Á Reykjavík að hafa þingmenn á Alþingi? Jón Bjarnason skrifar 17. september 2026 10:45 Höfuðborg Bandaríkjanna Washington, D,C á engan fulltrúa á Bandaríkjaþingi, hvorki í Öldungadeildinni né Fulltrúadeildinni. Hún er svo kallað " alríkishérað" þar sem miðstöð stjórnsýslu Bandaríkjanna er, höfuðborg allra Bandaríkjanna. Til þess að gæta hlutleysis og forðast beina hagsmunabaráttu inni á Bandríkja þingi gagnvart öðrum fylkjum og héruðum Bandaríkjanna var ákveðið í stjórnarskrá að borgin skyldi ekki hafa fulltrúa á þinginu. Um 700 þús manns búa á borgarsvæðinu. Engu að síður borga íbúarnir skatta til alríkisins eins og íbúar annarra fylkja. "Stórborgarsvæðið Washinton, D.C. er sjöunda stærsta borgarsvæði Bandaríkjanna. Frá 1973 hefur stjórn alríkishéraðsins verið í höndum borgarstjóra og 13 manna kjörins borgarráðs, en Bandaríkjaþing hefur heimild til að fella úr gildi lög alríkishéraðsins. Íbúar alríkishéraðsins hafa ekki kosningarétt á Bandaríkjaþingi, en kjósa sér einn áheyrnarfulltrúa án atkvæðisréttar í neðri deild þingsins. Kjósendur í borginni hafa þrjá kjörmenn í forsetakosningum samkvæmt 23. viðauka bandarísku stjórnarskrárinnar frá 1961. ( Wilkepedia) Því er þetta nefnt hér að í nýrri skýrslu og tillögum að skipan alþingis er lagt til að fækka þingmönnum á landsbyggðinni með auknu valdi til höfðuðborgarsvæðisins. Lýðræðið getur fyrir sumum verið afstætt og ekki skal lagt mat á röksemd starfshópsins. Kannski ætti að skipta landinu aftur upp í fleiri kjördæmi þannig að nánd þingmanna við land og þjóði yrði meiri frá innstu dala til ystu stranda. Öll ríki Sameinuðuþjóðanna hafa reyndar eitt atkvæði óháð stærð. Mismunandi atkvæðisrétt er verið að taka upp innan Evrópusambandsins eftir stærð þjóða. Reykjavík er höfuðborg allra landsmanna Hér væri líka ágætt að velta fyrir sér sama fyrikomulagi og í Bandaríkjunum. Reykjavík, höfðuborg landsins með alþingi, öll ráðuneyti og stjórnsýslustofnanir. Háskóla landsins og æðstu dómstóla, fjármálastofnanir og landsjúkrahús svo mætti áfram telja, væri skilgreind sem höfuðborg þjóðarinnar allrar, eins og hún er, og þá án sérstakra þingmanna á Alþingi Íslendinga eins og Bandaríkin hafa það. Nú hefur starfshópur skilað áliti um nýjan skipan alþingis. Ísland er að þróast í borgríki, ekki aðeins hvað varðar búsetu heldur einnig í þjóðfélagsvitundinni og í hugum borgarbúa sjálfra. og landsmanna allra Ekki er við einstaka borgarbúa að sakast, en það gæti verið frumlegra að skipa starfshóp, einn frá Langanesi, einn frá Höfn í Hornafirði einn frá Vestmannaeyjum og einn frá Ísafirði í að vinna tillögur um skipan kjördæma og þingmanna á alþingi Íslendinga. Menn sem vilja slá sig til riddara og sem álitsgjafa í þjóðfélagsumræðunni finnst of ágætt að tala niður til landsbyggðarinnar. Maður verður enn meir hugsi og skilur betur rökin fyrir stöðu höfuðborgar Bandaríkjanna þegar svon tillögur koma fram. Til þjóðarsáttar hefur Washington engan eigin þingmann á Bandaríkjaþingi og enginn talar um að flytja þaðan þess vegna Nýjasta þjóðaratkvæðagreiðslan um aðild að ESB og skifting atkvæða milli landsvæða sýnir því miður að bilið breikkar á milli höfuðborgar og