Höfundur Gaia-kenningarinnar er látinn Bjarki Sigurðsson skrifar 27. júlí 2022 14:50 James Lovelock á Gamlingja-verðlaununum í London árið 2017. Getty/Yui Mok Breski vísindamaðurinn James Lovelock sem þekktastur er fyrir Gaia-kenninguna lést í gær. Hann fæddist þann 26. júlí árið 1908 og lést því á 103 ára afmælisdaginn. Samkvæmt The Guardian lést Lovelock eftir slæm veikindi eftir slæmt fall fyrir sex mánuðum síðan. Hann lést á heimili sínu umkringdur fjölskyldu sinni. Lovelock er þekktastur fyrir Gaia-kenninguna sem fjallar um að Jörðin sé öll lifandi heild. „Nánar tiltekið segir kenningin að lífið á Jörðinni sé ekki til komið af tilviljun einni (háðri heppilegri staðsetningu hnattarins í sólkerfinu) heldur stuðli lífmassinn allur að því, með virkum hætti, að hin heppilegu skilyrði til lífs á Jörðinni haldist sem lengst,“ segir í svari Þorsteins G. Berghreinssonar um Gaia-kenninguna á Vísindavefnum. Lovelock var mikill umhverfissinni og hélt því fram síðustu ár að aðeins eitt prósent lífhvolsins sé eftir. Lovelock var þó ansi umdeildur um langt skeið, þá sérstaklega þar sem hann talaði um kjarnorku sem umhverfisvænan orkugjafa. Í dag eru þó flestir sammála þessari kenningu hans. Andlát Bretland Umhverfismál Vísindi Mest lesið Eyjólfur færir klukkuna aftur Innlent Vegfarandi á sjúkrahús og Kringlumýrarbraut lokað eftir þriggja bíla árekstur Innlent „Margir staðir og margir sakborningar“ Innlent Gefst upp og flytur eftir sjö ára mótmæli Innlent Vilja lokka höfuðborgarbúa norður og lofa nóg af bílastæðum Innlent Algengasta tegundin sem skráð hefur verið á Íslandi Innlent Noem rekin Erlent Handleggsbrotinn eftir átök við þingmann Erlent Kosningavaktin 2026: Landsmenn kjósa sér sveitarstjórnir Innlent Sjá sér með engu móti fært að ná björgunarflugi Innlent Fleiri fréttir Handleggsbrotinn eftir átök við þingmann Noem rekin Leita til Úkraínumanna vegna íranskra sjálfsprengidróna Telja sjávarhæð verulega vanmetna sem gæti ógnað milljónum manna Játar að hafa haldið við aðstoðarkonu sem kveikti í sér Bæta við einu geimskoti og stefna á tunglið 2028 Íhugar að reka Noem eftir deilur við þingmenn Reyna að vernda líf áhafnar annars íransks skips Ráðast á bandarískt olíuflutningaskip en sverja af sér árás á Tyrkland Bondi neydd til að svara spurningum um Epstein-málið Skæðadrífa frá Íran og Ísraelar héldu árásum á Líbanon áfram Taka beri orðum bandarískra stjórnvalda um stöðuna í Íran með fyrirvara Sökktu skipi með tundurskeyti í fyrsta sinn frá seinna stríði Gæti Ísland dregist inn í átökin?: Eldflaug frá Íran skotin niður í lofthelgi Tyrklands Gefur lítið fyrir hótanir Trumps Írönum og Bandaríkjamönnum ber ekki saman um stöðuna á Hormuz-sundi Danskur öfgamaður ákærður fyrir nauðgunarlýsingar Clinton stöðvaði yfirheyrsluna og gekk út Græningjar teknir fram úr Verkamanna- og Íhaldsflokki Vaktin: Átökin breiðast enn út Frakkar fjölga kjarnavopnum Ísrael gerir árásir á Tehran og Beirút og Íranir svara fyrir sig Melania fer með formennsku á fundi öryggisráðsins Fönguðu kolefni með sömu aðferð og átti að nota í Hvalfirði Eltihrellir Marin ekki talinn sakhæfur Vaktin: Sprengjum rignir enn Hundruð þúsunda farþega strandaglópar vegna stríðs í Íran Rannsaka skotárás í Texas sem mögulegt hryðjuverk Íranir svara fyrir sig og Ísraelar ráðast gegn Hezbollah í Líbanon Hóta að grípa til hernaðaraðgerða gegn Íran Sjá meira
