At­vinnu­lausum Ís­lendingum fjölgaði um 700 á einu ári

„Það er líklegra að íslenskir ríkisborgarar hafi stofnað til skuldbindinga við lánastofnanir,“ sagði Flóki Haraldsson, framkvæmdastjóri sviðs fjármálastöðugleika, á kynningu Seðlabankans á miðvikudag. Hann nefndi líka aðra lánveitendur hér á landi.

Fleiri Íslendingar á skrá en fyrir ári

Í lok ágúst voru 4.042 íslenskir ríkisborgarar á atvinnuleysisskrá, samanborið við 3.342 í ágúst í fyrra. Erlendir ríkisborgarar á skránni voru 4.680 og hafði þeim fjölgað um 420 frá fyrra ári. Alls voru 8.722 á skrá í lok mánaðarins, samkvæmt Vinnumálastofnun.

Atvinnuleysi var þó áfram mun algengara meðal erlendra ríkisborgara í ágúst, 7,7 prósent, en meðal þeirra íslensku, 2,5 prósent. Undanfarin misseri hefur fjölgun atvinnulausra einkum verið meðal erlendra ríkisborgara, að sögn Seðlabankans. Nú er fjölgunin á einu ári meiri meðal þeirra íslensku.

Fækkar hjá fyrirtækjum, fjölgar hjá hinu opinbera

Í skýrslu Seðlabankans segir að atvinnulausum hafi fjölgað mest í byggingariðnaði og ferðaþjónustu. Jafnframt hafi fólki í vinnu fækkað í nær öllum stærstu greinum atvinnulífsins utan hins opinbera, á meðan starfsfólki hjá hinu opinbera hefur fjölgað. Bankinn telur það benda til þess að fyrirtæki dragi úr rekstri þegar kostnaður hækkar og viðskiptavinir kaupa minna.

Í tölum Hagstofunnar voru 1.752 færri í vinnu hjá vinnuveitendum utan opinberra fyrirtækja og stofnana í júlí en ári fyrr. Hjá opinberum fyrirtækjum og stofnunum störfuðu 1.812 fleiri.

Seðlabankinn metur atvinnuleysið líka án venjulegra sveiflna yfir árið, til dæmis vegna sumarstarfa. Það kallast árstíðaleiðrétting. Þannig mældist atvinnuleysið 4,6 prósent í ágúst og hafði aukist um 0,6 prósentustig á einu ári.

Enn ekki almenn vandræði með afborganir

Bankinn telur að háir vextir og hækkað verðlag geti gert fólki og fyrirtækjum erfiðara að greiða af lánum á næstunni. Hann segir þó ekki enn sjást merki þess að heimili eigi almennt í erfiðleikum með afborganir. Í lok júní voru 1,1 prósent af heimilislánum stóru bankanna í vanskilum, miðað við upphæð lánanna. Hlutfallið var óbreytt frá áramótum. Þar eru talin lán þar sem greiðslur hafa dregist meira en þrjá mánuði og lán sem bankarnir telja ólíklegt að fáist greidd að fullu.