Fólk með kynlífsvanda fær ekki þá hjálp sem það þarf Aldís Þorbjörg Ólafsdóttir skrifar 22. mars 2026 19:02 Aldís Þorbjörg Ólafsdóttir er sálfræðingur frá Háskóla Íslands og para- og kynlífsráðgjafi frá Michigan Háskóla. Getty/Vísir Það er sárt að sitja á móti manneskju sem hefur beðið í hálft ár eftir tíma hjá mér og heyra að hún hefur hvergi getað fengið aðstoð með kynlífsvanda. Það er vont að vita að fólk á erfitt með að nálgast faglega hjálp með sinn vanda og að það þurfi jafnvel að leita á marga staði. Sum eru farin að finna fyrir vonleysi, kvíða og depurð vegna þess að ekki hefur gengið að vinna með vandann. Þau sem hafa upplifað mikla skömm út af sínum kynlífsvanda eru jafnvel farin að einangra sig og finna fyrir lífsleiða eða sjálfsvígshugsunum. Fólk á öllum aldri leitar til mín með risvanda, örvunarvanda, skort á kynlöngun, fullnægingarvanda eða sársauka við samfarir. Svo eru pör sem hafa átt í erfiðleikum með nánd og kynlíf í svo mörg ár að þau muna varla hvernig þetta var áður Kynlífsvandi er mun algengari en fólk gerir sér grein fyrir. Talið er að allt að 40% kvenna og 30% karla séu með a.m.k. einn kynlífsvanda. Það er einnig algengt, sérstaklega meðal kvenna og leghafa, að fleiri en einn vandi greinist á sama tíma. Sum fá aldrei aðstoð við sínum vanda. Sum leita á milli lækna og kynlífsráðgjafa en fá aldrei heildstæða þjónustu. Sjá alla pistla Aldísar hér. Þrátt fyrir algengi og alvarleika kynlífsvanda finnst mér umræðan oft vera á þann veg að þetta sé lúxusvandi. Þá er gefið í skyn að þessi vandi sé ekki eins alvarlegur og einhver annar vandi. Við erum komin svo skammt á veg í að geta talað um þessa hluti án þess að umræðan verði vandræðaleg eða snúist upp í grín. Við erum fjörutíu árum á eftir norðurlöndunum Það eru 40 ár síðan umræður áttu sér stað á danska þinginu um skort á meðferð fyrir fólk með kynlífsvanda. Í kjölfar þess var stofnuð sérstök klíník sem hefur tekið á móti fólki, greint vanda og veitt meðferð. Samskonar klíníkur, eða starfsstöðvar, má einnig finna í Osló og Stokkhólmi. Þar starfa þverfagleg teymi á sviði kynheilbrigðis og þangað leita einstaklingar með kynlífsvanda og fá skoðun hjá lækni, sjúkraþjálfara og viðtöl við kynfræðing eða kynlífsráðgjafa eftir því hver vandinn er. Við erum langt á eftir nágrannaþjóðum okkar sem við viljum bera okkur saman við. Það er kominn tími til þess að sú meðferð og þjónusta sem við veitum fólki með kynlífsvanda verði endurskoðuð. Á Íslandi starfar stór hópur sérfræðinga á þessu sviði en það þarf að tryggja aukna teymisvinnu, helst undir einu þaki. Með því væri hægt að tryggja bestu mögulegu meðferð. Ég skora á stjórnvöld og þá sérstaklega heilbrigðisráðherra að bæta þjónustuna á Íslandi fyrir fólk með kynlífsvanda. Einnig vona ég að fleiri taki þátt í því að berjast fyrir bættri þjónustu fyrir öll. Ég á mér þann draum að hér á Íslandi verði opnuð starfsstöð þar sem þverfagleg þjónusta er veitt og meðferð við kynlífsvanda bætt til muna. Þessi pistill er sá síðasti í röð pistla sem ég skrifa fyrir Vísi. Það hefur verið einstaklega gaman að fá að deila mínum skrifum með ykkur og heyra í þeim sem hafa skrifað mér. Hópurinn sem tekst á við vanda á þessu sviði er stór en ég vona að það hafi skilað sér skýrt til