Samkvæmt The Guardian lést Lovelock eftir slæm veikindi eftir slæmt fall fyrir sex mánuðum síðan. Hann lést á heimili sínu umkringdur fjölskyldu sinni. Lovelock er þekktastur fyrir Gaia-kenninguna sem fjallar um að Jörðin sé öll lifandi heild. „Nánar tiltekið segir kenningin að lífið á Jörðinni sé ekki til komið af tilviljun einni (háðri heppilegri staðsetningu hnattarins í sólkerfinu) heldur stuðli lífmassinn allur að því, með virkum hætti, að hin heppilegu skilyrði til lífs á Jörðinni haldist sem lengst,“ segir í svari Þorsteins G. Berghreinssonar um Gaia-kenninguna á Vísindavefnum. Lovelock var mikill umhverfissinni og hélt því fram síðustu ár að aðeins eitt prósent lífhvolsins sé eftir. Lovelock var þó ansi umdeildur um langt skeið, þá sérstaklega þar sem hann talaði um kjarnorku sem umhverfisvænan orkugjafa. Í dag eru þó flestir sammála þessari kenningu hans.
Andlát Bretland Umhverfismál Vísindi Mest lesið Eyjólfur færir klukkuna aftur Innlent Vegfarandi á sjúkrahús og Kringlumýrarbraut lokað eftir þriggja bíla árekstur Innlent „Margir staðir og margir sakborningar“ Innlent Gefst upp og flytur eftir sjö ára mótmæli Innlent Vilja lokka höfuðborgarbúa norður og lofa nóg af bílastæðum Innlent Algengasta tegundin sem skráð hefur verið á Íslandi Innlent Noem rekin Erlent Handleggsbrotinn eftir átök við þingmann Erlent Kosningavaktin 2026: Landsmenn kjósa sér sveitarstjórnir Innlent Sjá sér með engu móti fært að ná björgunarflugi Innlent Fleiri fréttir Handleggsbrotinn eftir átök við þingmann Noem rekin Leita til Úkraínumanna vegna íranskra sjálfsprengidróna Telja sjávarhæð verulega vanmetna sem gæti ógnað milljónum manna Játar að hafa haldið við aðstoðarkonu sem kveikti í sér Bæta við einu geimskoti og stefna á tunglið 2028 Íhugar að reka Noem eftir deilur við þingmenn Reyna að vernda líf áhafnar annars íransks skips Ráðast á bandarískt olíuflutningaskip en sverja af sér árás á Tyrkland Bondi neydd til að svara spurningum um Epstein-málið Skæðadrífa frá Íran og Ísraelar héldu árásum á Líbanon áfram Taka beri orðum bandarískra stjórnvalda um stöðuna í Íran með fyrirvara Sökktu skipi með tundurskeyti í fyrsta sinn frá seinna stríði Gæti Ísland dregist inn í átökin?: Eldflaug frá Íran skotin niður í lofthelgi Tyrklands Gefur lítið fyrir hótanir Trumps Írönum og Bandaríkjamönnum ber ekki saman um stöðuna á Hormuz-sundi Danskur öfgamaður ákærður fyrir nauðgunarlýsingar Clinton stöðvaði yfirheyrsluna og gekk út Græningjar teknir fram úr Verkamanna- og Íhaldsflokki Vaktin: Átökin breiðast enn út Frakkar fjölga kjarnavopnum Ísrael gerir árásir á Tehran og Beirút og Íranir svara fyrir sig Melania fer með formennsku á fundi öryggisráðsins Fönguðu kolefni með sömu aðferð og átti að nota í Hvalfirði Eltihrellir Marin ekki talinn sakhæfur Vaktin: Sprengjum rignir enn Hundruð þúsunda farþega strandaglópar vegna stríðs í Íran Rannsaka skotárás í Texas sem mögulegt hryðjuverk Íranir svara fyrir sig og Ísraelar ráðast gegn Hezbollah í Líbanon Hóta að grípa til hernaðaraðgerða gegn Íran Sjá meira