Þriðja banaslysið á sex árum í Eldhrauni

Að minnsta kosti tvö banaslys hafa orðið síðustu fimm árin í Eldhrauni, nærri Kirkjubæjarklaustri, þar sem rútuslysið varð í fyrradag. Í báðum tilfellum létust ferðamenn.

Hinn 23. apríl 2012 missti ökumaður bílaleigubíls bifreiðina út á vegöxlina þegar hann teygði sig eftir snakki frá farþega í framsæti. Við það missti hann stjórn á bifreiðinni sem fór út af veginum og valt. Farþegi í aftursæti bifreiðarinnar, 25 ára gamall karlmaður, var ekki spenntur í öryggisbelti. Hann kastaðist út úr bílnum og lést.

Að morgni 27. mars 2015 missti ökumaður stjórn á bílaleigubíl í krapa skammt vestan við Kirkjubæjarklaustur og fór út af vinstra megin. Í slysinu lést tvítug kona, sem var farþegi í framsæti. Í skýrslu rannsóknarnefndar samgönguslysa vegna slyssins kemur fram að vegna aukins fjölda ferðamanna megi vegakerfið þola aukið álag allt árið um kring. Fjárveitingar til vegagerðar, vetrarþjónustu og viðhalds vegakerfisins almennt hafi ekki aukist samhliða fjölgun ferðamanna. Stjórnvöld þurfi að bæta úr í þessum efnum og veita meira fé til viðhalds vegakerfisins, bættra merkinga og nýframkvæmda.

Það er kannski til marks um aukið álag á vegakerfið að útgáfa hópferðaleyfa hefur næstum tvöfaldast frá árinu 2013. Það ár voru 348 leyfi gefin út, en í ár eru þau orðin 634. Nýskráningum hópbíla hefur líka fjölgað.

Ágúst Mogensen, sérfræðingur í forvörnum hjá VÍS og fyrrverandi rannsóknarstjóri rannsóknarnefndar samgönguslysa, segir að það verði að bæta veginn um Eldhraun og auka þjónustu. Þá verði líka að skýra betur reglur um bílbeltanotkun í hópbifreiðum og strætisvögnum.

„Við erum ekki að sjá neitt nýtt þarna. Það hafa því miður orðið mörg slys þar sem sömu þættir eru líklegast að koma fyrir og í þessu slysi,“ segir Ágúst. Það sé krafa fólks að reglur um bílbeltanotkun verði skýrari. „Við fáum mörg símtöl um þetta frá foreldrum,“ segir Ágúst, sem tekur þó fram að hann byggi þessar fullyrðingar á upplýsingum úr fjölmiðlum, en sé ekki að orsakagreina umrætt slys.

Viðbragðsaðilar sem komu á vettvang rútuslyssins í fyrradag hafa sagt að það hefði breytt miklu ef allir farþegar hefðu notað bílbelti.

Í núgildandi reglugerð um öryggis- og verndarbúnað í ökutækjum er undanþáguákvæði þar sem segir að ekki sé skylt að nota öryggisbelti í strætó. Í drögum að breytingum á reglugerðinni, sem enn hafa ekki verið samþykkt, er hnykkt á því að akstur í dreifbýli, þar sem margir kílómetrar eru á milli stoppistöðva og hámarkshraði sá hæsti sem leyfður er á Íslandi, geti ekki fallið undir undanþáguákvæði reglugerðarinnar.

Vinnan gekk samkvæmt björtustu vonum

„Þetta var auðvitað kaótískt til að byrja með eins og eðlilegt er. En stjórnin gekk vel og ég myndi segja að vinnan á vettvangi hafi gengið samkvæmt björtustu vonum eftir að viðbragðsaðilar voru komnir,“ segir Auðbjörg B. Bjarnadóttir, hjúkrunarstjóri hjá Heilsugæslunni á Kirkjubæjarklaustri. Hún var fyrst á vettvang slyssins eftir að kallað var á aðstoð.

Auðbjörg segir að fyrsta verkefni hennar hafi verið að draga upp mynd af vettvangi og bráðaflokka hina slösuðu til að tryggja að allar bjargir væru til staðar sem fyrst. Þegar búið var að bráðaflokka var sent allsherjarútkall.

„Fæst orð hafa nú minnsta ábyrgð,“ segir Auðbjörg spurð um það hvernig við séum búin undir slys af þessu tagi. „En ég held að alls staðar á litlum stöðum á landinu sé viðbragð takmarkað. Þó að við hefðum verið einn eða tveir til viðbótar þá er svona slys af þessari stærðargráðu alltaf katastrófa.“ 

Við svona slys séu allar bjargir komnar að þolmörkum og ekkert annað hefði mátt út af bera á Suðurlandi.

Auðbjörg segir að líðan hennar sjálfrar eftir atburðina sé eins og við megi búast. „Hópurinn vann sem einn og það var ómetanleg aðstoð frá vegfarendum til að byrja með.“