Skapa nýjar flíkur úr ó­seldum notuðum fötum

Sem fann lausn á því hvað væri hægt að gera við ósóttan fatnað eða tapað fundið: Hringrásarsmiðjur og hönnunarverkefnið Hring eftir Hring fyrir hönnuði í rýminu við hliðina á verslun Hringekjunnar í Þórunnartúni.

„Mín sýn er sú að eftir nokkur ár hafi sá hluti starfseminnar stækkað töluvert þar sem við erum að skapa líka. 

Í raun má segja að við að skapa nýjar flíkur úr því sem óselt er eða ekki sótt séum við að loka okkar eigin hringrásarkerfi.“

Þar sem allt er fullnýtt.

Síðustu fimm árin hefur Hringekjan selt notaðar flíkur sem fólk kemur með og þá einna helst konur.

„Við hugsuðum samt mikið um það í upphafi hvernig við gætum gert hlutina öðruvísi en aðrir,“ segir Jana þegar hún rifjar upp opnun Hringekjunnar á sínum tíma. Sem til að mynda hefur alltaf staðið fyrir viðburðum með lifandi tónlist og fleira, í takt við þá hugmynd Jönu og eiginmannsins Davíðs Örn Jóhannssonar, að Hringekjan sé meira en verslun sem selur notaðan fatnað.

„Við vildum skapa samfélag í kringum verslunina og að búðin sjálf væri einhvers konar upplifun fyrir fólk,“ segir Jana.

Þann 26. febrúar stendur sjálfbærnihópur FKA fyrir Hringrásardegi. Af því tilefni fjallar Atvinnulífið um umhverfismálin í dag og á morgun. Dagskrá Hringrásardagsins má sjá hér.

Engin umhverfisskömm

Það er gaman að rifja upp söguna með Jönu. Því þau hjónin fóru af stað með Hringekjuna í upphafi Covid; tímabili sem einkenndist frekar af því að fyrirtæki væru að leggja upp laupana.

Jana og Davíð sáu hins vegar tækifærin.

„Við misstum bæði vinnuna á þessum tíma,“ segir Jana þó alvarleg í bragði.

„En við fórum að hugsa: Hvað getum við gert sjálf? Því það hafði alltaf verið draumurinn okkar.“

Jana lýsir þeim hjónum sem sérstaklega góðu teymi í hugmyndavinnu. Frekar þurfi að setja mörkin á samtölin um vinnuna og leyfa parsambandinu að njóta sín.

„Við fengum fullt af vinum og vandamönnum til að hjálpa okkur að mála og gera klárt því það voru allir lausir á þessum tíma,“ segir Jana um Covid-tímann þegar Hringekjan opnaði.

„Það sama átti við um tónlistarfólk. Við þekkjum marga í tónlist og á þessum tíma mátti enginn standa fyrir fjölmennum viðburðum sem gaf okkur tækifæri til að bóka fullt af góðum listamönnum,“ segir Jana en enn stendur Hringekjan reglulega fyrir ýmsum viðburðum.

Margt annað hefur þó breyst. Á upphafstíma Hringekjunnar má til dæmis lesa fjölmiðlaviðtöl þar sem Jana er nánast í kennslustellingum:

Að skýra út fyrir lesendum hvernig það gengur fyrir sig að selja notuð föt og hvers vegna fólk ætti að selja fötin sín eða kaupa notuð föt og svo framvegis.

Eitthvað sem allir þekkja í dag og almennt að fólk líti á kaup og sölu á notuðum fötum sem mikilvægan lið í loftlagsbaráttunni.

„Eitt af því sem ég ákvað samt strax í upphafi var hvernig við myndum tala um starfsemina. Því þótt kaup og sala á notuðum fötum sé mjög stórt umhverfismál er mikilvægt að tala aldrei um þessi mál þannig að fólk upplifi umhverfisskömm.“

Skemmtileg og skapandi

Reynsla Jönu er sú að flestir í dag þekkja að kaupa notuð föt.

„Núna koma heilu kynslóðirnar saman í búðina: Mamman, amman og dóttirin,“ segir Jana sem dæmi um það sem hefur breyst frá því að Hringekjan fyrst opnaði og mun smærri hópur var að finna sig í því að kaupa notuð föt.

„Mín reynsla er líka sú að flestar konur sem eru að stíga sín fyrstu skref í að selja notuð föt séu að koma til okkar vegna þess að einhver vinkona eða kona úr nærumhverfinu hefur bent þeim á það,“ segir Jana.

Jana segir konur og kvenfatnað langmest ríkjandi í kaupum og sölu á notuðum fatnaði. Mun minna sé um herraföt.

„Í byrjun er það helst verðlagningin sem vefst fyrir fólki en þar segi ég oft: Á hvað myndir þú kaupa þessa flík sem notaða flík? Það er þá rétta verðið.“

Fólk sem selur föt í Hringekjunni sér sjálft um að setja sölurýmið sitt upp en síðan má segja að Hringekjan sjái um rest; að fylla á slár, halda öllu fínu og taka niður óseldar vörur í lok leigutímabils.

„Ég hafði sjálf verið að vinna frá 10-18 og var ekki að sjá hvernig ég ætti að hafa tíma samhliða vinnu í að skreppa til að fylla á, taka til á slánni minni eða taka niður það sem óselt er. Þetta var því þjónusta sem ég hugsaði svolítið út frá því,“ segir Jana en bætir við:

„En ekkert síður sá ég fyrir mér að með því að sjá um þetta sjálf værum við að tryggja að öll búðin væri þá jafn fín. Þess vegna heldur fólk oft að fötin sem eru seld hjá okkur séu handvalin inn, sem er auðvitað misskilningur.“

Jana segist hafa mikla trú á yngstu kynslóðinni.

„Ég veit að það eru biðlistar í sumum skólum í valfög þar sem verið er að kenna að sauma og ekkert síður strákarnir sem eru að sýna því áhuga,“ segir Jana og bætir við að hjá unga fólkinu geti þótt nokkuð töff að fara einfaldlega í bæinn og „thrifta“ fyrir tvö þúsund kallinn.

„Því þótt unga fólkið viti að það geti svo sem keypt eitthvað ódýrt af netinu eða annars staðar fyrir lítinn pening er það líka búið að átta sig á því að fyrir sömu upphæð getur það fundið flottar merkjavörur í búðum eins og okkar.“

Sumir merkja bakslag í baráttunni um loftlagsmálin. Fréttir eru tíðar um aukin kaup Íslendinga; ekkert lát sé á neyslu og jafnvel meiru hent en áður.

Mér finnst við heilt yfir standa okkur mjög vel. Eina sem ég myndi kannski segja er að auðvitað getur sú litla rödd skotið upp kollinum að fólk leyfir sér jafnvel að kaupa meira af nýjum fötum því nú getur það hugsað: 

Já, já, ég bara kaupi þetta og sel þetta síðan aftur,“ 

segir Jana en bætir við:

„Fólk mun halda áfram að kaupa ný föt en ég vona að það sé gert í meiri meðvitund um það hvaðan varan kemur og svo framvegis. Í mínum huga snýst þetta líka um að hugsa út fyrir kassann og vera skemmtileg og skapandi. Ég bind vonir við að okkur takist að loka hringrásinni með því að verða með tímanum betri í því að skapa nýtt úr því sem notað er.“