknara að ætla megi út frá samskiptunum að hetjur mannanna og fyrirmyndir séu þekktir einstaklingar og hópar sem hafi framið fjöldadráp og hryðjuverk. Því væri ljóst að þeir aðhylltust ýmsar öfgakenndar skoðanir. Rannsókn lögreglu á málinu stendur enn yfir.