ykkar að þið eruð ekki ein! Gangi ykkur vel <3 Kynlíf Kynlífið með Aldísi Mest lesið „Engir áhrifavaldar, engin þjóð“ Lífið Sárreiðir Rúvar-ar hafna því að Megasi hafi verið slaufað Lífið Frumsýning á Vísi: Síðasta „flugeldasýning“ Iceguys Lífið Harry og Meghan heimsóttu konungshjónin Lífið Niðurgangur, æla og nóg af pungspörkum Gagnrýni Björk og Yara nýtt par Lífið Kathy Griffin komin með 22 ára kærasta Lífið Töff skilnaðarhringur eða fokk-jú fortíð? Áskorun Fylgjendafjöldi Kristrúnar fimmfaldast Lífið Joanna Pettet er látin Bíó og sjónvarp Fleiri fréttir Harry og Meghan heimsóttu konungshjónin Krummafótur um helgina Adda og Alfreð eignuðust dreng Sárreiðir Rúvar-ar hafna því að Megasi hafi verið slaufað Óttar og Rafnhildur Rósa eiga von á stúlku Kathy Griffin komin með 22 ára kærasta „Engir áhrifavaldar, engin þjóð“ Fylgjendafjöldi Kristrúnar fimmfaldast Frumsýning á Vísi: Síðasta „flugeldasýning“ Iceguys Myndaveisla: Ríflega fimmtíu söguleg seglskip prýddu flóann Nýtt smáforrit fyrir Þjóðhátíðargesti Björk og Yara nýtt par Dóu ekki ráðalaus þegar Dýrafjarðardagar döguðu uppi Aldrei verið skömmuð jafn mikið og í Stokkhólmi Hægara sagt en gert að ná lélegum myndum The Pitt með flestar tilnefningar til Emmy-verðlauna Hvað veistu um... Kristrúnu Frostadóttur? Qualley og Antonoff í sundur Björgvin Franz og Bryndís fundu ástina á fjölum Borgó Leiða áhorfendur gegnum garðinn eftir lokun Þrúður Vilhjálmsdóttir er látin Erótísk saga um fyrstu kynni lesin upp í brúðkaupinu Í uppáhalds kjólnum við sólseturs-bónorðið „Þurfti hann að detta niður dauður til að vera spilaður?“ Megas er látinn Guðrún Sóley gengin út „Einn af fáum lögfræðingum sem heldur upp á siðfræðina“ Harry Styles setti heimsmet Næringarfræðingi brá þegar Simmi Vill tók upp nestið Það allra besta að gráta í gufu Sjá meira
Það er vont að vita að fólk á erfitt með að nálgast faglega hjálp með sinn vanda og að það þurfi jafnvel að leita á marga staði. Sum eru farin að finna fyrir vonleysi, kvíða og depurð vegna þess að ekki hefur gengið að vinna með vandann. Þau sem hafa upplifað mikla skömm út af sínum kynlífsvanda eru jafnvel farin að einangra sig og finna fyrir lífsleiða eða sjálfsvígshugsunum. Fólk á öllum aldri leitar til mín með risvanda, örvunarvanda, skort á kynlöngun, fullnægingarvanda eða sársauka við samfarir. Svo eru pör sem hafa átt í erfiðleikum með nánd og kynlíf í svo mörg ár að þau muna varla hvernig þetta var áður Kynlífsvandi er mun algengari en fólk gerir sér grein fyrir. Talið er að allt að 40% kvenna og 30% karla séu með a.m.k. einn kynlífsvanda. Það er einnig algengt, sérstaklega meðal kvenna og leghafa, að fleiri en einn vandi greinist á sama tíma. Sum fá aldrei aðstoð við sínum vanda. Sum leita á milli lækna og kynlífsráðgjafa en fá aldrei heildstæða þjónustu. Sjá alla pistla Aldísar hér. Þrátt fyrir algengi og alvarleika kynlífsvanda finnst mér umræðan oft vera á þann veg að þetta sé lúxusvandi. Þá er gefið í skyn að þessi vandi sé ekki eins alvarlegur og einhver annar vandi. Við erum komin svo skammt á veg í að geta talað um þessa hluti án þess að umræðan verði vandræðaleg eða snúist upp í grín. Við erum fjörutíu árum á eftir norðurlöndunum Það eru 40 ár síðan umræður áttu sér stað á danska