Út­borgun í í­búð eða leikskóla­pláss í Kópa­vogi?

Hvergi á Íslandi eru barnafjölskyldur rukkaðar eins heiftarlega fyrir leikskólaþjónustu og í Kópavogi.

Það eru sláandi reynslusögur frá foreldrum af barnaskattinum í Kópavogsmódelinu. Einstæð móðir í Kópavogi lýsir því að þurfa að borga tæplega 60 þúsund krónur á mánuði fyrir 8 klukkustunda vistun fyrir eitt barn og kveðst ekki hafa tök á að vinna minna. Allir dagar séu púsl og streita, þó hún sé ánægð með leikskólann. Henni reiknast til að hún muni borga vel yfir milljón meira fyrir leikskólagöngu barnsins en ef hún byggi til dæmis í Reykjavík.

Þetta er ekki einsdæmi.

Fjölskylda með tvö leikskólabörn þarf að greiða milljón krónur* á ári fyrir 40 tíma leikskólaviku, eða um tvöfalt meira** en sama fjölskylda þyrfti að greiða í Reykjavík. Það er uppgjöf en ekki lausn að rukka tveggja barna fjölskyldu um milljón fyrir grunnþjónustu eins og leikskólavist. Uppsafnað geta þetta orðið um 5 milljónir sem tveggja barna fjölskylda þarf að greiða fyrir leikskólagönguna í Kópavogi, og þannig slagað hátt í sem nemur útborgun fyrir smærri íbúð. Í ofanálag hækka gjöldin fjórum sinnum á ári miðað við launavísitölu, þ.e. umfram verðlag.

Þetta tikkar verulega í heimilisbókhaldið. Kannski er það þess vegna sem 24-35 ára fólki fækkar í Kópavogi skv. tölum Hagstofunnar.

Samfylkingin hafnar þessari gjaldapólitík sem Sjálfstæðisflokkurinn og Framsókn komu á í Kópavogi. Í velferðarþjóðfélagi á grunnþjónusta að vera veitt á viðráðanlegu verði og standa öllum til boða. Þess vegna talar Samfylkingin í Kópavogi fyrir þaki á leikskólagjöld og 100% systkinaafslætti þannig að engin fjölskylda þurfi að greiða meira en 50 þúsund á mánuði fyrir leikskólavist, óháð fjölda barna. Í dag kostar full vistun fyrir eitt barn í Kópavogi 57.517 kr. á mánuði.

Til lengri tíma verðum við að gera leikskóla að lögbundnu og fjármögnuðu verkefni sveitarfélaga eins og tíðkast á hinum Norðurlöndunum og lagt er til í skýrslu aðgerðahóps forsætisráðuneytisins um brúun umönnunarbilsins. Þannig hefjum við leikskólann á þann stall sem hann á skilið sem fyrsta skólastigið á Íslandi og sýnum leikskólakennurum viðeigandi virðingu. Þannig tökum við ábyrgð hvort á öðru, því barnaskatturinn í Kópavogi leggst of þungt á þá sem ekki mega við honum og komast ekki undan, á meðan fjölskyldur með sterkt viðbótarbakland og sveigjanlega vinnutíma bera minnstu byrðarnar.

Þetta er hægt með sameiginlegu átaki sveitarfélaga og ríkis. Þannig tryggjum við varanlega betri starfsaðstæður fyrir leikskólakennara, sem Samfylkingin styður svo sannarlega. Hættum að etja foreldrum og leikskólakennurum gegn hvoru öðru og hverfum frá plástrum sem leggja óhóflega byrðar á heimilin. Því lausn sem er á kostnað heimilanna og starfsþátttöku kvenna, er ekki varanleg lausn. Einföldum frekar líf barnafjölskyldna með því að létta álögur og taka betur utan um leikskólastigið með samstarfi ríkis og sveitarfélaga.

Veski barnafjölskyldna í Kópavogi á ekki að léttast um hálfri milljón meira á ári en fjölskyldna í næsta sveitarfélagi. Gerum betur.

Höfundur er móðir í Kópavogsbæ og aðstoðarmaður umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra.

* Með gjaldskrárhækkun Kópavogsbæjar 1. maí 2026: 57.517x2x11 = 1.265.374 kr.

** 

33.290×2×11 =732.380 fyrir sambúðarfólk með tekjur yfir 18 milljónir á ári, en

26.090×2×11 = 573.980 fyrir einstætt foreldri með yfir 13 milljónir í tekjur á ári