Meðvituð blekking um og upplýsingaóreiða um fullveldið Kristinn Karl Brynjarsson skrifar 27. apríl 2026 14:02 Það er ömurlegt að fylgjast með þeirri upplýsingaóreiðu sem nú er haldið á lofti um Evrópumál af forystufólki í stjórnmálum sem segist treysta þjóðinni. Í stað þess að ræða af hreinskilni um það mikla valdaafsal sem full aðild að Evrópusambandinu felur í sér, er gripið til áratugagamalla mýta og sögufölsunar til að gera aðildina nánast óumflýjanlega í augum almennings. Það hlýtur því að liggja beinast við að álykta sem svo að traustið til þjóðarinnar risti ekki dýpra en það, að henni sé ekki treyst fyrir réttum upplýsingum. Ein lífseigasta blekkingin er sú fullyrðing að Ísland hafi þegar innleitt „meirihluta“ eða allt að 80% af öllu regluverki ESB í gegnum EES-samninginn. Þessi tala á rætur sínar í yfir tuttugu ára gömlum misskilningi sem löngu hefur verið hrakinn. Raunveruleikinn er sá, samkvæmt skýrslu utanríkisráðuneytisins, Gengið til góðs frá árinu 2018, að hlutfall innleiddra gerða nam aðeins 13,4% af heildarfjölda ESB-gerða á tímabilinu. Það er því verið að blása hlutfallið upp um meira en sexfaldan raunverulegan fjölda til að blekkja kjósendur. Að halda þessari mýtu á lofti í dag eru ekki „mistök“. Það er meðvituð pólitísk blekking. Með því að telja fólki trú um að við séum þegar „nánast gengin inn“, er reynt að gera raunverulegt fullveldisafsal að formsatriði. Það er gert lítið úr þeirri staðreynd að við höfum enn fullt ákvörðunarvald yfir okkar dýrmætustu auðlindum; sjávarútvegi, landbúnaði og sjálfstæðri peningastefnu. Sömuleiðis er það algjör afvegaleiðing að bera stöðu okkar í dag saman við ferli Norðmanna fyrir rúmum þremur áratugum. Verklag ESB og skipulag aðildarviðræðna hefur tekið grundvallarbreytingum. Ólíkt því sem áður var, þá fer raunveruleg aðlögun að regluverki sambandsins nú fram jafnóðum í ferlinu. Þetta er ekki lengur spurning um að „kíkja í pakkann“ og ákveða sig svo; ferlið hreinlega stöðvast ef umsóknarríki dregur fæturna í að innleiða kröfur ESB á meðan viðræðum stendur. Þetta gerir ferlið miklu bindandi og dýpra en það var árið 1994. Það fólk sem talar fyrir aðild er hvorki ólæst né illa upplýst. Það veit nákvæmlega að leikreglurnar í Brussel hafa breyst og að tölfræðin um innleiðingarnar er fölsuð. Þegar það kýs samt sem áður að nota úrelta samanburði og rangfærslur, hlýtur maður að spyrja: Hvers vegna þarf að nota blekkingar til að selja þjóðinni eitthvað sem að hún á eftir að hagnast svo mikið á, að sögn þeirra er tala fyrir aðild? Höfundur er formaður Verkalýðsráðs Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hin drepleiðinlega Bókun 35 Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir Skoðun Goðarnir fóru aldrei – þeir skiptu bara um nafn Ragnar Thorarensen Skoðun Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar Erna Bjarnadóttir Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson Skoðun Skoðun Skoðun Hafa íslensku lífeyrissjóðirnir staðið sig nógu vel? Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Eigum við að borga það? Gréta Ingþórsdóttir skrifar Skoðun Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar Alþingi er beygt í duftið Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Sammála – leggjum þjóðinni ekki orð í munn Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Goðarnir fóru aldrei – þeir skiptu bara um nafn Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun Hin drepleiðinlega Bókun 35 Helgi Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Spírallinn Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir skrifar Skoðun Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir skrifar Skoðun Netöryggi snýst líka um að þora að segja frá Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Fortíðin vann Baldur Johnsen skrifar Skoðun Getur maður verið rasisti án þess að gera sér grein fyrir því? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia skrifar Skoðun Minna kerfi, betri þjónusta Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Trump lítið annað en hvíslari í leikritinu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir skrifar Skoðun Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar Skoðun Við munum ekki hafa neitt neitunarvald Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun NEI heldur öllu opnu. JÁ er vegferð að lokun Haraldur Ólafsson skrifar Sjá meira
Það er ömurlegt að fylgjast með þeirri upplýsingaóreiðu sem nú er haldið á lofti um Evrópumál af forystufólki í stjórnmálum sem segist treysta þjóðinni. Í stað þess að ræða af hreinskilni um það mikla valdaafsal sem full aðild að Evrópusambandinu felur í sér, er gripið til áratugagamalla mýta og sögufölsunar til að gera aðildina nánast óumflýjanlega í augum almennings. Það hlýtur því að liggja beinast við að álykta sem svo að traustið til þjóðarinnar risti ekki dýpra en það, að henni sé ekki treyst fyrir réttum upplýsingum. Ein lífseigasta blekkingin er sú fullyrðing að Ísland hafi þegar innleitt „meirihluta“ eða allt að 80% af öllu regluverki ESB í gegnum EES-samninginn. Þessi tala á rætur sínar í yfir tuttugu ára gömlum misskilningi sem löngu hefur verið hrakinn. Raunveruleikinn er sá, samkvæmt skýrslu utanríkisráðuneytisins, Gengið til góðs frá árinu 2018, að hlutfall innleiddra gerða nam aðeins 13,4% af heildarfjölda ESB-gerða á tímabilinu. Það er því verið að blása hlutfallið upp um meira en sexfaldan raunverulegan fjölda til að blekkja kjósendur. Að halda þessari mýtu á lofti í dag eru ekki „mistök“. Það er meðvituð pólitísk blekking. Með því að telja fólki trú um að við séum þegar „nánast gengin inn“, er reynt að gera raunverulegt fullveldisafsal að formsatriði. Það er gert lítið úr þeirri staðreynd að við höfum enn fullt ákvörðunarvald yfir okkar dýrmætustu auðlindum; sjávarútvegi, landbúnaði og sjálfstæðri peningastefnu. Sömuleiðis er það algjör afvegaleiðing að bera stöðu okkar í dag saman við ferli Norðmanna fyrir rúmum þremur áratugum. Verklag ESB og skipulag aðildarviðræðna hefur tekið grundvallarbreytingum. Ólíkt því sem áður var, þá fer raunveruleg aðlögun að regluverki sambandsins nú fram jafnóðum í ferlinu. Þetta er ekki lengur spurning um að „kíkja í pakkann“ og ákveða sig svo; ferlið hreinlega stöðvast ef umsóknarríki dregur fæturna í að innleiða kröfur ESB á meðan viðræðum stendur. Þetta gerir ferlið miklu bindandi og dýpra en það var árið 1994. Það fólk sem talar fyrir aðild er hvorki ólæst né illa upplýst. Það veit nákvæmlega að leikreglurnar í Brussel hafa breyst og að tölfræðin um innleiðingarnar er fölsuð. Þegar það kýs samt sem áður að nota úrelta samanburði og rangfærslur, hlýtur maður að spyrja: Hvers vegna þarf að nota blekkingar til að selja þjóðinni eitthvað sem að hún á eftir að hagnast svo mikið á, að sögn þeirra er tala fyrir aðild? Höfundur er formaður Verkalýðsráðs Sjálfstæðisflokksins.
Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar