Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar 23. ágúst 2026 10:15 Þessi hugtök í fyrirsögninni eru skyld. Þau tjá þá áráttu fólks að taka djúpt í árinni í dómum um tjáningu samborgara sinna. Nýlega sagði ég í ræðu: "Skoðanir fólks breytast í deiglu daganna. Ég nefndi fyrr áhrif heiðinnar hugsunar. Heiðnin kemur m.a. fram í svonefndri slaufunarmenningu – í þeirri áráttu að kansellera fólki – reka það út af vellinum eins og dómari í knattspyrnuleik. En reglurnar í knattspyrnu, eru ekki lífsreglurnar stærstu og mestu. Í lífinu gilda hinar kristnu reglur um að elska náungann. Og við elskum þá manneskjuna en þurfum hvorki að elska eða samsinna skoðunum hennar né verkum, hvað þá mistökum og misgjörðum. Þetta þekkja prestar sem stunda sálgæslu og vita að í hverri manneskju býr guðsneisti. Slaufunarmenning er ómenning, hún er heiðindómur. Forfeður okkar og mæður bjuggu við dómsvald sem dæmdi til skóggangs, fjörbaugs eða til fjársekta. Þá var engin fyrirgefning, engin náð, engin miskunn, bara útilokun, bara hefnd og grimmd götunnar. Viljum við innleiða það á ný?" […] "Að vera sér þess meðvitandi að við erum öll syndugar manneskjur er mikilvægara en flest annað. Syndin er ekki einhver móralismi, einhver tilfellafræði um það hvernig fólki verði fótaskortur á lífsveginum. Nei, syndin merkir geigun, að vera í sundur frá skapara sínum, eðli og uppruna, að vera framandi sjálfum sér og lífinu í sínu stóra samhengi. Það er syndin. Hún er geigun. Fyrsti bílinn sem ég átti var syndugur. Hann var með hlaup í stýrinu sem gerði það að verkum að hann leitaði ætíð út af veginum. Mitt hlutverk var að halda bílnum á veginum. Löngu síðar, þegar ég nam guðfræði, varð mér ljóst að sami vandi er í mér sjálfum og öllum öðrum mönnum, körlum sem konum. Við erum öll með hlaup í stýrinu og okkur hættir til að fara út af hinni réttu leið." Staksteinar Morgunblaðsins vitna í Sigurð Má Jónsson blaðamann undir yfirskriftinni: Er skautunin á vinstri vængnum? Sá texti er í útgáfu greinarinnar á heimasíðu minni. Okkur hættir öllum til að slaufa, skauta og skamma, en það er vissulega merkilegt ef sú árátta reynist ríkari á vinstri vængnum en hinnum hægri. Það leiðir hugann að grunngildum Vesturlanda. Hinn frægi heimspekingur, Jürgen Habermas (1929-2026), […] sagði að Vesturlönd hefðu allan sinn siðagrunn úr Biblíunni. Hann tiltók tvö hugtök. Réttlætishugsun Gyðinga úr GT og kærleikskenningu Krists í NT. Habermas var yfirlýstur guðleysingi, en hann þekkti rætur sinnar menningar og gekkst við þeim. Arfur Vesturlanda hvílir á þessum grunni en nú eru öfl sem vilja skekja þennan grunn og hreinlega grafa undan lýðræði og grunngildum Vesturlanda. Dvergríkið Qatar sem telur um 350 þúsund íbúa og er álíka fjölmennt og Ísland. En Qatar veit ekki aura sinna tal. Nú berast upplýsingar í fjölmiðlum um styrki Qatar til bandarískra háskóla og þar er um að ræða milljarðatugi í dollurum talið, en í krónum svo magnað að maður skilur ekki slíkar upphæðir. Og hvað fá þeir í staðin? Þeir fá m.a. það fyrir greiðann að dempa vestræn gildi og það sem Vesturlönd standa fyrir. Frá árinu 1991 hefur Qatar styrkt háskóla í BNA um 6,25 milljarða dollara eða sex-komma-tuttugu-og-fimm-þúsund-milljónir, sem gera 7,6 x 10 í 13. veldi í krónum talið sem eru óskiljanlegar skrilljónir í mínum huga. Hér eru tenglar á greinar um málið. Þarna er um að ræða