landsbyggðar.. Talað var niður til landsbyggðarfólks sem væri ómenntaður bændalýður eða sjávarþorpsbúar sem hefðu ekkert vit á hvað þeim væri fyrir bestu og m.a. hafnað aðild að ESB.. Skattar á fjarlægðir aðal tekjustofn ríkisins Einn aðal tekjustofn ríkissjóðs eru skattar á fjarlægðir frá höfuðborginni, kílómetragjald, oliíugjöld osfv, flutningsgjöld, skólagjöld, sérhæfð læknisþjónusta. Og enn er gefið í : Því lengra frá höfuðborginni, því hærri skattlagning. Samtímis er þjónustunni safnað og safnað saman í Borgríkinu Reykjvík. Það er leitun að auglýsinga skiltum eða upplýsingum á íslensku á götum eða í búðargluggum höfuðborgarinnari. Það verður að grípa til rótækra aðgerða. Liður í því væri að fara að dæmi Bandaríkjamanna og höfuðborgin væri höfuðborg allra landsmanna og gæfi eftir fulltrúa sína á alþingi til landsbyggðarkjördæmanna á Vesturlandi, Vestfjörðum, Norðurlandi, Austurlandi og Suðurlandi. Kjördæmum mætti skipta upp í önnur minni til þess að auka nánd þingmanna við landið og þjóðina alla. Höfundur er fyrrverandi þingmaður og ráðherra. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið 48 manna stjórn – er þess virkilega þörf? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir Skoðun Þarf að toga í fleiri þræði á leigumarkaði? Ragnar Sigurður Kristjánsson Skoðun Getur maður dansað sig út úr depurð? Guðjón Ágústsson Skoðun Öryggi sjúklinga byggist á samstarfi og trausti Marta Jóns Hjördísardóttir,Ólöf Elsa Björnsdóttir Skoðun Þegar að náttúruvernd fer úr tísku Halla Hrund Logadóttir Skoðun Á Reykjavík að hafa þingmenn á Alþingi? Jón Bjarnason Skoðun Macklemore, Robert Kraft og sniðganga fyrir Palestínu Ragnhildur Hólmgeirsdóttir Skoðun Þið eruð trömpistar ... sagði orkuráðherra Kristín Helga Gunnarsdóttir Skoðun Samfélag sem bregst EKKI og sérstakur dómstóll kynferðisbrota Aldís Schram,Anna Ragna Fossberg,Guðrún Ebba Ólafsdóttir Skoðun Fær þjóðin eðlilega rentu? Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Kröfur eru umhyggja Brynjar Karl Sigurðsson skrifar Skoðun Ákall til stjórnvalda Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun „Er mér óhætt hér?” sjúklingaöryggi fatlaðs fólks Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Viðskiptaráð með rörsýn á leigumarkaðinn Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Sáttamiðlun í sakamálum á Íslandi? Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Á Reykjavík að hafa þingmenn á Alþingi? Jón Bjarnason skrifar Skoðun Vefurinn kom á undan félaginu Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Macklemore, Robert Kraft og sniðganga fyrir Palestínu Ragnhildur Hólmgeirsdóttir skrifar Skoðun „Við ætlum að læra af þessu“ – enn einu sinni! Davíð Bergmann skrifar Skoðun Af hverju ég elska Ísland Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Hugleiðing á degi náttúrunnar Kolbrún Haraldsdóttir skrifar Skoðun Samfélag sem bregst EKKI og sérstakur dómstóll kynferðisbrota Aldís Schram,Anna Ragna Fossberg,Guðrún Ebba Ólafsdóttir skrifar Skoðun Öryggi sjúklinga byggist á samstarfi og trausti Marta Jóns Hjördísardóttir,Ólöf Elsa Björnsdóttir skrifar Skoðun Björgunarþyrla á Akureyri – staða máls Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Framtíð endurhæfingar á Norðurlandi Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Fær þjóðin eðlilega rentu? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þarf að toga í fleiri þræði á leigumarkaði? Ragnar Sigurður Kristjánsson skrifar Skoðun Getur maður dansað sig út úr depurð? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Vinnuvernd er líka sjálfsvígsforvörn Carmen Maja Valencia skrifar Skoðun Á allt Ísland heima á höfuðborgarsvæðinu? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Reykjanesundrið - næsti kafli Berglind Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Ekkert að spila um Sigurður Hallur Jónsson skrifar Skoðun HMS vill dýrari byggingar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar að náttúruvernd fer úr tísku Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Þið eruð trömpistar ... sagði orkuráðherra Kristín Helga Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Konur fjárfestum! Iða Brá Benediktsdóttir skrifar Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal skrifar Skoðun 48 manna stjórn – er þess virkilega þörf? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir skrifar Skoðun Má segja að börn á Íslandi hafi það gott? Hjördís Eva Þórðardóttir skrifar Skoðun Þau sem eftir sitja Auður Erla Gunnarsdóttir skrifar Sjá meira
Höfuðborg Bandaríkjanna Washington, D,C á engan fulltrúa á Bandaríkjaþingi, hvorki í Öldungadeildinni né Fulltrúadeildinni. Hún er svo kallað " alríkishérað" þar sem miðstöð stjórnsýslu Bandaríkjanna er, höfuðborg allra Bandaríkjanna. Til þess að gæta hlutleysis og forðast beina hagsmunabaráttu inni á Bandríkja þingi gagnvart öðrum fylkjum og héruðum Bandaríkjanna var ákveðið í stjórnarskrá að borgin skyldi ekki hafa fulltrúa á þinginu. Um 700 þús manns búa á borgarsvæðinu. Engu að síður borga íbúarnir skatta til alríkisins eins og íbúar annarra fylkja. "Stórborgarsvæðið Washinton, D.C. er sjöunda stærsta borgarsvæði Bandaríkjanna. Frá 1973 hefur stjórn alríkishéraðsins verið í höndum borgarstjóra og 13 manna kjörins borgarráðs, en Bandaríkjaþing hefur heimild til að fella úr gildi lög alríkishéraðsins. Íbúar alríkishéraðsins hafa ekki kosningarétt á Bandaríkjaþingi, en kjósa sér einn áheyrnarfulltrúa án atkvæðisréttar í neðri deild þingsins. Kjósendur í borginni hafa þrjá kjörmenn í forsetakosningum samkvæmt 23. viðauka bandarísku stjórnarskrárinnar frá 1961. ( Wilkepedia) Því er þetta nefnt hér að í nýrri skýrslu og tillögum að skipan alþingis er lagt til að fækka þingmönnum á landsbyggðinni með auknu valdi til höfðuðborgarsvæðisins. Lýðræðið getur fyrir sumum verið afstætt og ekki skal lagt mat á röksemd starfshópsins. Kannski ætti að skipta landinu aftur upp í fleiri kjördæmi þannig að nánd þingmanna við land og þjóði yrði meiri frá innstu dala til ystu stranda. Öll ríki Sameinuðuþjóðanna hafa reyndar eitt atkvæði óháð stærð. Mismunandi atkvæðisrétt er verið að taka upp innan Evrópusambandsins eftir stærð þjóða. Reykjavík er höfuðborg allra landsmanna Hér væri líka ágætt að velta fyrir sér sama fyrikomulagi og í Bandaríkjunum. Reykjavík, höfðuborg landsins með alþingi, öll ráðuneyti og stjórnsýslustofnanir. Háskóla landsins og æðstu dómstóla, fjármálastofnanir og landsjúkrahús svo mætti áfram telja, væri skilgreind sem höfuðborg þjóðarinnar allrar, eins og hún er, og þá án sérstakra þingmanna á Alþingi Íslendinga eins og Bandaríkin hafa það. Nú hefur starfshópur skilað áliti um nýjan skipan alþingis. Ísland er að þróast í borgríki, ekki aðeins hvað varðar búsetu heldur einnig í þjóðfélagsvitundinni og í hugum borgarbúa sjálfra. og landsmanna allra Ekki er við einstaka borgarbúa að sakast, en það gæti verið frumlegra að skipa starfshóp, einn frá Langanesi, einn frá Höfn í Hornafirði einn frá Vestmannaeyjum og einn frá Ísafirði í að vinna tillögur um skipan kjördæma og þingmanna á alþingi Íslendinga. Menn sem vilja slá sig til riddara og sem álitsgjafa í þjóðfélagsumræðunni finnst of ágætt að tala niður til landsbyggðarinnar. Maður verður enn meir hugsi og skilur betur rökin fyrir stöðu höfuðborgar Bandaríkjanna þegar svon tillögur koma fram. Til þjóðarsáttar hefur Washington engan eigin þingmann á Bandaríkjaþingi og enginn talar um að flytja þaðan þess vegna Nýjasta þjóðaratkvæðagreiðslan um aðild að ESB og skifting atkvæða milli landsvæða sýnir því miður að bilið breikkar á milli höfuðborgar og landsbyggðar.. Talað var niður til landsbyggðarfólks sem væri ómenntaður bændalýður eða sjávarþorpsbúar sem hefðu ekkert vit á hvað þeim væri fyrir bestu og m.a. hafnað aðild að ESB.. Skattar á fjarlægðir aðal tekjustofn ríkisins Einn aðal tekjustofn ríkissjóðs eru skattar á fjarlægðir frá höfuðborginni, kílómetragjald, oliíugjöld osfv, flutningsgjöld, skólagjöld, sérhæfð læknisþjónusta. Og enn er gefið í : Því lengra frá höfuðborginni, því hærri skattlagning. Samtímis er þjónustunni safnað og safnað saman í Borgríkinu Reykjvík. Það er leitun að auglýsinga skiltum eða upplýsingum á íslensku á götum eða í búðargluggum höfuðborgarinnari. Það verður að grípa til rótækra aðgerða. Liður í því væri að fara að dæmi Bandaríkjamanna og höfuðborgin væri höfuðborg allra landsmanna og gæfi eftir fulltrúa sína á alþingi til landsbyggðarkjördæmanna á Vesturlandi, Vestfjörðum, Norðurlandi, Austurlandi og Suðurlandi. Kjördæmum mætti skipta upp í önnur minni til þess að auka nánd þingmanna við landið og þjóðina alla. Höfundur er fyrrverandi þingmaður og ráðherra.
Öryggi sjúklinga byggist á samstarfi og trausti Marta Jóns Hjördísardóttir,Ólöf Elsa Björnsdóttir Skoðun
Samfélag sem bregst EKKI og sérstakur dómstóll kynferðisbrota Aldís Schram,Anna Ragna Fossberg,Guðrún Ebba Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun Samfélag sem bregst EKKI og sérstakur dómstóll kynferðisbrota Aldís Schram,Anna Ragna Fossberg,Guðrún Ebba Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öryggi sjúklinga byggist á samstarfi og trausti Marta Jóns Hjördísardóttir,Ólöf Elsa Björnsdóttir skrifar
Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal skrifar
Öryggi sjúklinga byggist á samstarfi og trausti Marta Jóns Hjördísardóttir,Ólöf Elsa Björnsdóttir Skoðun
Samfélag sem bregst EKKI og sérstakur dómstóll kynferðisbrota Aldís Schram,Anna Ragna Fossberg,Guðrún Ebba Ólafsdóttir Skoðun