Menntamál ættu ekki að vera pólitískt þrætuefni Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar 24. apríl 2026 08:02 Þegar menntamál eru til umræðu líður oft ekki á löngu þar til einhver er farinn að tala um hægri og vinstri, aðhald eða fjárfestingu og hvort stefnt sé í rétta eða ranga átt. Skyndilega snýst umræðan ekki um börn heldur einstaka stjórnmálamenn og flokka. Í grundvallaratriðum viljum við öll það sem er börnunum fyrir bestu. Við viljum að þeim líði vel líkamlega og andlega í þeim aðstæðum sem við sköpum þeim, á heimilinu, í skólanum og í tómstundum. Það er varla nokkur á móti því að öll börn læri að lesa sér til gagns og gamans. Að þau læri að skrifa og reikna og að þau vaxi úr grasi með gott sjálfstraust og jákvæða sjálfsmynd. Við viljum að börn fái tækifæri til að velja áhugamál og stunda þær íþróttir sem hugur þeirra leitar til. Allt þetta ætti að standa börnum til boða óháð efnahag foreldra og búsetu. Um þessi atriði ætti ekki þurfa að þrasa. Allt eru þetta áherslur sem yfirvöld menntamála, kennarar og samtök þeirra, foreldrar og börnin sjálf ættu að geta sameinast um. Menntamál eru ekki vandamál Það er allt of oft og mikið fjallað um menntamál eins og þau séu fyrst og fremst fjárhagsleg byrði á ríki og sveitarfélögum. Menntamál eru stöðugt pólitískt þrætuepli. Það er talað um „kerfið", um „fjárveitingarvaldið" og gleymist þá allt of oft að inni í þessu kerfi eru raunveruleg börn og kennarar sem gera sitt besta á hverjum degi. Flokkur fólksins vill horfa á gildin og hlusta vandlega á raddir í samfélaginu. Við deilum mun fleiri gildum í menntamálum en við gefum okkur tíma til að taka eftir. Þau gildi eru m.a. að börn fái að vera börn, að skólinn sé öruggur staður og að kennarar geti sinnt starfi sínu af heilum hug, án þess að vera undir álagi skrifræðis og streitu. Ég er ekki að segja að stjórnmál eigi ekkert erindi við menntamál. Auðvitað þarf að taka ákvarðanir um fjármagn og skipulag og þar geta skoðanir verið misjafnar. En það er munur á því hvort menntamál eru fyrst og síðast rædd út frá flokkapólitík eða mannlegum gildum. Spurningin ætti alltaf að vera hvað er börnunum fyrir bestu. Íslendingar hafa alla tíð metið menntun mikils og læsi hefur verið hér landlægt allt frá landnámi. Það liggur djúpt í þjóðarmenningunni og þjóðarsálinni. Vissulega má deila um hvernig við náum settum markmiðum, en við þurfum ekki að deila um markmiðin sjálf. Menntamál eru of mikilvæg til að þvæla þeim í endalausar pólitískar skotgrafir sem engu skila. Höfundur er þingmaður Flokks fólksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Mest lesið Halldór 12.09.2026 Halldór Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson Skoðun Hvað verður minna þegar ríkið tekur meira? Íris Ósk Gísladóttir Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Áður en við greinum barn þurfum við að skilja allt barnið Tara Khoshkhoo Skoðun Sögulegt skref fyrir dýr í Danmörku Linda Karen Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Hvað verður minna þegar ríkið tekur meira? Íris Ósk Gísladóttir skrifar Skoðun Hver er okkar Napóleon Bónaparte? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Samfélagsumræðan og nunnan Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun 0,01% er ekki undanþága frá ábyrgð Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Óréttlæti lífeyriskerfisins gagnvart ungu fólki Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Við erum froskar í vatni sem nálgast suðu Isla Sweet,Jóhanna Malen Skúladóttir skrifar Skoðun Sögulegt skref fyrir dýr í Danmörku Linda Karen Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Áður en við greinum barn þurfum við að skilja allt barnið Tara Khoshkhoo skrifar Skoðun Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun Þegar tengsl geta skipt sköpum Steinunn Bergmann,María Björk Ingvadóttir skrifar Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Má þjóðin aðeins fá að anda? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Sjá meira
Þegar menntamál eru til umræðu líður oft ekki á löngu þar til einhver er farinn að tala um hægri og vinstri, aðhald eða fjárfestingu og hvort stefnt sé í rétta eða ranga átt. Skyndilega snýst umræðan ekki um börn heldur einstaka stjórnmálamenn og flokka. Í grundvallaratriðum viljum við öll það sem er börnunum fyrir bestu. Við viljum að þeim líði vel líkamlega og andlega í þeim aðstæðum sem við sköpum þeim, á heimilinu, í skólanum og í tómstundum. Það er varla nokkur á móti því að öll börn læri að lesa sér til gagns og gamans. Að þau læri að skrifa og reikna og að þau vaxi úr grasi með gott sjálfstraust og jákvæða sjálfsmynd. Við viljum að börn fái tækifæri til að velja áhugamál og stunda þær íþróttir sem hugur þeirra leitar til. Allt þetta ætti að standa börnum til boða óháð efnahag foreldra og búsetu. Um þessi atriði ætti ekki þurfa að þrasa. Allt eru þetta áherslur sem yfirvöld menntamála, kennarar og samtök þeirra, foreldrar og börnin sjálf ættu að geta sameinast um. Menntamál eru ekki vandamál Það er allt of oft og mikið fjallað um menntamál eins og þau séu fyrst og fremst fjárhagsleg byrði á ríki og sveitarfélögum. Menntamál eru stöðugt pólitískt þrætuepli. Það er talað um „kerfið", um „fjárveitingarvaldið" og gleymist þá allt of oft að inni í þessu kerfi eru raunveruleg börn og kennarar sem gera sitt besta á hverjum degi. Flokkur fólksins vill horfa á gildin og hlusta vandlega á raddir í samfélaginu. Við deilum mun fleiri gildum í menntamálum en við gefum okkur tíma til að taka eftir. Þau gildi eru m.a. að börn fái að vera börn, að skólinn sé öruggur staður og að kennarar geti sinnt starfi sínu af heilum hug, án þess að vera undir álagi skrifræðis og streitu. Ég er ekki að segja að stjórnmál eigi ekkert erindi við menntamál. Auðvitað þarf að taka ákvarðanir um fjármagn og skipulag og þar geta skoðanir verið misjafnar. En það er munur á því hvort menntamál eru fyrst og síðast rædd út frá flokkapólitík eða mannlegum gildum. Spurningin ætti alltaf að vera hvað er börnunum fyrir bestu. Íslendingar hafa alla tíð metið menntun mikils og læsi hefur verið hér landlægt allt frá landnámi. Það liggur djúpt í þjóðarmenningunni og þjóðarsálinni. Vissulega má deila um hvernig við náum settum markmiðum, en við þurfum ekki að deila um markmiðin sjálf. Menntamál eru of mikilvæg til að þvæla þeim í endalausar pólitískar skotgrafir sem engu skila. Höfundur er þingmaður Flokks fólksins.
Skoðun Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir skrifar
Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar