Aðgerðirnar til þess fallnar að ala á sundrungu í stað samstöðu

Fjármálaáætlun til næstu fimm ára var afgreidd út úr fjárlaganefnd Alþingis í gær en stjórnarflokkarnir gerðu ýmsar breytingatillögur til að sporna gegn þenslu og verðbólgu. Alls ætlar ríkið að spara tæpa tuttugu og sex milljarða króna en málið verður tekið fyrir á þingi á mánudag.

Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segir það öllum ljóst að það sé mikil þensla til staðar og því sé ekki óeðlilegt að brugðist sé við því. Horfa þurfi þó til þess hvaðan þenslan kemur en hana má rekja til húsnæðismála og innfluttrar verðbólgu, ásamt því að nokkrar atvinnugreinar hafa verið að skila inn methagnaði í faraldrinum.

„Við hljótum að horfa til þessarar samsetningar þegar við veltum því fyrir okkur hvernig aðgerðirnar eru. Á til að mynda að skera niður í grunnþjónustu um fimm til sex milljarða og í opinberri fjárfestingu um tíu milljarða þrátt fyrir varnaðarorð um það, í staðinn fyrir að horfa þá mögulega á þær atvinnugreinar og þá kima samfélagsins sem hafa einmitt svigrúm eftir Covid,“ segir Kristrún.

Hún bendir í því samhengi til að mynda á að hægt hafi verið að líta til þess að skattleggja sjávarútveginn og byggingageiran en í stað þess hafi verið ráðist í flatar krónutöluhækkanir og niðurskurð í grunnþjónustu.

„Það hefði verið hægt að finna þetta fjármagn annars staðar. Það er methagnaður í ákveðnum atvinnugreinum, það eru fjármagnstekjur í hæstu hæðum núna í kjölfar heimsfaraldurs, í kjölfar aðgerða stjórnvalda, og það er ekki ráðist til að mynda, þó það sé ekki nema tímabundnar hækkanir á fjármagnstekju- eða eignasköttum, það er frekar farið í grunnþjónustuna og þetta þykir mér sérkennileg forgangsröðun,“ segir Kristrún.

Almennum borgurum kastað fyrir bílinn

Það endurspeglar þó að hennar mati stóru myndina í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar þar sem stjórnmálasáttmálinn hafi ekki enn verið fjármagnaður. Þá muni það sjást í fjárlögum í haust hvernig ríkisstjórnin ákvað að beita sértækum aðgerðum á meðan ákveðinn kimi samfélagsins naut góðs af Covid. 

„Þeim aðilum er hlíft á meðan almennum borgurum og grunnþjónustu er í rauninni svolítið kastað fyrir bílinn í þessum aðgerðum,“ segir hún.

„Ég hef verulegar áhyggjur af þessu, að mínu mati er þetta til þess fallið að ala frekar á sundrungu í staðinn fyrir samstöðu í samfélaginu,“ segir Kristrún enn fremur aðspurð um hvort hún óttist þróunina. „Þegar það er grafið svona undan velferðarþjónustunni þá elur það á vantrú fólks um að við getum í rauninni staðið saman sem samfélag.“

Hún gerir þó ráð fyrir að breytingarnar verði samþykktar en segir mikilvægt að almenningur fylgist vel með þróun næstu ára. „Þetta er alvarleg þróun til lengri tíma en ég vona svo sannarlega að henni verði snúið við núna á næstu árum,“ segir Kristrún.