Frétta­skýring: Ofur­deild Evrópu

Ofurdeild Evrópu er hugmynd sem hefur lengi verið í umræðunni en aldrei var talið líklegt að hún myndi verða að veruleika. Aðallega þar sem Meistaradeild Evrópu hefur þjónað sama tilgangi undanfarin ár.

Fyrirkomulag deildarinnar

Um er að ræða 20 liða deild þar sem 15 lið eiga fast sæti. Í gærkvöldi birtu tólf lið yfirlýsingu þess efnis að þau væru stofnmeðlimir í Ofurdeild Evrópu.

Þau eru Manchester City, Manchester United, Arsenal, Chelsea, Tottenham Hotspur og Liverpool frá Englandi. Inter Milan, AC Milan og Juventus frá Ítalíu ásamt Atlético Madrid, Real Madrid og Barcelona frá Spáni.

Ofurdeild Evrópu á að koma í staðinn fyrir Meistaradeild Evrópu. Liðin myndu ekki taka þátt í keppnum á vegum knattspyrnusambands Evrópu, UEFA. Liðin tólf vilja hins vegar halda sæti sínu í deildarkeppnum heima fyrir sem og bikarkeppnum.

Ásamt liðunum 15 sem ættu fast sæti væru fimm sem gætu unnið sér inn þátttökurétt ár hvert. Ekki hefur verið farið nánar út í hvernig þau fimm lið yrðu valin. Þá hafa aðeins tólf lið verið nefnd til sögunnar til þessa og óvíst er hvaða þrjú lið til viðbótar myndu eiga fast sæti í deildinni.

Samkvæmt heimildum The Athletic hafa eigendur Real Madrid, Manchester United, Liverpool og Arsenal verið aðal drifkrafturinn á bakvið stofnun deildarinnar.

„Eniga meniga, ég á enga peninga“

Félögin tólf sem koma að stofnun deildarinnar eru skuldug upp fyrir haus. Tekjur þeirra hafa minnkað verulega vegna Covid-19 og nú leita þau að leiðum til að aukja tekur sínar á nýjan leik. Ofurdeildin spilar þar stóran þátt.

Samkvæmt hinum ýmsu heimildum verður 3,5 milljörðum evra deilt milli liðanna fimmtán sem eiga fast sæti í deildinni. Hvernig nákvæmlega sú skipting verður hefur hvergi komið fram en talað er um að sex lið fái 350 milljónir punda í sinn vasa.

Einnig segir í yfirlýsingu félaganna að þau muni gefa 10 milljarða evra til baka í Evrópska knattspyrnu á næstu 23 árum. Ekki kemur fram hvaðan þeir peningar ættu að koma.

Skipulag: Leikið í miðri viku

Leikið yrði í tveimur tíu liða riðlum. Leikið er heima og að heiman, alls 18 leikir á lið. Eftir það fara þrjú efstu liðin beint í 8-liða úrslit á meðan liðin í 4. og 5. sæti myndu fara í umspil um sæti í 8-liða úrslitum.

Leikirnir færu fram í miðri viku til að þeir myndu ekki trufla deildarkeppnina heima fyrir.

Talað er um að halda „úrslitavikur“ í lok hvers tímabils þar sem 8-liða, undanúrslit og úrslitaleikurinn sjálfur eiga væntanlega að fara fram. Það yrði þó einnig leikið heima og að heiman, úrslitaleikurinn færi svo fram á hlutlausum velli.

Hvenær myndi deildin fara af stað?

Það er einn af mörgum hlutum sem er enn á reiki. Félögin tólf hafa gefið út að þau myndu vilja byrja deildina „sem fyrst.“ Það vantar hins vegar enn átta lið til að það sé möguleiki. 

Þá er búið að selja réttinn á Meistaradeild Evrópu til ársins 2024 en þá ætlaði UEFA að breyta fyrirkomulagi keppninnar. Breytt fyrirkomulag Meistaradeildarinnar svipar mjög til hugmyndar ofurdeildarinnar er varðar tvo riðla og fleiri leiki. Hins vegar þyrftu lið enn að vinna sér inn þátttökurétt.

Fari svo að liðin segi sig úr Meistaradeildinni áður en núverandi samningur rennur úr gildi er ljóst að ýmsir sjónvarprétthafar víðsvegar um heim allan munu fara í mál við þau þar sem varan lækkar í verðgildi við brotthvarf þeirra.

Hvað með liðin sem léku til úrslita í Meistaradeildinni á síðustu leiktíð?

Hin þrjú liðin sem áttu að vera með fast sæti í deildinni voru Evrópumeistarar Bayern Munchen, Frakklandsmeistarar Paris Saint-Germain og Borussia Dortmund. 

Ekkert af liðunum þremur ætlar að taka þátt í deildinni. Þá hefur RB Leipzig einnig gefið það út að félagið hafi engan áhuga á að taka þátt í deild sem þessari. 

Talið var að PSG yrði meðal þeirra liða sem myndu vera hlynnt stofnun ofurdeildar en svo er aldeilis ekki. „Fótbolti getur ekki bara verið þá forríku,“ ku háttsettur aðili innan raða feálgsins hafa sagt. 

Þá er Nasser al-Khelaifi, forseti PSG, er hluti af stjórn UEFA sem og ECA [Samband knattspyrnusambanda í Evrópu]. Einnig hefur hann hagsmuna að gæta sem einn af stjórnendum beIN Media Group en það á réttinn á Meistaradeild Evrópu í Katar. 

Hvað með konurnar?

Í annars þunnri yfirlýsingu um stofnun deildarinnar segir að sambærileg kvennadeild verði stofnuð „eftir að karladeildin sé komin á laggirnar.“ Það virðist því ekki mikið hafa verið pælt í stofnun samhliða deildar kvenna megin.

Ef sömu lið fá aðgang kvenna megin þýðir það að B-deildarlið Liverpool yrði með fast sæti í ofurdeild Evrópu á meðan Lyon – Evrópumeistarar til síðustu fimm ára – væru það ekki.

Hvað segja UEFA, FIFA og knattspyrnusambönd landanna?

Þau eru vægast sagt ósátt. Ýmsar sviðsmyndir eru á lofti og hafa öll samböndin fordæmt stofnun ofurdeildar Evrópu. Mögulega verður liðunum neitað um þátttökurétt í deildarkeppnum heima fyrir. 

Þá gætu UEFA og FIFA bannað leikmönnum að taka þátt í mótum á sínum vegum, EM og HM til að mynda.

Fari svo að UEFA semji ekki við félögin og gefi stærstu liðum álfunnar enn á ný stærri bita af kökunni mun málið fara fyrir dómstóla. Hvernig þeir dæma í málinu verður svo bara að koma í ljós.