Sæði ís­­lenskra karla í fyrsta sæðis­bankanum aðal­lega hugsað fyrir út­­lenskar fjöl­­skyldur

Íslenskir karlmenn munu nú í febrúar geta gefið sæði í sérstakan sæðisbanka hér á landi í fyrsta sinn. Íslenska sæðið er fyrst og fremst hugsað fyrir fjölskyldur erlendis. Þá verður að gæta vel að fjölbreytileika innan sæðisbanka í jafnlitlu samfélagi og á Íslandi.

Eggja- og sæðisgjöf hefur tíðkast lengi hér á landi. Sæðisgjöf, þar sem valið er úr sæðisbanka, hefur verið notuð frá 1991, en einungis með sæði frá Danmörku. Þá hafa íslenskar konur gefið egg frá 1998 og nú í febrúar munu íslenskir karlmenn einnig geta gefið sæði í formlegan sæðisbanka.

Samnorræna tæknifrjóvgunarmeðferðastöðin Livio stendur að sæðisbankanum sem er til húsa í Glæsibæ í Reykjavík. Snorri Einarsson, yfirlæknir hjá Livio, segir að þetta hafi aldrei áður staðið íslenskum körlum til boða.

„Það hefur verið möguleiki lögum samkvæmt að gefa bæði egg og sæði, sæðisgjafir hafa verið til staðar í litlu magni og hafa þá verið persónulega tengdir gjafar. En að búa til sæðisbanka og gefa inn í eitthvað svona stærra mengi og láta gott af sér leiða þannig hefur hingað til ekki verið mögulegt fyrir íslenska karlmenn.“

Sjö þúsund krónur fyrir hverja samþykkta gjöf

Snorri segir að nú í febrúar vonist Livio jafnframt til að fá enn fleiri konur til að gefa egg, innleiða betri meðferðir og frekari skoðanir með tilliti til erfðaþátta. Eftirspurnin eftir gjafaeggjum og -sæði sé ætíð meiri en framboðið og breytingarnar nú komi vonandi til með að svara þörfinni betur. Þá sé sæði íslensku gjafanna helst hugsað fyrir fjölskyldur erlendis.

„Núna viljum við kannski hjálpa til að gefa svolítið til baka, þannig að við getum þegið sæði erlendis frá en íslenskir karlmenn geta líka gefið að mestu leyti kannski út, á sama hátt og konurnar.“

Samfélagið á Íslandi er lítið og reynt er eftir fremsta megni að gæta þess að fjölbreytni í bankanum verði eins mikil og unnt er. Þannig má sæðisgjafi að hámarki gefa sæði til tveggja fjölskyldna á Íslandi samkvæmt lögum og einnig verður fylgst með skyldleika.

„Á milli gjafa og þega, þá er þetta nafnlaust þannig að það er þá í okkar verkahring að sjá til þess að það sé ekki einhver skyldleiki til staðar,“ segir Snorri.

Í þessu samhengi mælir Livio einnig með því að sæðisgjafar séu opnir um málið við sína nánustu. Sæðisgjafar þurfa að vera 23 ára eða eldri, og yngri en 45 ára. Á milli fimm til tíu prósent gjafa eru samþykktir og fá þeir greiddar sjö þúsund krónur fyrir hverja samþykkta gjöf. Konur fá hins vegar 150 þúsund krónur fyrir hverja samþykkta gjöf en munurinn stafar af því að eggjagjöf, sem felur í sér hormónameðferð og litla aðgerð, er töluvert flóknara ferli en sæðisgjöf.

Áhugasamir sæðisgjafar geta fyllt út umsókn á vef Livio, þar sem einnig er að finna helstu upplýsingar um ferlið.