Menntun íslenskra barna í gíslingu Íris Eva Gísladóttir skrifar 12. nóvember 2021 10:00 Fréttir sem heyrst hafa um Menntamálastofnun síðastliðin ár hafa ekki verið stofnuninni til framdráttar. Ástandið þar er grafalvarlegt, enda fer stofnunin alfarið með gerð námsefnis, eftirlit og mat með skólastarfi. Menntun barnanna okkar liggur hreinlega undir. Ógnarstjórnun Nú síðast vegna nýlegrar álytkunar starfsmanna stofnunarinnar um afsögn forstjóra, Arnórs Guðmundssonar. En ríflega 80% starfsmanna greiddu atkvæði með vandtrausti á forstjórann. Augljóst er að mikil krísa er innan stofnunarinnar en helmingur starfsfólks telur sig hafa orðið vitni að eða upplifað einelti, kynferðislega eða kynbundna áreitni, eða ofbeldi á vinnustað. Þetta fer þvert gegn opinberri stefnu stofnunarinnar, en á heimasíðu hennar kemur fram að Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni eða ofbeldi sé ekki liðið innan stofnunarinnar og að strax skuli taka á slíkum málum sem koma upp. Augljóst er að forstjóri fer ekki eftir eigin starfsreglum en fyrsta eineltismál kom upp 2015. Sama ár og stofnunin tók til starfa. Hlutverk stofnunarinnar forstjóranum óljós Vandinn er þó miklu dýpri, svo virðist sem að forstjóri stofnunarinnar þekki ekki sitt eigið hlutverk en í viðtali sem birt er að hluta til í Tíufréttum þann 8. september síðastliðin segir forstjóri orðrétt ,,Ríkið er líka svolítið að draga lappirnar. Hefur að mínu mati ekki sinnt sinni skyldu að hlúa að þeim verkefnum sem því ber. Ríkið á að sjá um náms og gæðamat, fylgja því eftir. Það á að sjá grunnskólum fyrir námsgögnum og byggja upp þessa grunn innviði”. Samkvæmt 5. grein laga um Menntamálastofnun (91/2015) er það nákvæmlega þau verkefni sem Menntamálastofnun á að sjá um fyrir hönd ríkisins. Það sama kemur fram á heimasíðu stofnunarinnar, undir skilgreindu hlutverki hennar. Grafalvarlegt er að sjá að forstjóri stofnunarinnar geri sér ekki grein fyrir hlutverki stofnunarinnar. Einnig kemur fram í sömu frétt að forstjóri telji að það vanti matskerfi sem meti fjölbreyttari hæfni nemenda í samræmdu prófunum. Ástæðan þar liggi hjá úreltu rafrænu kerfi. Ætla mætti að um væri að ræða áratuga gamalt kerfi en svo er ekki. Samræmdu prófin voru þreytt í fyrsta sinn rafræn árið 2016. Því er aðeins fimm ár síðan Menntamálastofnun valdi umrætt prófakerfi sem hefur valdið vandræðum alla tíð síðan. Slíkum vandræðum að leggja þurfti eina íslenska árlega mat sem lagt er fyrir nemendur. Ekki er því hægt að bera lengur saman árangur íslenskra barna í skólakerfinu á milli ára. Stofnunin stendur í veg fyrir eðlilegri þróun námsgagna Menntamálastofnun hefur ekki staðið undir breyttu umhverfi skóla. Íslenskir skólar hafa staðið framarlega í að nútímavæða nám með innleiðingu upplýsingatækni, sem byggst hefur þó að nær öllu leiti á frumkvæði og elju kennara sem hafa þurft að leggjast yfir hvernig kenna megi með slíkum hætti þar sem mikil vöntun er á íslensku efni fyrir kennslu í gegnum upplýsingatækni. Námsefnið sem notast er við í kennslu í gegnum spjaldtölvur og aðrar gerðir kennslu með upplýsingatækni er að miklu leiti ekki á íslensku. Algengast er að námsefnið sé á ensku en einnig á öðrum tungumálum. Íslenskir nemendur þreyta til að mynda stærðfræðiefni á norsku með námsbókunum sem Menntamálastofnun gefur út. Mikið hefur hallað undir fæti hvað varðar gæði íslenskunnar sem börnin okkar tala. Þau tala oft saman frekar á ensku en íslensku. Það gefur börnunum okkur skakka mynd af mikilvægi íslensku. Birtingarmynd þeirra af upplýsingatækni, sem er framtíðin, er sú að íslenska er óþörf og frekar ónytsamleg. Ef við viljum að íslenska haldi velli er nauðsynlegt að ýta undir aukna grósku íslenskrar menntatækni. Menntatækni í örum vexti allstaðar nema hér Menntatækni er einn mest vaxandi markaður á alþjóðavísu. Geirinn er álíka stór og tölvuleikjamarkaðurinn, en sérfræðingar telja að stutt sé þangað til að menntatækni vaxi fram úr tölvuleikjunum. Áætlað er að menntatæknimarkaðurinn muni vaxa um 17% á ársgrundvelli næstu ár. Ekki að það sé að sjá hér á landi. Aðeins örfáir fyrirtæki eru til á þessum markaði hér á landi. Menntamálastofnun stendur hreinlega beint í veg fyrir eðlilegri þróun menntatæknimarkaðar hér á landi þar sem skólarnir fá ekki fjármagnið til sín til að velja hvaða námsgögn þeir vilja nota. Allt fjármagn ríkisins fyrir námsgögn rennur til Menntamálastofnunar. Ólíklegt er að stór alþjóðleg fyrirtæki sjái hag sinn í að framleiða sínar vörur á íslensku, en íslensk fyrirtæki geta selt sínar vörur á alþjóðlegum markaði. Því er mjög mikilvægt er að auka framboð á íslenskri menntatækni hér á landi þar sem að lítið úrval er af menntatækni á íslensku. Björgum íslenska menntakerfinu Við verðum að sjá breytingar á þessu ástandi. Endurskoða þarf alla starfsemi Menntamálastofnunar þar sem stofnunin er hreinlega með menntun barna okkar í gíslingu. Leysum framtíð barna okkar undan þessari ógnarstjórn. Höfundur er stofnandi menntatæknisprotans Evolytes. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla - og menntamál Starfsóánægja hjá Menntamálastofnun Mest lesið Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson Skoðun Skoðun Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið skrifar Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þolendur sem vitni í eigin málum Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Maðurinn sem treysti þjóðinni, en ekki lengur Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mælanlegt sjálfstæði þjóðar Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Af hverju er netöryggisfræðsla grunninnviður? Margrét Valgerður Helgadóttir skrifar Skoðun Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Hlustum á börn – líka þegar þau eru ósammála okkur Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar Skoðun Stærsta hópverkefni Íslands Einar Örn Einarsson skrifar Skoðun Úr gráu yfir í grænt með hjálp 50.000 trjáa Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Sjá meira
Fréttir sem heyrst hafa um Menntamálastofnun síðastliðin ár hafa ekki verið stofnuninni til framdráttar. Ástandið þar er grafalvarlegt, enda fer stofnunin alfarið með gerð námsefnis, eftirlit og mat með skólastarfi. Menntun barnanna okkar liggur hreinlega undir. Ógnarstjórnun Nú síðast vegna nýlegrar álytkunar starfsmanna stofnunarinnar um afsögn forstjóra, Arnórs Guðmundssonar. En ríflega 80% starfsmanna greiddu atkvæði með vandtrausti á forstjórann. Augljóst er að mikil krísa er innan stofnunarinnar en helmingur starfsfólks telur sig hafa orðið vitni að eða upplifað einelti, kynferðislega eða kynbundna áreitni, eða ofbeldi á vinnustað. Þetta fer þvert gegn opinberri stefnu stofnunarinnar, en á heimasíðu hennar kemur fram að Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni eða ofbeldi sé ekki liðið innan stofnunarinnar og að strax skuli taka á slíkum málum sem koma upp. Augljóst er að forstjóri fer ekki eftir eigin starfsreglum en fyrsta eineltismál kom upp 2015. Sama ár og stofnunin tók til starfa. Hlutverk stofnunarinnar forstjóranum óljós Vandinn er þó miklu dýpri, svo virðist sem að forstjóri stofnunarinnar þekki ekki sitt eigið hlutverk en í viðtali sem birt er að hluta til í Tíufréttum þann 8. september síðastliðin segir forstjóri