Ísland með hæstu olíuskatta heims

Skattheimtan sem íslenska ríkið hyggst leggja á olíuvinnslu verður sú hæsta í heimi, ef tekið er tillit til endurgreiðslna sem norska ríkið býður þar í landi. Þetta staðhæfir stjórnarformaður Eykons.

Bæði kínverskt og norskt ríkisolíufélag eru nú komin í olíuleitina en ekkert íslenskt ríkisolíufélag. Alþingi lögfesti raunar fyrir fimm árum heimild til stofnunar ríkisolíufélags í líkingu við hið norska Petoro, sem er fyrst og fremst rétthafi sérleyfa, en ekki í beinum rekstri líkt og Statoil, og nú hyggst ráðherra íslenskra olíumála fylgja málinu úr hlaði með sérstöku frumvarpi um íslenskt ríkisolíufélag. Ragnheiður Elín Árnadóttir iðnaðarráðherra vonast til að leggja frumvarp þess efnis fram til kynningar á þessu þingi og síðan vonandi til afgreiðslu á komandi þingi í haust. Þannig segist hún vilja gefa þingi og þjóð góðan tíma til að mynda sér skoðun á málinu.

En kannski er stóra spurningin hjá mörgum, nú þegar búið er að ráðstafa fyrstu leitarleyfunum, hvað gæti þetta þýtt fyrir ríkissjóð? Stjórnarformaður Eykons, Heiðar Már Guðjónsson, segir að það verði íslenska ríkið sem græði mest allra.

„Það er ekkert land, sem er að bjóða út svona leyfi, með hærri skatta á það sem finnst, nema Noregur,” segir Heiðar Már en segir að taka verði tillit til þess að Noregur greiði á móti stærstan hluta af leitarkostnaði. 

Það má rifja upp að norskur olíusérfræðingur taldi fyrsta olíuútboð Íslendinga fyrir fjórum árum hafa klúðrast vegna of hárra skatta, og sagði raunar svokallað vinnslugjald fáránlega hátt. Skattarnir voru síðan lækkaðir en virðast enn háir, miðað við orð stjórnarformanns Eykons:

„Þannig að Ísland er í þeirri stöðu að hingað koma aðilar, og hætta eigin fjármunum, - það er ekki verið að hætta fjármunum íslenska ríkisins, - en ef eitthvað finnst þá mun íslenska ríkið taka væntanlega 55 prósent af öllu sem finnst, og almenningur nýtur góðs af því. Skattheimtan verður einhversstaðar á milli 50 og 60 prósent. Þetta er hæsta skattheimta sem við sjáum alþjóðlega, þrátt fyrir að ríkið taki ekki neina áhættu og taki ekki þátt í leitarkostnaði,” segir Heiðar Már Guðjónsson. 

Fréttastofan bar þessa fullyrðingu Heiðars undir skattasérfræðing í Stjórnarráðinu, sem tók þátt í að semja lagafrumvörp um skattlagningu olíuvinnslu. Sá treysti sér hvorki til að staðfesta hana né hrekja. Hægt væri að reikna þetta út frá mörgum mismunandi forsendum.