þinginu um skort á meðferð fyrir fólk með kynlífsvanda. Í kjölfar þess var stofnuð sérstök klíník sem hefur tekið á móti fólki, greint vanda og veitt meðferð. Samskonar klíníkur, eða starfsstöðvar, má einnig finna í Osló og Stokkhólmi. Þar starfa þverfagleg teymi á sviði kynheilbrigðis og þangað leita einstaklingar með kynlífsvanda og fá skoðun hjá lækni, sjúkraþjálfara og viðtöl við kynfræðing eða kynlífsráðgjafa eftir því hver vandinn er. Við erum langt á eftir nágrannaþjóðum okkar sem við viljum bera okkur saman við. Það er kominn tími til þess að sú meðferð og þjónusta sem við veitum fólki með kynlífsvanda verði endurskoðuð. Á Íslandi starfar stór hópur sérfræðinga á þessu sviði en það þarf að tryggja aukna teymisvinnu, helst undir einu þaki. Með því væri hægt að tryggja bestu mögulegu meðferð. Ég skora á stjórnvöld og þá sérstaklega heilbrigðisráðherra að bæta þjónustuna á Íslandi fyrir fólk með kynlífsvanda. Einnig vona ég að fleiri taki þátt í því að berjast fyrir bættri þjónustu fyrir öll. Ég á mér þann draum að hér á Íslandi verði opnuð starfsstöð þar sem þverfagleg þjónusta er veitt og meðferð við kynlífsvanda bætt til muna. Þessi pistill er sá síðasti í röð pistla sem ég skrifa fyrir Vísi. Það hefur verið einstaklega gaman að fá að deila mínum skrifum með ykkur og heyra í þeim sem hafa skrifað mér. Hópurinn sem tekst á við vanda á þessu sviði er stór en ég vona að það hafi skilað sér skýrt til ykkar að þið eruð ekki ein! Gangi ykkur vel <3
Kynlíf Kynlífið með Aldísi Mest lesið „Engir áhrifavaldar, engin þjóð“ Lífið Sárreiðir Rúvar-ar hafna því að Megasi hafi verið slaufað Lífið Frumsýning á Vísi: Síðasta „flugeldasýning“ Iceguys Lífið Harry og Meghan heimsóttu konungshjónin Lífið Niðurgangur, æla og nóg af pungspörkum Gagnrýni Björk og Yara nýtt par Lífið Kathy Griffin komin með 22 ára kærasta Lífið Töff skilnaðarhringur eða fokk-jú fortíð? Áskorun Fylgjendafjöldi Kristrúnar fimmfaldast Lífið Joanna Pettet er látin Bíó og sjónvarp Fleiri fréttir Harry og Meghan heimsóttu konungshjónin Krummafótur um helgina Adda og Alfreð eignuðust dreng Sárreiðir Rúvar-ar hafna því að Megasi hafi verið slaufað Óttar og Rafnhildur Rósa eiga von á stúlku Kathy Griffin komin með 22 ára kærasta „Engir áhrifavaldar, engin þjóð“ Fylgjendafjöldi Kristrúnar fimmfaldast Frumsýning á Vísi: Síðasta „flugeldasýning“ Iceguys Myndaveisla: Ríflega fimmtíu söguleg seglskip prýddu flóann Nýtt smáforrit fyrir Þjóðhátíðargesti Björk og Yara nýtt par Dóu ekki ráðalaus þegar Dýrafjarðardagar döguðu uppi Aldrei verið skömmuð jafn mikið og í Stokkhólmi Hægara sagt en gert að ná lélegum myndum The Pitt með flestar tilnefningar til Emmy-verðlauna Hvað veistu um... Kristrúnu Frostadóttur? Qualley og Antonoff í sundur Björgvin Franz og Bryndís fundu ástina á fjölum Borgó Leiða áhorfendur gegnum garðinn eftir lokun Þrúður Vilhjálmsdóttir er látin Erótísk saga um fyrstu kynni lesin upp í brúðkaupinu Í uppáhalds kjólnum við sólseturs-bónorðið „Þurfti hann að detta niður dauður til að vera spilaður?“ Megas er látinn Guðrún Sóley gengin út „Einn af fáum lögfræðingum sem heldur upp á siðfræðina“ Harry Styles setti heimsmet Næringarfræðingi brá þegar Simmi Vill tók upp nestið Það allra besta að gráta í gufu Sjá meira