Segir yfirgnæfandi líkur á að hótun um lokun álversins hafi verið blöff

Ef orka álversins í Straumsvík yrði seld um sæstreng til Bretlands fengi seljandi á Íslandi minnst tuttugu milljarða króna hreinan hagnað á ári, að mati Ketils Sigurjónssonar lögfræðings. Hann telur hins vegar útilokað að álverinu sé heimilt að endurselja orkuna og segir yfirgnæfandi líkur á að stjórnendur þess hafi verið að blöffa með hótun um lokun. 

Verkfallinu sem átti að hefjast í Straumsvík í gærkvöldi var frestað á síðustu stundu þar sem forsvarsmenn verkalýðsfélaganna töldu raunverulega hættu á því að ráðamenn Rio Tinto Alcan myndu standa við hótun sína um loka álverinu.

Ketill Sigurjónsson, lögfræðingur og sérfræðingur um orkumál, segir að það geti vel verið að Rio Tinto Alcan hafi ekki áhuga á að reka álverið áfram. Fyrirtækið sé hins vegar með kaupskyldu á miklu magni raforku og þurfi að greiða hátt í eitthundrað milljónir dollara á ári fyrir þá orku næstu 20 árin.

„Það er útilokað að þeir loki álverinu með þessa kaupskyldu á sér,“ segir Ketill í viðtali í fréttum Stöðvar 2. Hann tekur fram að hann hafi ekki séð samninga Landsvirkjunar og Rio Tinto Alcan, en miðað við það sem almennt tíðkist í slíkum samningum sé nær útilokað að álverið hefði geti borið fyrir sig verkfall til að komast hjá kaupskyldunni.

„Ég get ekki alveg fullyrt um það, af því að ég hef ekki séð samninginn, en ég álít að það séu yfirgnæfandi líkur á að því að þetta hafi verið blöff að því leyti að þeir geta ekki losnað undan kaupskyldunni og hljóta að reka álverið áfram.“

Jafnframt telur Ketill útilokað að álverið hefði getað endurselt raforkuna, miðað við það sem hann þekki til samninga af þessu tagi. Þvert á móti hljóti að vera bann við framsali orkunnar.

Almennir skilmálar heildsölusamninga Landsvirkjunar segja kaupanda óheimilt að framselja heildsölusamninga, hvort sem er í heild eða að hluta, án samþykkis Landsvirkjunar. Ákvæðið er svohljóðandi:

„Kaupanda er óheimilt er að framselja heildsölusamninga sem gerðir eru á grundvelli skilmála þessara, hvort sem er í heild eða að hluta, sem og öll réttindi eða skyldur samkvæmt slíkum samningum, án samþykkis Landsvirkjunar.“

Það er hins vegar áhugavert að velta upp þeirri spurningu hvað væri hægt að græða mikið á því að endurselja orku Straumsvíkur til Bretlandeyja, ef sæstrengur væri kominn. Ketill segir að meðan forsendur um verð liggi ekki fyrir sé erfitt að svara spurningunni en gefur sér þó að seljandi á Íslandi fengi 80 dollara að lágmarki fyrir hverja megavattstund, eftir að búið væri að greiða fyrir strenginn. Mismunurinn væri um 50 dollarar miðað við það sem álverið greiðir núna, sem er um 30 dollarar á megavattstund.

„Miðað við orkumagnið erum við að tala um hagnað sem gæti myndast upp á um það bil 150 milljón dollara árlega,“ segir Ketill. Eða um það bil 20 milljarða íslenskra króna sem sæstrengur gæfi í viðbótarhagnað á ári fyrir orku Straumsvíkur. Þetta segir Ketill ágætt dæmi um hvað sæstrengur sé áhugavert og arðsamt tækifæri.