dvergríki af meiði islam sem er með klærna úti til að svæfa vestræna menningu og eyða henni svo. Qatar er í miklu vinfengi við samtökin Bræðralag múslima sem eru öfgasamtök sem fara ekki dult með það markmið sitt að leggja Vesturlönd í rúst. Þessi lævísi áróður í háskólum í BNA hefur sín áhrif því hann kemur hugmyndum Wóksins inn í huga fólks og fyrir þeim áróðri er Vinstrið veikara en Hægrið. Greinar á meiði félagsvísinda eru vinsælar. Mér þykir margt fóðlegt koma úr þeim ranni en líka æði margt undarlegt. Ef tekin er ögn paródísk nálgun á háskólana í BNA þá eru þar upp til hópa prófessorar sem e.t.v. hafa aldrei tekið þátt í þjóðfélaginu nema til að vera í námi og svo kennslu, aldrei farið á sjó, aldrei grafið skurð eða unnið við uppskipun, flakað fisk í frystihúsi eða unnið ærlegt handtak, nema lyft því gríðarlega grettistaki – eða þannig – sem er að vera í skóla frá 6 ára aldri og til sjötugs. Þekkir slíkt fólk samfélagið? Lokast menn ekki á endanum inni í sinni eigin sápukúlu? Til skamms tíma fóru íslenskir háskólamenn á sjóinn og í skurðina, en færri nú á tímum. Svo er það Vinstrið sem segja má að ráði ríkjum í félagsgreinunum. Vinstrið er þekkt fyrir að vilja ekki hafa mikið að gera með kirkju og kristindóm. Það hríðfellur fyrir grunnhyggnum hugmyndum Wóksins, kærleika án ábyrgðar, réttindum fólks til að fylgja rugli og dellumakeríi á öllum sviðum. Wókið er svona nokkurskonar sykurlaus marxismi, diet-drykkur án allrar næringar, Pepsi Max sem gefur stuð í heilann og koffínið vekur þ.e. gefur Wóke-tilfinningu. Mannkynið er í vissum skilningi á siglingu sem enda mun í brotsjó og skaða. Sú sigling er ekki nein Arkar-ferð eins og Nói fór í og bjargaði mannkyni forðum, en þá arfsögn fengum við í arf í gegnum gyðingdóm og kristni, en hún er jafnframt þekkt í öðrum menningarheimum. Örkin bjargaði. Sérhver kirkja í heiminum hefur kirkjuskip, þ.e. megin sal byggingarinnar. Orðið kirkjuskip vísar til arkarinnar. Þak kirkjunnar veitir skjól fyrir regni og vindum og það er í táknrænum skilningi örkin sem hvelfist yfir söfnuðinn, veitir skjól fyrir veðri og vindum í sálinni og klífur með mæni sínum óveður lífsins. Leitum í það skjól sem gagnast hefur í 5 þúsund ár og lagt grunninn að vestrænum samfélögum með öllum sínum gæðum, mannréttindum, menntun, heilbrigðisþjónustu og frelsi til athafna eftir hollum leikreglum sem upphaflega voru klappaðar í stein en síðar ritaðar á bókfell og bækur og nú stafrænt á skjái sem tiltækir eru í vasa flestra í okkar heimshluta og víðar. Lesum, lærum – og lifum af! Höfundur er prestur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Örn Bárður Jónsson Mest lesið Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason Skoðun Hver á takkana? Þegar aðrir snerta gömul sálræn sár Sigríður Björk Þormar Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar Skoðun Viðreisn einfaldar regluverk og minnkar báknið Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Kvittanirnar segja meira en pólitískar fyrirsagnir Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Skoðun Hefði Evrópa getað keypt sigur á Rússum fyrir tveimur árum?! Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Það er dýrt að hafa lítið val Svanfríður Bergvinsdóttir,Andri Ólafsson skrifar Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar Skoðun Nýr einkunnakvarði er aðeins hluti af sögunni Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skilaboð til landsbyggðarinnar Trausti Hjaltason skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar vernd barns týnist milli kerfa? Inga Henriksen skrifar Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Öryggi þjóðarinnar verður ekki tryggt í Excel-skjali Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Þegar stóru ríkin verða veikasti hlekkurinn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Viðreisn – góð stefna dugar ekki ein og sér Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson skrifar Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Hallgrímskirkja heillar Sigurður Árni Þórðarson skrifar Sjá meira
Þessi hugtök í fyrirsögninni eru skyld. Þau tjá þá áráttu fólks að taka djúpt í árinni í dómum um tjáningu samborgara sinna. Nýlega sagði ég í ræðu: "Skoðanir fólks breytast í deiglu daganna. Ég nefndi fyrr áhrif heiðinnar hugsunar. Heiðnin kemur m.a. fram í svonefndri slaufunarmenningu – í þeirri áráttu að kansellera fólki – reka það út af vellinum eins og dómari í knattspyrnuleik. En reglurnar í knattspyrnu, eru ekki lífsreglurnar stærstu og mestu. Í lífinu gilda hinar kristnu reglur um að elska náungann. Og við elskum þá manneskjuna en þurfum hvorki að elska eða samsinna skoðunum hennar né verkum, hvað þá mistökum og misgjörðum. Þetta þekkja prestar sem stunda sálgæslu og vita að í hverri manneskju býr guðsneisti. Slaufunarmenning er ómenning, hún er heiðindómur. Forfeður okkar og mæður bjuggu við dómsvald sem dæmdi til skóggangs, fjörbaugs eða til fjársekta. Þá var engin fyrirgefning, engin náð, engin miskunn, bara útilokun, bara hefnd og grimmd götunnar. Viljum við innleiða það á ný?" […] "Að vera sér þess meðvitandi að við erum öll syndugar manneskjur er mikilvægara en flest annað. Syndin er ekki einhver móralismi, einhver tilfellafræði um það hvernig fólki verði fótaskortur á lífsveginum. Nei, syndin merkir geigun, að vera í sundur frá skapara sínum, eðli og uppruna, að vera framandi sjálfum sér og lífinu í sínu stóra samhengi. Það er syndin. Hún er geigun. Fyrsti bílinn sem ég átti var syndugur. Hann var með hlaup í stýrinu sem gerði það að verkum að hann leitaði ætíð út af veginum. Mitt hlutverk var að halda bílnum á veginum. Löngu síðar, þegar ég nam guðfræði, varð mér ljóst að sami vandi er í mér sjálfum og öllum öðrum mönnum, körlum sem konum. Við erum öll með hlaup í stýrinu og okkur hættir til að fara út af hinni réttu leið." Staksteinar Morgunblaðsins vitna í Sigurð Má Jónsson blaðamann undir yfirskriftinni: Er skautunin á vinstri vængnum? Sá texti er í útgáfu greinarinnar á heimasíðu minni. Okkur hættir öllum til að slaufa, skauta og skamma, en það er vissulega merkilegt ef sú árátta reynist ríkari á vinstri vængnum en hinnum hægri. Það leiðir hugann að grunngildum Vesturlanda. Hinn frægi heimspekingur, Jürgen Habermas (1929-2026), […] sagði að Vesturlönd hefðu allan sinn siðagrunn úr Biblíunni. Hann tiltók tvö hugtök. Réttlætishugsun Gyðinga úr GT og kærleikskenningu Krists í NT. Habermas var yfirlýstur guðleysingi, en hann þekkti rætur sinnar menningar og gekkst við þeim. Arfur Vesturlanda hvílir á þessum grunni en nú eru öfl sem vilja skekja þennan grunn og hreinlega grafa undan lýðræði og grunngildum Vesturlanda. Dvergríkið Qatar sem telur um 350 þúsund íbúa og er álíka fjölmennt og Ísland. En Qatar veit ekki aura sinna tal. Nú berast upplýsingar í fjölmiðlum um styrki Qatar til bandarískra háskóla og þar er um að ræða milljarðatugi í dollurum talið, en í krónum svo magnað að maður skilur ekki slíkar upphæðir. Og hvað fá þeir í staðin? Þeir fá m.a. það fyrir greiðann að dempa vestræn gildi og það sem Vesturlönd standa fyrir. Frá árinu 1991 hefur Qatar styrkt háskóla í BNA um 6,25 milljarða dollara eða sex-komma-tuttugu-og-fimm-þúsund-milljónir, sem gera 7,6 x 10 í 13. veldi í krónum talið sem eru óskiljanlegar skrilljónir í mínum huga. Hér eru tenglar á greinar um málið. Þarna er um að ræða dvergríki af meiði islam sem er með klærna úti til að svæfa vestræna menningu og eyða henni svo. Qatar er í miklu vinfengi við samtökin Bræðralag múslima sem eru öfgasamtök sem fara ekki dult með það markmið sitt að leggja Vesturlönd í rúst. Þessi lævísi áróður í háskólum í BNA hefur sín áhrif því hann kemur hugmyndum Wóksins inn í huga fólks og fyrir þeim áróðri er Vinstrið veikara en Hægrið. Greinar á meiði félagsvísinda eru vinsælar. Mér þykir margt fóðlegt koma úr þeim ranni en líka æði margt undarlegt. Ef tekin er ögn paródísk nálgun á háskólana í BNA þá eru þar upp til hópa prófessorar sem e.t.v. hafa aldrei tekið þátt í þjóðfélaginu nema til að vera í námi og svo kennslu, aldrei farið á sjó, aldrei grafið skurð eða unnið við uppskipun, flakað fisk í frystihúsi eða unnið ærlegt handtak, nema lyft því gríðarlega grettistaki – eða þannig – sem er að vera í skóla frá 6 ára aldri og til sjötugs. Þekkir slíkt fólk samfélagið? Lokast menn ekki á endanum inni í sinni eigin sápukúlu? Til skamms tíma fóru íslenskir háskólamenn á sjóinn og í skurðina, en færri nú á tímum. Svo er það Vinstrið sem segja má að ráði ríkjum í félagsgreinunum. Vinstrið er þekkt fyrir að vilja ekki hafa mikið að gera með kirkju og kristindóm. Það hríðfellur fyrir grunnhyggnum hugmyndum Wóksins, kærleika án ábyrgðar, réttindum fólks til að fylgja rugli og dellumakeríi á öllum sviðum. Wókið er svona nokkurskonar sykurlaus marxismi, diet-drykkur án allrar næringar, Pepsi Max sem gefur stuð í heilann og koffínið vekur þ.e. gefur Wóke-tilfinningu. Mannkynið er í vissum skilningi á siglingu sem enda mun í brotsjó og skaða. Sú sigling er ekki nein Arkar-ferð eins og Nói fór í og bjargaði mannkyni forðum, en þá arfsögn fengum við í arf í gegnum gyðingdóm og kristni, en hún er jafnframt þekkt í öðrum menningarheimum. Örkin bjargaði. Sérhver kirkja í heiminum hefur kirkjuskip, þ.e. megin sal byggingarinnar. Orðið kirkjuskip vísar til arkarinnar. Þak kirkjunnar veitir skjól fyrir regni og vindum og það er í táknrænum skilningi örkin sem hvelfist yfir söfnuðinn, veitir skjól fyrir veðri og vindum í sálinni og klífur með mæni sínum óveður lífsins. Leitum í það skjól sem gagnast hefur í 5 þúsund ár og lagt grunninn að vestrænum samfélögum með öllum sínum gæðum, mannréttindum, menntun, heilbrigðisþjónustu og frelsi til athafna eftir hollum leikreglum sem upphaflega voru klappaðar í stein en síðar ritaðar á bókfell og bækur og nú stafrænt á skjái sem tiltækir eru í vasa flestra í okkar heimshluta og víðar. Lesum, lærum – og lifum af! Höfundur er prestur.
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar
Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar
Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun