Hækka verðtryggða vexti og út­skýra hvers vegna

Í tilkynningu á vef Arion segir að mánudaginn 2. desember taki eftirfarandi breytingar á inn- og útlánavöxtum bankans gildi:

Íbúðalán

• Óverðtryggðir breytilegir íbúðalánavextir lækka um 0,50 prósentustig og verða 10,14%
• Óverðtryggðir fastir íbúðalánavextir lækka um 0,50 prósentustig og verða 8,3%
• Verðtryggðir breytilegir íbúðalánavextir hækka um 0,40 prósentustig og verða 5,04%
• Verðtryggðir fastir íbúðalánavextir til 3 ára eru óbreyttir 4,74%
• Verðtryggðir fastir íbúðalánavextir til 5 ára eru óbreyttir 4,49%

Kjörvextir

• Óverðtryggðir breytilegir kjörvextir lækka um 0,50 prósentustig og verða 11,35%
• Verðtryggðir breytilegir kjörvextir hækka um 0,50 prósentustig og verða 6,7%

Innlán

• Vextir veltureikninga lækka um allt að 0,50 prósentustig
• Vextir annarra óverðtryggðra sparireikninga lækka um allt að 0,55 prósentustig
• Verðtryggðir sparnaðarreikningar hækka um 0,30 prósentustig

Taka mið af fjármögnunarkostnaði

Þá segir að breytingar á vöxtum lána sem falla undir lög um neytendalán eða lög um fasteignalán til neytenda taki gildi í samræmi við skilmála lánanna og tilkynningar um vaxtabreytingar. Það sama gildi um breytingar á vöxtum innlána sem falla undir lög um greiðsluþjónustu.

Vaxtabreytingar útlána Arion banka taki mið af fjármögnunarkostnaði bankans á hverjum tíma en einnig af öðrum þáttum, meðal annars útlánaáhættu. Fjármögnunarkostnaður bankans fylgi að hluta til stýrivöxtum Seðlabankans en einnig hafi aðrar fjármögnunarleiðir umtalsverð áhrif, svo sem innlán viðskiptavina, markaðsfjármögnun, erlend skuldabréfaútgáfa og eiginfjárgerningar.

Seðlabankinn viðheldur háu raunvaxtastigi

Það kom mörgum spánskt fyrir sjónir þegar Íslandsbanki reið á vaðið og breytti vöxtum í kjölfar stýrivaxtalækkunar í fyrradag og hækkaði vexti á verðtryggðum lánum.

Formaður Neytendasamtakanna var meðal þeirra sem lýsti megnri óánægju sinni með ákvörðun bankans og sagði hann „stela til baka hluta af ávinningnum af vaxtalækkun Seðlabankans“.

Tilkynningu Arion banka fylgir umtalsvert ítarlegri útskýring en með hefðbundnum tilkynningum um vaxtabreytingar. Þar segir að stýrivextir hafi áhrif á bæði verðtryggða vexti og óverðtryggða en með ólíkum hætti.

Óverðtryggðir vextir fylgi breytingum á stýrivöxtum ágætlega. Nú hafi stýrivextir verið lækkaðir um 0,5 prósentustig, sem skapi svigrúm til lækkunar óverðtryggðra vaxta að teknu tilliti til annarra þátta sem nefndir eru hér að framan.

Verðtryggðir vextir til styttri tíma endurspegli hins vegar muninn á stýrivöxtum og skammtímaverðbólgu og séu stundum kallaðir raunstýrivextir. Þessi munur sé í dag mikill og hafi farið vaxandi þar sem lækkun stýrivaxta hafi ekki fylgt lækkandi verðbólgu, enda telji Seðlabanki Íslands nauðsynlegt að viðhalda aðhaldi með háu raunvaxtastigi. 

Þetta sjáist til dæmis vel á skuldabréfamarkaði þar sem verðtryggðir vextir séu háir, sérstaklega vextir stuttra skuldabréfa sem séu nálægt stýrivöxtum í tíma. „Því hækka breytilegir verðtryggðir vextir nú en munu lækka þegar raunstýrivextir lækka.“