Hjálp, það á að breyta malbikinu mínu! Sveinn Atli Gunnarsson skrifar 20. mars 2026 09:32 Það er dásamleg íslensk hefð að lýsa yfir yfirvofandi heimsenda í hvert skipti sem mála á nýja línu á malbik eða breyta vinstri beygju í hægri. Nýjasta útspilið í þessum efnum er Suðurlandsbrautin, sem Lárus vinur minn sér fyrir sér með hryllingi. Samkvæmt honum, og kannski fleirum sem lásu grein hans, er hönnun Borgarlínunnar svo mikið „stórslys“ að maður býst hreinlega við því að það sé hópur verkfræðinga sitjandi með höfuðið í greipum sér veltandi fyrir sér hvernig þeim hafi tekist að eyðileggja sjálfa siðmenninguna með hönnun strætó akreina. Við elskum að elska umferðarteppurnar okkar Við skulum vera hreinskilin: Suðurlandsbrautin er mikilvæg samgönguæð. Hún er staðurinn þar sem við eyðum dýrmætum tíma okkar á morgnana í að horfa á stuðarann á bílnum fyrir framan okkur og velta fyrir okkur lífinu og tilverunni. Og já, hún mun breytast. En sú hugmynd að það sé „stórslys“ að forgangsraða þúsundum manna í hágæða almenningssamgöngum fram yfir það að tryggja að allir komist í gegnum gatnamót á bílum á nákvæmlega jafn löngum tíma og það tók árið 1994, er í besta falli pínleg. Það er nefnilega dálítið sérstakt að kalla nútímalega hönnun stórslys, á meðan við horfum á núverandi kerfi hrynja undan eigin þunga á hverjum einasta degi. „Ekki snerta Suðurlandsbrautina!“ hrópa sumir, á meðan þeir hinir sömu sitja fastir í umferð á einmitt þessari sömu götu. Hugrökku vinstri beygjurnar Gagnrýnin snýst oft um að fólk þurfi að fara „krókaleiðir“ eða að það sé „flókið“ að rata. Hér virðist gengið út frá því að íslenskir ökumenn séu algjörlega ófærir um að læra á nýtt skipulag án þess að lenda í tilvistarkreppu og villu vegar. Ef ein vinstri beygja er tekin í burtu til að fækka ákeyrslum og auka öryggi, er því lýst eins og verið sé að rífa niður siðmenninguna. En kannski er það bara málið. Okkur finnst nefnilega rosalega gaman að dramatík. Það er miklu skemmtilegra að tala um „skipulagslegt sjálfsmorð“ en að ræða tölfræði um umferðaröryggi, betra loftslag eða þá staðreynd að borgin okkar getur ekki stækkað endalaust án þess að við endurhugsum það hvernig flæði borgarinnar verður í framtíðinni. Boðið í stórslysa-partý Ef það er „stórslys“ að byggja upp innviði sem geta flutt fleira fólk á styttri tíma, þá er ég kannski bara aðdáandi stórslysa. Ef það er „fyrirlitning á skynsemi“ að ætla að bjóða upp á aðra valkosti en að allir sitji einir í bíl á Suðurlandsbraut á 5 kílómetra hraða, þá er ég greinilega ekki mjög skynsamur. Við getum haldið áfram að mála skrattann á vegginn og berjast fyrir hverjum metra af malbiki eins og það sé heilagt land. Eða við getum viðurkennt að breytingar eru erfiðar, en nauðsynlegar. Suðurlandsbrautin mun breytast, umferðin mun haga sér öðruvísi og já, þú þarft kannski að læra nýja leið í vinnuna eða jafnvel nota almenningssamgöngur (GMA - e. OMG). En heimurinn fer ekki undir í leiðinni. Leyfum nú sérfræðingunum að klára hönnunina og gefum Borgarlínunni tækifæri áður en við pöntum sorgarklæðnaðinn. Það gæti nefnilega farið svo að þetta „stórslys“ verði það besta sem komið hefur fyrir samgöngur á höfuðborgarsvæðinu í áratugi. Greinarhöfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Borgarlína Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason Skoðun Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun Útlensk skólabörn, íslenska og enska Roza Matijević Ismailovski Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir Skoðun Hefur einhver trú á topplistum? Dagbjört Hákonardóttir Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun EES-líflínan er tekin að trosna Einar Karl Haraldsson Skoðun Una 72% evrópubúa sér vel í Evrópusambandinu? Andri Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Hvað var afaðlagað? Þorvaldur Logason skrifar Skoðun Fullveldi - ættaróðal eða verkfæri sjálfstæðrar þjóðar? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy skrifar Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Gylliboðin sem ekki standast Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Er ekki alltaf brjálað að gera? Sigríður Indriðadóttir skrifar Skoðun Spliff, Donk & Gengja á Alþingi Benedikt V Warén skrifar Skoðun Bannmenn og bruggarar Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen skrifar Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson skrifar Skoðun Lærum lýðræði Ingibjörg Rósa Björnsdóttir skrifar Skoðun Referendum: What Is Path Dependence? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson skrifar Skoðun ESB-aðild eykur áhrif smáríkja. Reynsla Íra er mjög jákvæð Dominic Scott skrifar Skoðun Hvaða Evrópusamband erum við að kjósa um? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Hefur einhver trú á topplistum? Dagbjört Hákonardóttir skrifar Skoðun Seðlabankastjóri og stríðsöxin Halla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason skrifar Skoðun Vaxtaþrælarnir og hinir Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Una 72% evrópubúa sér vel í Evrópusambandinu? Andri Sigurðsson skrifar Skoðun EES-líflínan er tekin að trosna Einar Karl Haraldsson skrifar Sjá meira
Það er dásamleg íslensk hefð að lýsa yfir yfirvofandi heimsenda í hvert skipti sem mála á nýja línu á malbik eða breyta vinstri beygju í hægri. Nýjasta útspilið í þessum efnum er Suðurlandsbrautin, sem Lárus vinur minn sér fyrir sér með hryllingi. Samkvæmt honum, og kannski fleirum sem lásu grein hans, er hönnun Borgarlínunnar svo mikið „stórslys“ að maður býst hreinlega við því að það sé hópur verkfræðinga sitjandi með höfuðið í greipum sér veltandi fyrir sér hvernig þeim hafi tekist að eyðileggja sjálfa siðmenninguna með hönnun strætó akreina. Við elskum að elska umferðarteppurnar okkar Við skulum vera hreinskilin: Suðurlandsbrautin er mikilvæg samgönguæð. Hún er staðurinn þar sem við eyðum dýrmætum tíma okkar á morgnana í að horfa á stuðarann á bílnum fyrir framan okkur og velta fyrir okkur lífinu og tilverunni. Og já, hún mun breytast. En sú hugmynd að það sé „stórslys“ að forgangsraða þúsundum manna í hágæða almenningssamgöngum fram yfir það að tryggja að allir komist í gegnum gatnamót á bílum á nákvæmlega jafn löngum tíma og það tók árið 1994, er í besta falli pínleg. Það er nefnilega dálítið sérstakt að kalla nútímalega hönnun stórslys, á meðan við horfum á núverandi kerfi hrynja undan eigin þunga á hverjum einasta degi. „Ekki snerta Suðurlandsbrautina!“ hrópa sumir, á meðan þeir hinir sömu sitja fastir í umferð á einmitt þessari sömu götu. Hugrökku vinstri beygjurnar Gagnrýnin snýst oft um að fólk þurfi að fara „krókaleiðir“ eða að það sé „flókið“ að rata. Hér virðist gengið út frá því að íslenskir ökumenn séu algjörlega ófærir um að læra á nýtt skipulag án þess að lenda í tilvistarkreppu og villu vegar. Ef ein vinstri beygja er tekin í burtu til að fækka ákeyrslum og auka öryggi, er því lýst eins og verið sé að rífa niður siðmenninguna. En kannski er það bara málið. Okkur finnst nefnilega rosalega gaman að dramatík. Það er miklu skemmtilegra að tala um „skipulagslegt sjálfsmorð“ en að ræða tölfræði um umferðaröryggi, betra loftslag eða þá staðreynd að borgin okkar getur ekki stækkað endalaust án þess að við endurhugsum það hvernig flæði borgarinnar verður í framtíðinni. Boðið í stórslysa-partý Ef það er „stórslys“ að byggja upp innviði sem geta flutt fleira fólk á styttri tíma, þá er ég kannski bara aðdáandi stórslysa. Ef það er „fyrirlitning á skynsemi“ að ætla að bjóða upp á aðra valkosti en að allir sitji einir í bíl á Suðurlandsbraut á 5 kílómetra hraða, þá er ég greinilega ekki mjög skynsamur. Við getum haldið áfram að mála skrattann á vegginn og berjast fyrir hverjum metra af malbiki eins og það sé heilagt land. Eða við getum viðurkennt að breytingar eru erfiðar, en nauðsynlegar. Suðurlandsbrautin mun breytast, umferðin mun haga sér öðruvísi og já, þú þarft kannski að læra nýja leið í vinnuna eða jafnvel nota almenningssamgöngur (GMA - e. OMG). En heimurinn fer ekki undir í leiðinni. Leyfum nú sérfræðingunum að klára hönnunina og gefum Borgarlínunni tækifæri áður en við pöntum sorgarklæðnaðinn. Það gæti nefnilega farið svo að þetta „stórslys“ verði það besta sem komið hefur fyrir samgöngur á höfuðborgarsvæðinu í áratugi. Greinarhöfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann.
Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun
Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar
Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar
Hvers vegna vil ég sem Austurríkismaður hvetja Íslendinga til að segja NEI þann 29. ágúst? Stephan Zanzerl Skoðun
Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun