Meirihluti hlynntur aðildarviðræðum: „Margt breyst á stuttum tíma“ Sunna Sæmundsdóttir skrifar 11. janúar 2026 12:20 Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst, á von á því að umræða um kosti og galla aðildar muni yfirtaka pólitíska umræðu þegar dagsetning verður komin á þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhald viðræðna. vísir/samsett Meirihluti landsmanna er hlynntur upptöku viðræðna við Evrópusambandið samkvæmt könnun Maskínu. Könnunin var gerð í desember og prófessor í stjórnmálafræði telur líklegt að afstaða fólks sé að taka hröðum breytingum samhliða vendingum á alþjóðavísu. Geri megi ráð fyrir algjörri uppstokkun í umræðu um kosti og galla aðildar. Í könnun Maskínu var spurt hvort fólk myndi greiða atkvæði með eða á móti áframhaldandi aðildarviðræðum að Evrópusambandinu, komi til þjóðaratkvæðagreiðslu. Meirihluti, eða fimmtíu og þrjú prósent, eru fylgjandi viðræðum en fjörutíu og sjö prósent eru andsnúin. Maskína spurði sömu spurningar fyrir ári og hefur stuðningur aukist örlítið síðan, en þá sögðust 50,9 prósent hlynnt aðildarviðræðum. Svarendur í könnun Maskínu voru 2.032 talsins.vísir/Maskína Könnunin var gerð á dögunum 11. til 17. desember og Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, bendir á að margt hafi breyst síðan þá og vísar til innrásar Bandaríkjamanna í Venesúela og óvissu um Grænland. „Það má kannski halda því fram með fullum rökum að nú sé komin ný vídd í málið þar sem að margir hafa áhyggjur af stöðu Íslands í samhengi öryggis- og varnarmála,“ segir Eiríkur. „Varnarsamningurinn sem við höfum við Bandaríkin er ekki virkur með sama hætti og áður. Bandaríkjaforseti hefur sagt það skýrum orðum að það sé bara einfaldlega hagsmunamat Bandaríkjanna hverju sinni hvort að þeir virði samkomulag sem þetta. Og það breytir allri stöðu Íslands í umheiminum.“ Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, hefur boðað að þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður við ESB verði lögð fyrir í vor.Vísir/Ívar Fannar Eiríkur telur að margir gætu því farið að líta frekar til Evrópu sem bandalagsmanns. Að sama skapi gætu aðrir fundið til aukin rök gegn aðild í óvissuástandi í alþjóðakerfinu. „Sem eru þá þau að skarkali heimsins færist nær Íslandi á einhvern hátt, þannig að þetta vogast svolítið á.“ Utanríkisráðherra hefur boðað að þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður að sambandinu verði lögð fyrir Alþingi í vor. Eiríkur segir viðbúið ESB-umræða muni yfirtaka pólitíska umræðu þegar dagsetning verður komin á þjóðaratkvæðagreiðslu. Hann segir ýmsar forsendur varðandi kosti og galla aðildar hafa breyst á stuttum tíma. Gjörbreytt staða „Þess vegna má gera ráð fyrir ákveðinni endurröðun í stuðningi og andstöðu, fylgi og afstöðu. Vegna þess að hingað til hefur hugsanleg aðild Íslands að Evrópusambandinu ekki snúist neitt um öryggis- og varnarmál, því að þeim hefur verið fyrir komið með öðrum hætti í gegnum NATO og tvíhliða samning við Bandaríkin. Þannig að flestir hafi talið að þau væru fyllilega tryggð. En nú er sú staða gjörbreytt,“ segir Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst. Evrópusambandið Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Skoðanakannanir Alþingi Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Tengdar fréttir Stofna ný samtök gegn ESB aðild „Til vinstri við ESB“ heita ný samtök sem stofnuð voru í dag, en í tilkynningu segir að samtökin hafni aðild að Evrópusambandinu og markmið þeirra sé að standa gegn tilraunum til að innlima Ísland í Evrópusambandið. 10. janúar 2026 20:41 Eigi að setja allan kraft í að hræða íslensku þjóðina í Evrópusambandið Stjórnarandstaðan mætir tilbúin til leiks þegar þing kemur saman á miðvikudag. Guðlaugur Þór Þórðarson þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir áhyggjuefni hversu mikil áhersla er á utanríkis- og Evrópumál og Snorri Másson, varaformaður og þingmaður Miðflokksins, segir engan trúverðugleika innan ríkisstjórnar um menntamál. 10. janúar 2026 09:45 Varnarsamningur við ESB settur á oddinn og þjóðaratkvæðagreiðsla brátt fyrir þingið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra segir að áfram verði unnið að tvíhliða varnarsamningi við Evrópusambandið en segir samstarf Íslands og Bandaríkjanna í varnarmálum enn gott þrátt fyrir vendingar í alþjóðamálum og hótanir um innlimun Grænlands. Yfirlýsingar um annað eru að mati ráðherra glannalegar en hún vill ræða málið á vettvangi NATO. Frumvarp um þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildarviðræður við ESB verði lagt fram á þessu þingi. 6. janúar 2026 14:29 Mest lesið Hákon Þór hvarf sporlaust í Búdapest Innlent Sefur í kjallaranum þar sem Heuermann myrti og sundurlimaði fórnarlömb sín Erlent Fjölgar í hópi sakborninga og ráðist í húsleit Innlent Bakslag í vorkomu: Snjóföl og hálka í næstu viku Veður Kosningaspá Vísis: Líkur Alberts aukast en Bjarnveigar dvína Innlent Ítreka yfirráð yfir Falklandseyjum eftir hótun Bandaríkjamanna Erlent Bilið á milli turnanna breikkar Innlent Réðu aftur starfsmann sem var rekinn í siðanefndarfári Innlent Netanjahú greindist með krabbamein Erlent Farþegar sjá ekki fólkið sem gegnumlýsir farangurinn Innlent Fleiri fréttir Bóndakonan á Bakkakoti er látin Örvæntir ekki yfir fregnum af falli meirihlutans „Þessi snillingur er náttúrulega ótrúlegur“ Skemmdarvargar á tjaldsvæði í Höfðavík Samfylking og Miðflokkur á flugi í Kópavogi Inni og úti: „Kannanir eru nú bara kannanir“ Slíkur fjöldi ekki sést síðustu fimmtíu ár Kosningaspá Vísis: Líkur Alberts aukast en Bjarnveigar dvína Handtekinn eftir að hafa valdið umferðarslysi Fjölgar í hópi sakborninga og ráðist í húsleit „Viðreisn er í algjörri lykilstöðu“ Bilið á milli turnanna breikkar Vendingar í borginni og tónleikar í heimahúsum Fimm bíla árekstur á Reykjanesbraut Listaverkið muni auka öryggi og vernda náttúruna á svæðinu Sinueldur kviknaði við bensínstöð Safna gögnum um ferðamanninn og meta stöðuna daglega Bein útsending: Þorgerður situr fyrir svörum um þjóðaratkvæðagreiðsluna Fékk í skrúfuna skammt frá landi Hvarf Hákonar á borði ríkislögreglustjóra Raforkureikningur í dreifbýli gæti lækkað strax í júlí Leita íslensks manns í Búdapest og ráðherra boðar jöfnun á raforkukostnaði Réðu aftur starfsmann sem var rekinn í siðanefndarfári Engin ákvörðun tekin eftir uppsögn dagdvalarsamnings Alvarlegt slys þegar ekið var á aldraða konu Starfsfólki MAST ógnað: „Ég veit hvar þú átt heima“ Fullyrðingar um ETS-kerfi og strandsiglingar standast ekki Hákon Þór hvarf sporlaust í Búdapest Sigrún Helga nýr forseti Röskvu Reykur yfir Keflavíkurflugvelli reyndist vera æfing Sjá meira
