Loddaralist í aðdraganda 29. ágúst Daði Freyr Ólafsson skrifar 15. ágúst 2026 18:15 Þessa dagana berst dreifiefni inn um póstlúgur landsmanna frá báðum fylkingum í Evrópumálunum. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst formlega um hvort hefja skuli aðildarviðræður, um að „kíkja í pakkann" eins og það er kallað. Ríkisstjórninni, oft kenndri við Valkyrjurnar, má telja tvennt til tekna: hert eftirlit á landamærunum og endurskipulagningu einkunnakerfis grunnskólanna. Kosningaloforðin voru hins vegar önnur og stærri. Vextir skyldu barðir niður með sleggju, verðbólgan hamin og hvorki aðildarviðræður né þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB settar á dagskrá. Nú, einu og hálfu ári síðar, mælist verðbólga meiri en fyrir kosningar, sleggjan hefur ekki fundist og þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram eftir hálfan mánuð. Bilið milli orða og efnda er orðið að vinnulagi – það er loddaralistin. Alvarlegasti þáttur hennar er framsetningin á því hvað sé í húfi. Landsmönnum er talin trú um að aðild hafi óveruleg áhrif á ríkissjóð. Í umfjöllun utanríkisráðuneytisins frá því í júní er nettóframlag Íslands til ESB metið á 10–15 milljarða króna á ári og „aðildargjaldið" sagt 2–7 milljarðar króna þegar EES-kostnaður er dreginn frá, fjögurra setninga mat án heimildar, án viðmiðunarárs og án þess að brúttógreiðslan sé nefnd. Óháð úttekt Samtaka skattgreiðenda, reiknuð eftir eigin fjármögnunarreglum ESB og sannreynd á raungreiðslum Finnlands og Króatíu, setur nettókostnaðinn á 23–44 milljarða króna á ári með miðgildi um 34 milljarða króna. Hagstæðasti endinn á því bili er helmingi hærri en efri mörk opinberu tölunnar. Samtökin töldu framsetninguna nógu alvarlega til að senda formlegt erindi til lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE. Trén í frumskógi ESB eru mörg og skógurinn er bæði stór og þéttur, eins og góður maður komst að orði. Sá sem einblínir á opinberu töluna sér hvorki skóginn né trén. Kjósendur eiga rétt á heildarmyndinni áður en gengið er að kjörborðinu 29. ágúst. Höfundur er ritstjóri evropumalin.is og stendur að baki jatiladfela.com Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Halldór 15.08.2026 Halldór Norðmenn eru farnir að horfa á okkur Baldur Johnsen Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman Skoðun Skoðun Skoðun Lífsgæði og samheldni íslenskrar þjóðar Bjarni Herrera skrifar Skoðun Loddaralist í aðdraganda 29. ágúst Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Norðmenn eru farnir að horfa á okkur Baldur Johnsen skrifar Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir skrifar Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Eftir almyrkvann – þakklæti og stolt Gerður B. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann skrifar Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson skrifar Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Árangur íslenskra stjórnmálamanna Steinn Kári Ragnarsson skrifar Skoðun Já, vegna allra Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun Brandari dagsins Einar Helgason skrifar Skoðun Það sem aldrei hefur gerst getur hæglega gerst aftur! Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Af hverju sjómenn mættu mögulega segja „já“ Kjartan Jónsson skrifar Skoðun Vélin verður sífellt klárari. En ekkert greindari. Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ég ætlaði bara að reyna skilja hvað ég væri að kjósa um Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um fullveldi og framsal þess Axel Kristinsson skrifar Skoðun Ævilangt ástarsamband við bláber Björg Árnadóttir skrifar Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson skrifar Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar Skoðun Veljum að vita meira Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Tækifæri sem kemur ekki aftur Árni Gunnarsson skrifar Skoðun Hættum að giska: Fáum svörin á borðið Stefán Pettersson skrifar Skoðun Það sem AGS tilgreindi en Dagur dregur ekki fram Sveinn Óskar Sigurðsson skrifar Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson skrifar Skoðun Universities should not punish students for bureaucratic incompetence Colin Fisher skrifar Sjá meira
Þessa dagana berst dreifiefni inn um póstlúgur landsmanna frá báðum fylkingum í Evrópumálunum. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst formlega um hvort hefja skuli aðildarviðræður, um að „kíkja í pakkann" eins og það er kallað. Ríkisstjórninni, oft kenndri við Valkyrjurnar, má telja tvennt til tekna: hert eftirlit á landamærunum og endurskipulagningu einkunnakerfis grunnskólanna. Kosningaloforðin voru hins vegar önnur og stærri. Vextir skyldu barðir niður með sleggju, verðbólgan hamin og hvorki aðildarviðræður né þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB settar á dagskrá. Nú, einu og hálfu ári síðar, mælist verðbólga meiri en fyrir kosningar, sleggjan hefur ekki fundist og þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram eftir hálfan mánuð. Bilið milli orða og efnda er orðið að vinnulagi – það er loddaralistin. Alvarlegasti þáttur hennar er framsetningin á því hvað sé í húfi. Landsmönnum er talin trú um að aðild hafi óveruleg áhrif á ríkissjóð. Í umfjöllun utanríkisráðuneytisins frá því í júní er nettóframlag Íslands til ESB metið á 10–15 milljarða króna á ári og „aðildargjaldið" sagt 2–7 milljarðar króna þegar EES-kostnaður er dreginn frá, fjögurra setninga mat án heimildar, án viðmiðunarárs og án þess að brúttógreiðslan sé nefnd. Óháð úttekt Samtaka skattgreiðenda, reiknuð eftir eigin fjármögnunarreglum ESB og sannreynd á raungreiðslum Finnlands og Króatíu, setur nettókostnaðinn á 23–44 milljarða króna á ári með miðgildi um 34 milljarða króna. Hagstæðasti endinn á því bili er helmingi hærri en efri mörk opinberu tölunnar. Samtökin töldu framsetninguna nógu alvarlega til að senda formlegt erindi til lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE. Trén í frumskógi ESB eru mörg og skógurinn er bæði stór og þéttur, eins og góður maður komst að orði. Sá sem einblínir á opinberu töluna sér hvorki skóginn né trén. Kjósendur eiga rétt á heildarmyndinni áður en gengið er að kjörborðinu 29. ágúst. Höfundur er ritstjóri evropumalin.is og stendur að baki jatiladfela.com
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun
Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar
Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson skrifar
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun