Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Furðaði sig á spurningu í viðtali eftir leik: „Fullkomlega ósammála“ Enski boltinn Litlu munaði að illa færi er Bill Clinton birtist óvænt Sport Lærisveinar Freys komnir í úrslitaleik norska bikarsins Fótbolti Sex vítaspyrnur fóru forgörðum í taugatrekkjandi undanúrslitaleik Fótbolti Grindavík - Valur 82-81 | Deildarmeistararnir yfir þegar það skipti máli í leik tveggja hálfleika Körfubolti „Strætóskýlið var gjörsamlega frábært í dag“ Sport Hársnyrtir Cucurella lak upplýsingum úr herbúðum Chelsea Enski boltinn „Það er eiginlega óskiljanlegt“ Íslenski boltinn Í fyrsta sinn í úrslitaleikinn síðan 2020 Fótbolti Haaland skaut Manchester City á toppinn Enski boltinn Fleiri fréttir Litlu munaði að illa færi er Bill Clinton birtist óvænt Furðaði sig á spurningu í viðtali eftir leik: „Fullkomlega ósammála“ Sex vítaspyrnur fóru forgörðum í taugatrekkjandi undanúrslitaleik Börsungar færast nær titlinum „Strætóskýlið var gjörsamlega frábært í dag“ Í fyrsta sinn í úrslitaleikinn síðan 2020 Pargo: Þurfum að vinna tvo leiki í viðbót Uppgjörið: Valur - Fram 31-27 | Kústarnir sóttir í hálfleik Grindavík - Valur 82-81 | Deildarmeistararnir yfir þegar það skipti máli í leik tveggja hálfleika ÍA - KA 1-1 | Færanýting fjandans Haaland skaut Manchester City á toppinn „Ég er ekkert órólegur“ Tvíframlengt í spennutrylli í Eyjum „Það er eiginlega óskiljanlegt“ Bikarþynnka herjaði á Orra og Real Sociedad Keflavík 0-0 Breiðablik | Litlaust í fyrsta grasleiknum Lærisveinar Freys komnir í úrslitaleik norska bikarsins Martin með stigahæstu mönnum í sigri Glódís Perla þýskur meistari fjórða árið í röð Ísland með Evrópumeisturunum í riðli á EM Mourinho býður Real Madrid krafta sína Rosenior rekinn frá Chelsea Anton og Jónas dæma hjá Orra í Meistaradeild Evrópu Var Samúel Kári keyptur fyrir árshátíðarpeninga? Markaskorari sem svífur framhjá leikmönnum Guðný fæddi boltabarn níu mánuðum eftir EM HK, Grótta, Fylkir og Þróttur á leið í Bestu deildirnar? „Við ætlum ekki að nota það sem einhverja hækju“ Hársnyrtir Cucurella lak upplýsingum úr herbúðum Chelsea Valur keypti Samúel Kára fyrir mikið fé Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Furðaði sig á spurningu í viðtali eftir leik: „Fullkomlega ósammála“ Enski boltinn Litlu munaði að illa færi er Bill Clinton birtist óvænt Sport Lærisveinar Freys komnir í úrslitaleik norska bikarsins Fótbolti Sex vítaspyrnur fóru forgörðum í taugatrekkjandi undanúrslitaleik Fótbolti Grindavík - Valur 82-81 | Deildarmeistararnir yfir þegar það skipti máli í leik tveggja hálfleika Körfubolti „Strætóskýlið var gjörsamlega frábært í dag“ Sport Hársnyrtir Cucurella lak upplýsingum úr herbúðum Chelsea Enski boltinn „Það er eiginlega óskiljanlegt“ Íslenski boltinn Í fyrsta sinn í úrslitaleikinn síðan 2020 Fótbolti Haaland skaut Manchester City á toppinn Enski boltinn Fleiri fréttir Litlu munaði að illa færi er Bill Clinton birtist óvænt Furðaði sig á spurningu í viðtali eftir leik: „Fullkomlega ósammála“ Sex vítaspyrnur fóru forgörðum í taugatrekkjandi undanúrslitaleik Börsungar færast nær titlinum „Strætóskýlið var gjörsamlega frábært í dag“ Í fyrsta sinn í úrslitaleikinn síðan 2020 Pargo: Þurfum að vinna tvo leiki í viðbót Uppgjörið: Valur - Fram 31-27 | Kústarnir sóttir í hálfleik Grindavík - Valur 82-81 | Deildarmeistararnir yfir þegar það skipti máli í leik tveggja hálfleika ÍA - KA 1-1 | Færanýting fjandans Haaland skaut Manchester City á toppinn „Ég er ekkert órólegur“ Tvíframlengt í spennutrylli í Eyjum „Það er eiginlega óskiljanlegt“ Bikarþynnka herjaði á Orra og Real Sociedad Keflavík 0-0 Breiðablik | Litlaust í fyrsta grasleiknum Lærisveinar Freys komnir í úrslitaleik norska bikarsins Martin með stigahæstu mönnum í sigri Glódís Perla þýskur meistari fjórða árið í röð Ísland með Evrópumeisturunum í riðli á EM Mourinho býður Real Madrid krafta sína Rosenior rekinn frá Chelsea Anton og Jónas dæma hjá Orra í Meistaradeild Evrópu Var Samúel Kári keyptur fyrir árshátíðarpeninga? Markaskorari sem svífur framhjá leikmönnum Guðný fæddi boltabarn níu mánuðum eftir EM HK, Grótta, Fylkir og Þróttur á leið í Bestu deildirnar? „Við ætlum ekki að nota það sem einhverja hækju“ Hársnyrtir Cucurella lak upplýsingum úr herbúðum Chelsea Valur keypti Samúel Kára fyrir mikið fé Sjá meira
Grindavík - Valur 82-81 | Deildarmeistararnir yfir þegar það skipti máli í leik tveggja hálfleika Körfubolti
Grindavík - Valur 82-81 | Deildarmeistararnir yfir þegar það skipti máli í leik tveggja hálfleika Körfubolti