Í könnun Maskínu var spurt hvort fólk myndi greiða atkvæði með eða á móti áframhaldandi aðildarviðræðum að Evrópusambandinu, komi til þjóðaratkvæðagreiðslu. Meirihluti, eða fimmtíu og þrjú prósent, eru fylgjandi viðræðum en fjörutíu og sjö prósent eru andsnúin. Maskína spurði sömu spurningar fyrir ári og hefur stuðningur aukist örlítið síðan, en þá sögðust 50,9 prósent hlynnt aðildarviðræðum. Svarendur í könnun Maskínu voru 2.032 talsins.vísir/Maskína Könnunin var gerð á dögunum 11. til 17. desember og Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, bendir á að margt hafi breyst síðan þá og vísar til innrásar Bandaríkjamanna í Venesúela og óvissu um Grænland. „Það má kannski halda því fram með fullum rökum að nú sé komin ný vídd í málið þar sem að margir hafa áhyggjur af stöðu Íslands í samhengi öryggis- og varnarmála,“ segir Eiríkur. „Varnarsamningurinn sem við höfum við Bandaríkin er ekki virkur með sama hætti og áður. Bandaríkjaforseti hefur sagt það skýrum orðum að það sé bara einfaldlega hagsmunamat Bandaríkjanna hverju sinni hvort að þeir virði samkomulag sem þetta. Og það breytir allri stöðu Íslands í umheiminum.“ Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, hefur boðað að þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður við ESB verði lögð fyrir í vor.Vísir/Ívar Fannar Eiríkur telur að margir gætu því farið að líta frekar til Evrópu sem bandalagsmanns. Að sama skapi gætu aðrir fundið til aukin rök gegn aðild í óvissuástandi í alþjóðakerfinu. „Sem eru þá þau að skarkali heimsins færist nær Íslandi á einhvern hátt, þannig að þetta vogast svolítið á.“ Utanríkisráðherra hefur boðað að þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður að sambandinu verði lögð fyrir Alþingi í vor. Eiríkur segir viðbúið ESB-umræða muni yfirtaka pólitíska umræðu þegar dagsetning verður komin á þjóðaratkvæðagreiðslu. Hann segir ýmsar forsendur varðandi kosti og galla aðildar hafa breyst á stuttum tíma. Gjörbreytt staða „Þess vegna má gera ráð fyrir ákveðinni endurröðun í stuðningi og andstöðu, fylgi og afstöðu. Vegna þess að hingað til hefur hugsanleg aðild Íslands að Evrópusambandinu ekki snúist neitt um öryggis- og varnarmál, því að þeim hefur verið fyrir komið með öðrum hætti í gegnum NATO og tvíhliða samning við Bandaríkin. Þannig að flestir hafi talið að þau væru fyllilega tryggð. En nú er sú staða gjörbreytt,“ segir Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Bifröst.
Evrópusambandið Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Skoðanakannanir Alþingi Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Tengdar fréttir Stofna ný samtök gegn ESB aðild „Til vinstri við ESB“ heita ný samtök sem stofnuð voru í dag, en í tilkynningu segir að samtökin hafni aðild að Evrópusambandinu og markmið þeirra sé að standa gegn tilraunum til að innlima Ísland í Evrópusambandið. 10. janúar 2026 20:41 Eigi að setja allan kraft í að hræða íslensku þjóðina í Evrópusambandið Stjórnarandstaðan mætir tilbúin til leiks þegar þing kemur saman á miðvikudag. Guðlaugur Þór Þórðarson þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir áhyggjuefni hversu mikil áhersla er á utanríkis- og Evrópumál og Snorri Másson, varaformaður og þingmaður Miðflokksins, segir engan trúverðugleika innan ríkisstjórnar um menntamál. 10. janúar 2026 09:45 Varnarsamningur við ESB settur á oddinn og þjóðaratkvæðagreiðsla brátt fyrir þingið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra segir að áfram verði unnið að tvíhliða varnarsamningi við Evrópusambandið en segir samstarf Íslands og Bandaríkjanna í varnarmálum enn gott þrátt fyrir vendingar í alþjóðamálum og hótanir um innlimun Grænlands. Yfirlýsingar um annað eru að mati ráðherra glannalegar en hún vill ræða málið á vettvangi NATO. Frumvarp um þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildarviðræður við ESB verði lagt fram á þessu þingi. 