orðrétt ,,Ríkið er líka svolítið að draga lappirnar. Hefur að mínu mati ekki sinnt sinni skyldu að hlúa að þeim verkefnum sem því ber. Ríkið á að sjá um náms og gæðamat, fylgja því eftir. Það á að sjá grunnskólum fyrir námsgögnum og byggja upp þessa grunn innviði”. Samkvæmt 5. grein laga um Menntamálastofnun (91/2015) er það nákvæmlega þau verkefni sem Menntamálastofnun á að sjá um fyrir hönd ríkisins. Það sama kemur fram á heimasíðu stofnunarinnar, undir skilgreindu hlutverki hennar. Grafalvarlegt er að sjá að forstjóri stofnunarinnar geri sér ekki grein fyrir hlutverki stofnunarinnar. Einnig kemur fram í sömu frétt að forstjóri telji að það vanti matskerfi sem meti fjölbreyttari hæfni nemenda í samræmdu prófunum. Ástæðan þar liggi hjá úreltu rafrænu kerfi. Ætla mætti að um væri að ræða áratuga gamalt kerfi en svo er ekki. Samræmdu prófin voru þreytt í fyrsta sinn rafræn árið 2016. Því er aðeins fimm ár síðan Menntamálastofnun valdi umrætt prófakerfi sem hefur valdið vandræðum alla tíð síðan. Slíkum vandræðum að leggja þurfti eina íslenska árlega mat sem lagt er fyrir nemendur. Ekki er því hægt að bera lengur saman árangur íslenskra barna í skólakerfinu á milli ára. Stofnunin stendur í veg fyrir eðlilegri þróun námsgagna Menntamálastofnun hefur ekki staðið undir breyttu umhverfi skóla. Íslenskir skólar hafa staðið framarlega í að nútímavæða nám með innleiðingu upplýsingatækni, sem byggst hefur þó að nær öllu leiti á frumkvæði og elju kennara sem hafa þurft að leggjast yfir hvernig kenna megi með slíkum hætti þar sem mikil vöntun er á íslensku efni fyrir kennslu í gegnum upplýsingatækni. Námsefnið sem notast er við í kennslu í gegnum spjaldtölvur og aðrar gerðir kennslu með upplýsingatækni er að miklu leiti ekki á íslensku. Algengast er að námsefnið sé á ensku en einnig á öðrum tungumálum. Íslenskir nemendur þreyta til að mynda stærðfræðiefni á norsku með námsbókunum sem Menntamálastofnun gefur út. Mikið hefur hallað undir fæti hvað varðar gæði íslenskunnar sem börnin okkar tala. Þau tala oft saman frekar á ensku en íslensku. Það gefur börnunum okkur skakka mynd af mikilvægi íslensku. Birtingarmynd þeirra af upplýsingatækni, sem er framtíðin, er sú að íslenska er óþörf og frekar ónytsamleg. Ef við viljum að íslenska haldi velli er nauðsynlegt að ýta undir aukna grósku íslenskrar menntatækni. Menntatækni í örum vexti allstaðar nema hér Menntatækni er einn mest vaxandi markaður á alþjóðavísu. Geirinn er álíka stór og tölvuleikjamarkaðurinn, en sérfræðingar telja að stutt sé þangað til að menntatækni vaxi fram úr tölvuleikjunum. Áætlað er að menntatæknimarkaðurinn muni vaxa um 17% á ársgrundvelli næstu ár. Ekki að það sé að sjá hér á landi. Aðeins örfáir fyrirtæki eru til á þessum markaði hér á landi. Menntamálastofnun stendur hreinlega beint í veg fyrir eðlilegri þróun menntatæknimarkaðar hér á landi þar sem skólarnir fá ekki fjármagnið til sín til að velja hvaða námsgögn þeir vilja nota. Allt fjármagn ríkisins fyrir námsgögn rennur til Menntamálastofnunar. Ólíklegt er að stór alþjóðleg fyrirtæki sjái hag sinn í að framleiða sínar vörur á íslensku, en íslensk fyrirtæki geta selt sínar vörur á alþjóðlegum markaði. Því er mjög mikilvægt er að auka framboð á íslenskri menntatækni hér á landi þar sem að lítið úrval er af menntatækni á íslensku. Björgum íslenska menntakerfinu Við verðum að sjá breytingar á þessu ástandi. Endurskoða þarf alla starfsemi Menntamálastofnunar þar sem stofnunin er hreinlega með menntun barna okkar í gíslingu. Leysum framtíð barna okkar undan þessari ógnarstjórn. Höfundur er stofnandi menntatæknisprotans Evolytes.