Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Fimm kærur á borði aganefndar: „Lítum þetta alvarlegum augum“ Körfubolti Sjáðu slagsmálin í Grindavík: Stuðningsmenn stukku út á gólf og lögreglan skarst í leikinn Körfubolti Grindvíkingar harma og fordæma hegðunina Körfubolti Fékk leyfi til að fara í meðferð utan Bandaríkjanna Golf Meistarakeppni kvenna í fótbolta aflýst vegna veðurs Íslenski boltinn „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Körfubolti Flautað af í Árbæ vegna snjókomu Íslenski boltinn Breiðablik - FH | Bikar í boði í meistarakeppninni Íslenski boltinn Húðflúrum þjálfarans fjölgar eftir sögulegan sigur Íslendings á NM Sport „Skemmir bara fyrir báðum liðum og bara leiðinleg uppákoma“ Sport Fleiri fréttir Íslenskur sigurvegari á fyrstu leiktíð Evrópubikarsins Naumt forskot hjá Janusi og félögum Niðurlægðu Real og mæta Glódísi Valur - Keflavík | Leikur eitt á Hlíðarenda Tindastóll - ÍR | Slegist um sigur í fyrsta leik í Síkinu Haukar - Afturelding | Oddaleikur á Ásvöllum Skoruðu í Reykjavík og unnu í Hafnarfirði Vill vera lengi hjá „stórliðinu“ Tottenham „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Meistarakeppni kvenna í fótbolta aflýst vegna veðurs Flautað af í Árbæ vegna snjókomu Hraunar yfir Enzo: „Farðu í burtu“ „Nær alltaf að spýta einhverri geðveiki í þetta lið“ Breiðablik - FH | Bikar í boði í meistarakeppninni Grindvíkingar harma og fordæma hegðunina Hafnar fyrirliðasæti í Ryder-bikarnum Gattuso stígi til hliðar en hver tekur við? Óttaðist endalokin fyrir þrettán árum „Ég er spenntur fyrir Þórsurum“ Húðflúrum þjálfarans fjölgar eftir sögulegan sigur Íslendings á NM Besta-spáin 2026: Mæta með læti Fimm kærur á borði aganefndar: „Lítum þetta alvarlegum augum“ Manchester United ferðast um Norðurlöndin í sumar Isak fær að æfa með liðsfélögunum aftur Dagskráin á skírdag: Körfuboltakvöld eftir fyrstu leiki í úrslitakeppni og lærisveinar Guðjóns Vals Norðmaður tryggði Írak inn á HM og mætir Noregi í fyrsta leik Fékk leyfi til að fara í meðferð utan Bandaríkjanna „Skemmir bara fyrir báðum liðum og bara leiðinleg uppákoma“ Uppgjörið:Grindavík - Njarðvík 87-97| Njarðvíkingar taka fyrsta leik með látum Sjáðu slagsmálin í Grindavík: Stuðningsmenn stukku út á gólf og lögreglan skarst í leikinn Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Fimm kærur á borði aganefndar: „Lítum þetta alvarlegum augum“ Körfubolti Sjáðu slagsmálin í Grindavík: Stuðningsmenn stukku út á gólf og lögreglan skarst í leikinn Körfubolti Grindvíkingar harma og fordæma hegðunina Körfubolti Fékk leyfi til að fara í meðferð utan Bandaríkjanna Golf Meistarakeppni kvenna í fótbolta aflýst vegna veðurs Íslenski boltinn „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Körfubolti Flautað af í Árbæ vegna snjókomu Íslenski boltinn Breiðablik - FH | Bikar í boði í meistarakeppninni Íslenski boltinn Húðflúrum þjálfarans fjölgar eftir sögulegan sigur Íslendings á NM Sport „Skemmir bara fyrir báðum liðum og bara leiðinleg uppákoma“ Sport Fleiri fréttir Íslenskur sigurvegari á fyrstu leiktíð Evrópubikarsins Naumt forskot hjá Janusi og félögum Niðurlægðu Real og mæta Glódísi Valur - Keflavík | Leikur eitt á Hlíðarenda Tindastóll - ÍR | Slegist um sigur í fyrsta leik í Síkinu Haukar - Afturelding | Oddaleikur á Ásvöllum Skoruðu í Reykjavík og unnu í Hafnarfirði Vill vera lengi hjá „stórliðinu“ Tottenham „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Meistarakeppni kvenna í fótbolta aflýst vegna veðurs Flautað af í Árbæ vegna snjókomu Hraunar yfir Enzo: „Farðu í burtu“ „Nær alltaf að spýta einhverri geðveiki í þetta lið“ Breiðablik - FH | Bikar í boði í meistarakeppninni Grindvíkingar harma og fordæma hegðunina Hafnar fyrirliðasæti í Ryder-bikarnum Gattuso stígi til hliðar en hver tekur við? Óttaðist endalokin fyrir þrettán árum „Ég er spenntur fyrir Þórsurum“ Húðflúrum þjálfarans fjölgar eftir sögulegan sigur Íslendings á NM Besta-spáin 2026: Mæta með læti Fimm kærur á borði aganefndar: „Lítum þetta alvarlegum augum“ Manchester United ferðast um Norðurlöndin í sumar Isak fær að æfa með liðsfélögunum aftur Dagskráin á skírdag: Körfuboltakvöld eftir fyrstu leiki í úrslitakeppni og lærisveinar Guðjóns Vals Norðmaður tryggði Írak inn á HM og mætir Noregi í fyrsta leik Fékk leyfi til að fara í meðferð utan Bandaríkjanna „Skemmir bara fyrir báðum liðum og bara leiðinleg uppákoma“ Uppgjörið:Grindavík - Njarðvík 87-97| Njarðvíkingar taka fyrsta leik með látum Sjáðu slagsmálin í Grindavík: Stuðningsmenn stukku út á gólf og lögreglan skarst í leikinn Sjá meira
Sjáðu slagsmálin í Grindavík: Stuðningsmenn stukku út á gólf og lögreglan skarst í leikinn Körfubolti
Dagskráin á skírdag: Körfuboltakvöld eftir fyrstu leiki í úrslitakeppni og lærisveinar Guðjóns Vals
Sjáðu slagsmálin í Grindavík: Stuðningsmenn stukku út á gólf og lögreglan skarst í leikinn Körfubolti