6. janúar 2026 14:29 Mest lesið Hákon Þór hvarf sporlaust í Búdapest Innlent Sefur í kjallaranum þar sem Heuermann myrti og sundurlimaði fórnarlömb sín Erlent Fjölgar í hópi sakborninga og ráðist í húsleit Innlent Bakslag í vorkomu: Snjóföl og hálka í næstu viku Veður Kosningaspá Vísis: Líkur Alberts aukast en Bjarnveigar dvína Innlent Ítreka yfirráð yfir Falklandseyjum eftir hótun Bandaríkjamanna Erlent Bilið á milli turnanna breikkar Innlent Réðu aftur starfsmann sem var rekinn í siðanefndarfári Innlent Netanjahú greindist með krabbamein Erlent Farþegar sjá ekki fólkið sem gegnumlýsir farangurinn Innlent Fleiri fréttir Bóndakonan á Bakkakoti er látin Örvæntir ekki yfir fregnum af falli meirihlutans „Þessi snillingur er náttúrulega ótrúlegur“ Skemmdarvargar á tjaldsvæði í Höfðavík Samfylking og Miðflokkur á flugi í Kópavogi Inni og úti: „Kannanir eru nú bara kannanir“ Slíkur fjöldi ekki sést síðustu fimmtíu ár Kosningaspá Vísis: Líkur Alberts aukast en Bjarnveigar dvína Handtekinn eftir að hafa valdið umferðarslysi Fjölgar í hópi sakborninga og ráðist í húsleit „Viðreisn er í algjörri lykilstöðu“ Bilið á milli turnanna breikkar Vendingar í borginni og tónleikar í heimahúsum Fimm bíla árekstur á Reykjanesbraut Listaverkið muni auka öryggi og vernda náttúruna á svæðinu Sinueldur kviknaði við bensínstöð Safna gögnum um ferðamanninn og meta stöðuna daglega Bein útsending: Þorgerður situr fyrir svörum um þjóðaratkvæðagreiðsluna Fékk í skrúfuna skammt frá landi Hvarf Hákonar á borði ríkislögreglustjóra Raforkureikningur í dreifbýli gæti lækkað strax í júlí Leita íslensks manns í Búdapest og ráðherra boðar jöfnun á raforkukostnaði Réðu aftur starfsmann sem var rekinn í siðanefndarfári Engin ákvörðun tekin eftir uppsögn dagdvalarsamnings Alvarlegt slys þegar ekið var á aldraða konu Starfsfólki MAST ógnað: „Ég veit hvar þú átt heima“ Fullyrðingar um ETS-kerfi og strandsiglingar standast ekki Hákon Þór hvarf sporlaust í Búdapest Sigrún Helga nýr forseti Röskvu Reykur yfir Keflavíkurflugvelli reyndist vera æfing Sjá meira
Stofna ný samtök gegn ESB aðild „Til vinstri við ESB“ heita ný samtök sem stofnuð voru í dag, en í tilkynningu segir að samtökin hafni aðild að Evrópusambandinu og markmið þeirra sé að standa gegn tilraunum til að innlima Ísland í Evrópusambandið. 10. janúar 2026 20:41
Eigi að setja allan kraft í að hræða íslensku þjóðina í Evrópusambandið Stjórnarandstaðan mætir tilbúin til leiks þegar þing kemur saman á miðvikudag. Guðlaugur Þór Þórðarson þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir áhyggjuefni hversu mikil áhersla er á utanríkis- og Evrópumál og Snorri Másson, varaformaður og þingmaður Miðflokksins, segir engan trúverðugleika innan ríkisstjórnar um menntamál. 10. janúar 2026 09:45
Varnarsamningur við ESB settur á oddinn og þjóðaratkvæðagreiðsla brátt fyrir þingið Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra segir að áfram verði unnið að tvíhliða varnarsamningi við Evrópusambandið en segir samstarf Íslands og Bandaríkjanna í varnarmálum enn gott þrátt fyrir vendingar í alþjóðamálum og hótanir um innlimun Grænlands. Yfirlýsingar um annað eru að mati ráðherra glannalegar en hún vill ræða málið á vettvangi NATO. Frumvarp um þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðildarviðræður við ESB verði lagt fram á þessu þingi. 6. janúar 2026 14:29