Fjárfestar gætu grætt milljónir seldu þeir nú

Það er ekki neinn miðlægur listi til yfir hæfa fjárfesta. Fjármálafyrirtæki halda utan um slíkar upplýsingar varðandi viðskiptavini sína.

Hugtakið „hæfir fjárfestar“ er skilgreint í e) lið 2. gr. reglugerðar ESB nr. 2017/1129 en reglugerðin var innleidd með lögum nr. 14/2020 um lýsingu verðbréfa sem boðin eru í almennu útboði eða tekin til viðskipta á skipulegum markaði:

„hæfir fjárfestar“: einstaklingar eða aðilar sem taldir eru upp í 1.–4. lið I. þáttar II. viðauka tilskipunar 2014/65/ESB og einstaklingar eða aðilar sem eru, samkvæmt beiðni, meðhöndlaðir sem fagfjárfestar í samræmi við II. þátt þess viðauka, eða teljast viðurkenndir gagnaðilar, í samræmi við 30. gr. tilskipunar 2014/65/ESB, nema þeir hafi gert samkomulag um að vera meðhöndlaðir sem almennir fjárfestar í samræmi við fjórðu málsgrein I. þáttar þess viðauka. Við beitingu fyrsta málsliðar þessa liðar skulu verðbréfafyrirtæki og lánastofnanir, að beiðni útgefanda, tilkynna útgefandanum um flokkun viðskiptavina sinna, með fyrirvara um að farið sé að viðkomandi lögum um gagnavernd,

Um er að ræða eftirfarandi aðila:

1) Einingar sem þurfa starfsleyfi eða eru reglufestar til að starfa á fjármálamörkuðum. Litið skal svo á að eftirfarandi skrá taki til allra eininga sem hafa starfsleyfi og sinna hefðbundinni starfsemi nefndra eininga: einingar sem hafa starfsleyfi frá aðildarríki samkvæmt tilskipun, einingar sem aðildarríki veitir starfsleyfi eða reglufestir án vísunar til tilskipunar og einingar sem þriðju lönd veita starfsleyfi eða reglufesta: a) lánastofnanir, b) verðbréfafyrirtæki, c) aðrar fjármálastofnanir sem hafa starfsleyfi eða eru reglufestar, d) vátryggingafélög, e) sameiginlegir fjárfestingarsjóðir og rekstrarfélög slíkra sjóða, f) lífeyrissjóðir og rekstrarfélög slíkra sjóða, g) seljendur hrávöru og hrávöruafleiða, h) staðbundnir aðilar, i) aðrir stofnanafjárfestar.

2) Stór fyrirtæki sem uppfylla tvær af eftirfarandi stærðarkröfum: — niðurstöðutölu efnahagsreiknings: 20 000 000 evrur — hreina veltu: 40 000 000 evrur — eigið fé: 2 000 000 evrur

3) Ríkisstjórnir og héraðsstjórnir, þ.m.t. opinberir aðilar sem stjórna opinberum skuldum á lands- eða svæðisvísu, seðlabankar, alþjóðlegar og yfirþjóðlegar stofnanir eins og Alþjóðabankinn, Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn, Seðlabanki Evrópu, Fjárfestingarbanki Evrópu og aðrar svipaðar alþjóðastofnanir.

4) Aðrir stofnanafjárfestar sem hafa þá aðalstarfsemi að fjárfesta í fjármálagerningum, þ.m.t. einingar sem fást við verðbréfun eigna eða önnur fjármögnunarviðskipti.

5) Einstaklingar eða aðilar sem uppfylla eftirfarandi skilyrði:

Viðskiptavinum, öðrum en þeim sem um getur í I. þætti, þ.m.t. opinberir aðilar, staðaryfirvöld, sveitarfélög og einstakir einkafjárfestar, kann einnig að vera heimilt að afsala sér hluta þeirrar verndar sem viðskiptareglurnar veita. Verðbréfafyrirtækjum skal þess vegna heimilt að fara með þessa viðskiptavini sem fagaðila svo fremi að eftirfarandi viðeigandi viðmiðanir og málsmeðferð séu uppfylltar. Þó skal ekki gert ráð fyrir að viðskiptavinirnir hafi markaðsþekkingu og -reynslu sambærilega þeirri sem er að finna í flokkunum sem skráðir eru í I. þætti. Afsal slíkrar verndar, sem veitt er samkvæmt stöðluðum viðskiptareglum, skal aðeins teljast gilt ef fullnægjandi mat á sérfræðikunnáttu, reynslu og þekkingu viðskiptavinarins, sem verðbréfafyrirtækið framkvæmir, tryggir, þannig að nokkuð öruggt sé í ljósi þess hvers eðlis viðskiptin eða fyrirhugaða þjónustan er, að viðskiptavinurinn geti tekið ákvarðanir um fjárfestingar og skilji áhættuna sem í þeim felst. Hæfnisprófið, sem lagt er fyrir stjórnendur og yfirmenn eininga sem hafa starfsleyfi samkvæmt tilskipunum á fjármálasviðinu, má telja sem dæmi um mat á sérfræðikunnáttu og þekkingu. Þegar um er að ræða smærri einingar skal einstaklingurinn, sem matið á við um, vera sá sem hefur leyfi til að annast viðskipti fyrir hönd einingarinnar. Við framkvæmd matsins skulu að lágmarki tvær af eftirfarandi viðmiðunum uppfylltar: — viðskiptavinurinn hafi stundað umtalsverð viðskipti á viðeigandi markaði næstliðna fjóra ársfjórðunga, að meðaltali a.m.k. tíu sinnum á hverjum ársfjórðungi, — stærð eignasafns viðskiptavinarins, skilgreint þannig að það í því séu innlán í reiðufé og fjármálagerningar, sé yfir 500 000 evrur, — viðskiptavinurinn gegni eða hafi gegnt faglegri stöðu á fjármálasviði í a.m.k. eitt ár sem krefst þekkingar á viðskiptunum eða þjónustunni sem fyrirhuguð er. Aðildarríkjum er heimilt að samþykkja sértæk viðmið vegna mats á sérþekkingu og þekkingu sveitarfélaga og staðaryfirvalda sem fara fram á að farið sé með þau sem fagfjárfesta. Þessi viðmið geta komið í stað eða til viðbótar þeim sem skráðar eru í fimmtu málsgrein.