Zelen­sky þakkar Ís­lendingum fyrir stuðninginn allt frá upp­hafi inn­rásar

Mikil leynd hvíldi yfir ferðalagi forsætis- og utanríkisráðherra til Úkraínu. Þær lögðu af stað í gærmorgun frá Íslandi og héldu síðan með næturlest frá landamærum Póllands að Úkraínu í gærkvöldi. Þær komu til Kænugarðs snemma í morgun og fóru strax og kynntu sér ástandið í Borodianka sem Rússar náðu á sitt vald snemma í innrásinni og Bucha sem eru skammt norður af höfuðborginni.

Rússar frömdu fjöldamorð á óbreyttum borgurum í Bucha og ollu gífurlegri eyðileggingu þar og í nálægjum bæjum. Búið er að finna lík af minnsta kosti 450 manns í bænum.

Í Bucha lögðu ráðherrarnir blómsveig frá íslensku þjóðinni að minnismerki um þá sem féllu í innrás Rússa og skoðuðu myndasýningu í kirkju staðarins af ástandinu eins og það var þegar Úkraínumenn höfðu hrakið innrásarliðið á brott.

Katrín segir hafa verið sláandi að hlusta á lýsingar borgarstjórans í Bucha. Þá heimsóttu þær smáhýsabyggð sem reist var með aðstoð Pólverja og fleiri sem misst hafa heimili sín.

Zelensky segir stuðning Íslendinga mikilvægan

Þær Katrín og Þórdís Kolbrún áttu síðan fund með Zelensky forseta og Kuleba utanríkisráðherra og fleiri ráðherrum í forsetahöllinni í Kænugarði og stóð sá fundur yfir í rúma klukkustund. Zelensky sagði mikilvægt að íslenskir ráðmenn létu sjá sig í Kænugarði.

„Það er mjög mikilvægt að þið séuð hér meðan stríðið stendur yfir og að þið hafið stutt okkur allt frá upphafi innrásarinnar. Ég færi íslensku þjóðinni bestu þakkir, ekki aðeins ríkisstjórninni, heldur fólkinu fyrir að styðja okkur,“ sagði Zelensky í upphafi fundar.

Katrín var í sinni fyrstu heimsókn en utanríkisráðherra var í Kænugarði í nóvember ásamt utanríkisráðherrum Norðurlandanna og Eystrasaltsríkjanna.

Þá lýsti hún heimsókn sinni til Borodianka og Bucha fyrr í dag.

Auðvitað teljum við einnig brýnt að koma hingað á meðan Ísland gegnir forystu í Evrópuráðinu og sjá með eigin augum hvernig málum er háttað."

Þá lýsti hún heimsókn sinni til Borodianka og Bucha fyrr í dag.

„Þegar við heimsóttum bæina var eins og maður hefði auknar byrðar byrðar á herðum. Ég get vel ímyndað mér hvernig þér líður á hverjum degi því maður finnur í raun fyrir sorginni sem liggur í loftinu,“ sagði Katrín.

Katrín og Zelensky skrifuðu undir sameiginlega yfirlýsingu um samstarf þjóðanna að fundi loknum. Það fór mjög vel á með þeim og þau féllust í faðma til að undirstrika vináttu þjóðanna.

„Það búa um 2.700 Úkraínumenn á Íslandi núna. Þeir spjara sig einstaklega vel,” sagði Katrín á fundinum með Zelensky og Kuleba.

Zelensky vill ræða friðartillögur sínar í Reykjavík

Fréttastofan náði símaviðtali við Katrínu Jakobsdóttur þar sem hún var í bíl á leið á járnbrautarstöð í Kænugarði. Þaðan fara hún og Þórdís Kolbrún og fylgdarlið þeirra til Varsjár höfuðborgar Póllands til fundar við forsætisráðherra landsins. Rétt áður en samtalið hófst hvein í loftvarnaflautum í borginni.

„Ég var einmitt að tala við úkraínska konu sem var að segja mér að þau venjist þessu aldrei. En þetta er víst ansi algengt, að hér hvíni í loftvarnaflautum. Auðvitað fyrir okkur sem eigum ekki þessu að venjast er þetta svolítið ógnvænlegt andrúmsloft.

Katrín og Þórdís Kolbrún funduðu ekki bara með forseta og utanríkisráðherra Úkraínu heldur fjölmörgum öðrum ráðherrum.

„Í stuttu máli sagt var efni fundanna um það hvernig við Íslendingar getum áfram stutt við Úkraínu. Við ætlum okkur að gera það. Við ætlum ekki að gefa neitt eftir í okkar fjárhagslega stuðningi. Þau voru að nefna áþreifanlega hluti sem við getum unnið saman í. Til dæmis hvað varðar heilbrigðismál, hvað varðar orkumál. Þar sem við getum í senn stutt við þau fjárhagslega og miðlað af þekkingu. Síðan var auðvitað töluvert rætt um leiðtogafund Evrópuráðsins á Íslandi í maí,“ segir Katrín.

Þetta hafi verið góður fundur þar sem farið var vítt og breitt yfir sviðið og þau hefðu mætt vel undirbúin til leiks.

„Vitandi af þessum leiðtogafundi sem er framundan og voru með ákveðnar hugmyndir um hvernig við gætum tekið þar til umfjöllunar hugmyndir Úkraínumanna um mögulegan frið. Það má segja að það hafi verið rætt á hverjum einasta fundi í dag. Þannig að verkefnið er stórt,“ segir forsætisráðherra.

„Mér er þungt fyrir brjósti eftir að hafa komið hingað og séð ummerkin eftir stríðið og hvernig það litar allt samfélagið hér. Og skynja líka sorgina í fólkinu. Hún er áþreifanleg.“

Það væri líka sérstakt að hitta leiðtoga sem hún hefði aðeins séð og hitt á skjá hingað til. Það er öðruvísi.”

Er hann hlýr í viðkomu?

„Já, það get ég alveg sagt eftir þennan eina fund alla vega. Þá upplifði ég það,” segir Katrín Jakobsdóttir.