Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Tilfinningarík kveðjustund eftir þriggja ára baráttu Íslenski boltinn Sextán ára gulltryggði Arsenal mikilvægan sigur Enski boltinn Tveir látnir eftir skotárás nærri Players meistaramótinu Golf Íslenskukunnáttan takmarkast við „kjúklingawingers“ Íslenski boltinn Valur - Fram 32-31 | Risaleikur Lovísu kláraði Fram Handbolti Tilbúinn að bjarga Tottenham: „Kranjcar, Crouchy og Defoe koma allir aftur“ Enski boltinn Dugði Chelsea ekki til sigurs að umkringja dómarann Enski boltinn Aberg með vallarmet og meiddur McIlroy bjargaði sér Golf Verstappen segir Red Bull-bílinn ömurlegan Formúla 1 Antonelli yngstur til að vera á ráspól í sögu Formúlu 1 Formúla 1 Fleiri fréttir Sextán ára gulltryggði Arsenal mikilvægan sigur West Ham - Man. City | Ekkert má út af bregða hjá gestunum Stórfurðulegt atvik fyrir leik Chelsea og dómarinn í aðalhlutverki Víkingur Reykjavík upp í Olís deildina ÍA - Tindastóll | Tíminn að renna út hjá Skagamönnum Tveir látnir eftir skotárás nærri Players meistaramótinu Fylgdu eftir góðum sigri gegn Tottenham með öðrum sigri „Þetta er ekki búið“ Sara Dögg í miklum ham er ÍR styrkti stöðu sína Chelsea - Newcastle | Dýrmæt stig í boði Valur - Fram 32-31 | Risaleikur Lovísu kláraði Fram Furðumark skildi á milli á Leikvangi ljóssins Viðar hafði betur gegn Hilmi er norsku meistararnir lágu í valnum Emilía byrjaði í markaleik „Hefði verið leiðinlegt að skora öll þessi mörk og tapa“ Donni drjúgur og Elvar með frábæran leik Emelía og Sigdís báðar á skotskónum Tvö rauð spjöld á loft í slag erkifjendanna Stórleikur Elvars dugði ekki til sigurs Inter missteig sig aftur og þjálfarinn fékk rautt Selfoss hafði sætaskipti við Stjörnuna á botninum Vann brons og bætti Íslandsmetið um þrjá sentímetra Haukar stöðvuðu sigurgöngu Eyjakvenna Fimmtán ára skoraði tvö þegar KR fór í úrslit Linda skoraði annan leikinn í röð Ræddu umtalaða sigurkörfu KR: „Þetta er rosalega heimskulegt“ Verstappen segir Red Bull-bílinn ömurlegan Ratcliffe segir að Carrick sé að gera frábæra hluti Tilbúinn að bjarga Tottenham: „Kranjcar, Crouchy og Defoe koma allir aftur“ Yfirlýsing íranska landsliðsins: „Enginn getur bannað okkur að fara á HM“ Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Tilfinningarík kveðjustund eftir þriggja ára baráttu Íslenski boltinn Sextán ára gulltryggði Arsenal mikilvægan sigur Enski boltinn Tveir látnir eftir skotárás nærri Players meistaramótinu Golf Íslenskukunnáttan takmarkast við „kjúklingawingers“ Íslenski boltinn Valur - Fram 32-31 | Risaleikur Lovísu kláraði Fram Handbolti Tilbúinn að bjarga Tottenham: „Kranjcar, Crouchy og Defoe koma allir aftur“ Enski boltinn Dugði Chelsea ekki til sigurs að umkringja dómarann Enski boltinn Aberg með vallarmet og meiddur McIlroy bjargaði sér Golf Verstappen segir Red Bull-bílinn ömurlegan Formúla 1 Antonelli yngstur til að vera á ráspól í sögu Formúlu 1 Formúla 1 Fleiri fréttir Sextán ára gulltryggði Arsenal mikilvægan sigur West Ham - Man. City | Ekkert má út af bregða hjá gestunum Stórfurðulegt atvik fyrir leik Chelsea og dómarinn í aðalhlutverki Víkingur Reykjavík upp í Olís deildina ÍA - Tindastóll | Tíminn að renna út hjá Skagamönnum Tveir látnir eftir skotárás nærri Players meistaramótinu Fylgdu eftir góðum sigri gegn Tottenham með öðrum sigri „Þetta er ekki búið“ Sara Dögg í miklum ham er ÍR styrkti stöðu sína Chelsea - Newcastle | Dýrmæt stig í boði Valur - Fram 32-31 | Risaleikur Lovísu kláraði Fram Furðumark skildi á milli á Leikvangi ljóssins Viðar hafði betur gegn Hilmi er norsku meistararnir lágu í valnum Emilía byrjaði í markaleik „Hefði verið leiðinlegt að skora öll þessi mörk og tapa“ Donni drjúgur og Elvar með frábæran leik Emelía og Sigdís báðar á skotskónum Tvö rauð spjöld á loft í slag erkifjendanna Stórleikur Elvars dugði ekki til sigurs Inter missteig sig aftur og þjálfarinn fékk rautt Selfoss hafði sætaskipti við Stjörnuna á botninum Vann brons og bætti Íslandsmetið um þrjá sentímetra Haukar stöðvuðu sigurgöngu Eyjakvenna Fimmtán ára skoraði tvö þegar KR fór í úrslit Linda skoraði annan leikinn í röð Ræddu umtalaða sigurkörfu KR: „Þetta er rosalega heimskulegt“ Verstappen segir Red Bull-bílinn ömurlegan Ratcliffe segir að Carrick sé að gera frábæra hluti Tilbúinn að bjarga Tottenham: „Kranjcar, Crouchy og Defoe koma allir aftur“ Yfirlýsing íranska landsliðsins: „Enginn getur bannað okkur að fara á HM“ Sjá meira