Hvað er dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar 29. júlí 2026 07:32 Umræða um hvað við gætum fengið í viðræðum við Evrópusambandið um aðild Íslands hefur verið hávær í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem nú er hafin. Félag forvitinna Íslendinga hefur keyrt áfram kosningabaráttu um að við eigum að „sjá“ hvað okkur býðst. Þessir sömu forvitnu hafa reyndar margir hverjir talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu árum og áratugum saman en það er annað mál. Lægri vextir og lægra matvælaverð með ýmsum reiknikúnstum hafa verið fyrirferðarmikil í þessari umræðu þrátt fyrir að engar slíkar upplýsingar sé að finna í aðildarsamningi ríkja við Evrópusambandið. Minna hefur farið fyrir umræðu um hlut Íslands í þessum viðræðum. Hvað er það sem Ísland lætur af hendi til Evrópusambandsins í skiptum fyrir meintan ávinning? Evrópusambandið er ekki leynifélag Að við höldum ekki á endanlegum aðildarsamningi Íslands við Evrópusambandið þýðir ekki að við vitum ekki hvað það þýðir að vera í sambandinu. Þetta er jú ekki leynifélag. Í grunninn snýst innganga ríkja í þetta ríkjasamband um völd, um ákvörðunarrétt Íslands. Öll ríki sem ganga inn í Evrópusambandið undirgangast víðtækt framsal löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds. Það þýðir að völd yfir okkar málum sem við höfum haft mikið fyrir því að eignast, síðan að halda í og að endingu varið öldum í að berjast fyrir, yrðu ekki lengur í okkar höndum, heldur í höndum erlendra aðila. Hvernig sem á það er litið yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum Evrópusambandsins og það með mjög lítið atkvæðavægi. Bæði yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum en ekki síst sem fámennasta ríkið. Evrópusambandið gengur út á miðstýringu og yfirþjóðlegt vald. Um það verður ekki samið og jafnvel ráðherrar og þingmenn já-sinna hafa viðurkennt að innganga í Evrópusambandið er innganga í kerfi sem ríki verða hluti af og við breytum ekki í grundvallaratriðum. Mergurinn málsins er því þessi: Erum við til í að gefa eftir löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald í skiptum fyrir eitthvað óskilgreint sem við teljum að sé dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Nei við að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Eftir að við Íslendingar tókum stjórn – fengum í skrefum völdin yfir eigin málum, höfum við farið frá því að vera líklega fátækasta ríki Evrópu í að verða eitt ríkasta land heims. Ég er þeirrar skoðunar að valdið eigi að vera sem næst fólkinu og að okkur muni farnast best með því að stýra áfram okkar málum sjálf. Tímabundin gylliboð Evrópusambandsins myndu því engu breyta. Ég veit að hverju ég bý. Á alla mælikvarða er það býsna gott. Engin haldbær rök hafa komið fram fyrir kúvendingu varðandi stefnu og framtíð Íslands. Ég segi nei við því að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Diljá Mist Einarsdóttir Mest lesið Námsmat í 10. bekk skólaárið 2026-2027 Gauti Eiríksson Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson Skoðun Gnexit Viðreisnar Bergþór Ólason Skoðun Þegar íslenskt auglýsingafé leitar til erlendra tæknirisa Hólmgeir Baldursson Skoðun Þjáist þú af staðreyndagreddu? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun Ósýnilega fólkið Kristbjörg Þórisdóttir Skoðun „Nýjasta tíska, nýjasta tíska –allt innan fjárheimilda!“ Agla Þyri Kristjánsdóttir Skoðun Handbók MAGA hreyfingarnar: Flood the zone with shit Guðni Freyr Öfjörð Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig samfélagi viltu búa í? Jóna Björk Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar Skoðun Þegar íslenskt auglýsingafé leitar til erlendra tæknirisa Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Námsmat í 10. bekk skólaárið 2026-2027 Gauti Eiríksson skrifar Skoðun Þjáist þú af staðreyndagreddu? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Landakortið minnkar ekki þótt lögreglustjórum fækki Lárus Bjarnason skrifar Skoðun Komdu með nestispeningana Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ósýnilegt fólk og sýnileg ábyrgð Þorvaldur Óttar Guðlaugsson skrifar Skoðun Bókun 35 - þarf virkilega að breyta stjórnarskránni? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun „Ný“ markmið í grunnskólum duga ekki Þórgunnur Reykjalín Vigfúsdóttir skrifar Skoðun Pólitískt fleipur landlæknis Bjarni Freyr Guðmundsson skrifar Skoðun Ákall um samstarf – Ekki bara samtal Anton Kári Halldórsson skrifar Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar Skoðun Myndin sem þú mátt ekki sjá Anna Laufey Stefánsdóttir,Kristín Ólöf Grétarsdóttir skrifar Skoðun Áttu áttu? Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir skrifar Skoðun Þegar sannleikurinn þjónar ekki óttanum Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Ísland sé frjálst, meðan sól gyllir haf Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Gilda lögin bara þegar okkur hentar? Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Handbók MAGA hreyfingarnar: Flood the zone with shit Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson skrifar Skoðun „Nýjasta tíska, nýjasta tíska –allt innan fjárheimilda!“ Agla Þyri Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Reykjavík á ekki að gera allt ein Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Gnexit Viðreisnar Bergþór Ólason skrifar Skoðun Ósýnilega fólkið Kristbjörg Þórisdóttir skrifar Skoðun Rammaáætlun: Tvær tillögur – tvenns konar vinnubrögð Katrín Helga Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson skrifar Skoðun Þegar tíminn skiptir öllu Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Umræða um hvað við gætum fengið í viðræðum við Evrópusambandið um aðild Íslands hefur verið hávær í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem nú er hafin. Félag forvitinna Íslendinga hefur keyrt áfram kosningabaráttu um að við eigum að „sjá“ hvað okkur býðst. Þessir sömu forvitnu hafa reyndar margir hverjir talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu árum og áratugum saman en það er annað mál. Lægri vextir og lægra matvælaverð með ýmsum reiknikúnstum hafa verið fyrirferðarmikil í þessari umræðu þrátt fyrir að engar slíkar upplýsingar sé að finna í aðildarsamningi ríkja við Evrópusambandið. Minna hefur farið fyrir umræðu um hlut Íslands í þessum viðræðum. Hvað er það sem Ísland lætur af hendi til Evrópusambandsins í skiptum fyrir meintan ávinning? Evrópusambandið er ekki leynifélag Að við höldum ekki á endanlegum aðildarsamningi Íslands við Evrópusambandið þýðir ekki að við vitum ekki hvað það þýðir að vera í sambandinu. Þetta er jú ekki leynifélag. Í grunninn snýst innganga ríkja í þetta ríkjasamband um völd, um ákvörðunarrétt Íslands. Öll ríki sem ganga inn í Evrópusambandið undirgangast víðtækt framsal löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds. Það þýðir að völd yfir okkar málum sem við höfum haft mikið fyrir því að eignast, síðan að halda í og að endingu varið öldum í að berjast fyrir, yrðu ekki lengur í okkar höndum, heldur í höndum erlendra aðila. Hvernig sem á það er litið yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum Evrópusambandsins og það með mjög lítið atkvæðavægi. Bæði yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum en ekki síst sem fámennasta ríkið. Evrópusambandið gengur út á miðstýringu og yfirþjóðlegt vald. Um það verður ekki samið og jafnvel ráðherrar og þingmenn já-sinna hafa viðurkennt að innganga í Evrópusambandið er innganga í kerfi sem ríki verða hluti af og við breytum ekki í grundvallaratriðum. Mergurinn málsins er því þessi: Erum við til í að gefa eftir löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald í skiptum fyrir eitthvað óskilgreint sem við teljum að sé dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Nei við að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Eftir að við Íslendingar tókum stjórn – fengum í skrefum völdin yfir eigin málum, höfum við farið frá því að vera líklega fátækasta ríki Evrópu í að verða eitt ríkasta land heims. Ég er þeirrar skoðunar að valdið eigi að vera sem næst fólkinu og að okkur muni farnast best með því að stýra áfram okkar málum sjálf. Tímabundin gylliboð Evrópusambandsins myndu því engu breyta. Ég veit að hverju ég bý. Á alla mælikvarða er það býsna gott. Engin haldbær rök hafa komið fram fyrir kúvendingu varðandi stefnu og framtíð Íslands. Ég segi nei við því að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis.
Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar
Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar
Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar
Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson skrifar