Fjórfalda fjárheimildir til olíuleitar á Drekasvæði

Olíuleit á íslenska Drekasvæðinu fjórfaldast að umfangi á næsta ári, miðað við fjárheimildir sem norska Stórþingið samþykkti fyrir helgi til ríkisolíufélagsins Petoro. Stjórnarandstaðan lagðist gegn því að Noregur héldi áfram olíuleit við Ísland og var fjárheimildin samþykkt með aðeins tveggja atkvæða mun í þinghúsinu í Osló. Frá þessu var greint í fréttum Stöðvar 2. 

Þátttaka norska ríkisins í olíuleit í lögsögu Íslands var innsigluð í Ráðherrabústaðnum fyrir fimm árum þegar íslensk stjórnvöld úthlutuðu fyrstu sérleyfunum að viðstöddum olíumálaráðherra Noregs, Ola Borten Moe, og atvinnumálaráðherra Íslands, Steingrími J. Sigfússyni, sem olíuleitin heyrði þá undir. 

Aðild ríkisolíufélagsins Petoro hafði áður verið samþykkt einróma í norska Stórþinginu en hún byggði á yfir þrjátíu ára samkomulagi ríkjanna um auðlindanýtingu á Jan Mayen-hryggnum, sem veitti Norðmönnum rétt á fjórðungshlutdeild Íslandsmegin. 

Fljótlega hófu umhverfissamtök í Noregi að beina spjótum sínum að norsku ríkisstjórninni vegna málsins. Næsti olíumálaráðherra, Tord Lien, sem norskir fjölmiðlar kölluðu Túrbó-Þórð, opnaði hins vegar á meira íslenskt olíuævintýri, eins og það var orðað í Stavanger Aftenblad, þegar hann ákvað að norska ríkið skyldi taka fullan þátt í olíuleit með Íslendingum á Drekasvæðinu, þrátt fyrir að nýgerður stjórnarsáttmáli norsku ríkisstjórnarinnar mælti gegn því að Jan Mayen-svæðið skyldi opnað til olíuleitar. 

Þegar Petoro gerðist svo sérleyfishafi með kínverska ríkisolíufélaginu CNOOC varði ráðherrann þá ákvörðun með því að Noregur væri betri fyrir olíu-Ísland heldur en Kína. Það yrði betra fyrir umhverfið að Noregur yrði með fremur en að láta kínverskt fyrirtæki eitt um að taka stjórnina.

Og nú hefur olíuleitin með Íslendingum enn orðið tilefni blaðafregna í Noregi. Stórþingið samþykkti við fjárlagagerð í síðustu viku, með 52 atkvæðum gegn 50, að heimila Petoro að leggja 30 milljónir norskra króna á næsta ári í olíuleitina, en Aftenposten fullyrti að það hefði gerst þrátt fyrir að meirihluti væri gegn málinu. 

Þegar fjárheimildir Petoro vegna olíuleitar við Ísland undanfarin ár eru bornar saman sést að þær verða álíka miklar á næsta ári og árið 2015, en fjórfalt hærri á næsta ári miðað við þetta ár. Gert er ráð fyrir að beinn leitarkostnaður Petoro hækki úr 7,1 milljón norskra króna í ár upp í 28,7 milljónir norskra króna á því næsta en því til viðbótar er stjórnunarkostnaður vegna Petoro Iceland áætlaður 1,5 milljónir norskra króna hvort ár. 

Petoro greiðir fjórðung kostnaðar á móti CNOOC og íslenska félaginu Eykon. Tölurnar gefa til kynna að sérleyfishafarnir stefni  að því að verja um einum og hálfum milljarði íslenskra króna samtals í olíuleitina á næsta ári, miðað við fjárheimildir Petoro. 

Í nefndaráliti við fjárlagagerðina í Stórþinginu kom fram að fulltrúar Verkamannaflokksins lögðu til að fjárheimild Petoro til olíuleitar við Ísland yrði lækkuð um 28,7 milljónir norskra króna. Fulltrúar Miðflokksins lögðu til að heimildin yrði lækkuð um 30,2 milljónir, með þeim rökum að kjarnastarfsemi Petoro ætti að vera í norskri lögsögu. Fullrúi Sósíalíska vinstriflokksins lagði sömuleiðis til að öll fjárhæðin vegna Íslands yrði skorin af en á þeirri forsendu að það væri röng stefna að Noregur tæki þátt í olíuleit á heimskautasvæðum. Fulltrúi umhverfisflokksins De Grønne lýsti sömu sjónarmiðum. 

Hér má sjá frétt Stöðvar 2: