Afneitun Helfararinnar er hættuleg samfélaginu Menachem Z. Rosensaft skrifar 3. desember 2020 11:26 Líkt og þeir sem álíta að jörðin sé flöt neita helfararafneitarar hreinlega að horfast í augu við raunveruleikann. Fregnir herma að þegar Samuel Shenton, formanni Flat Earth Society, var sýnd gervitunglamynd sem sýndi að jörðin væri hnöttur, hafi hann svarað: “Það er augljóst hvernig svona ljósmynd gæti platað þá sem ekki vita betur.” Það var á svipuðum nótum sem Arthur R. Butz, þekktur sem einn alræmasti afneitari helfararinnar, kallaði útrýmingu nasista á milljónum gyðinga í seinni heimstyrjöldinni „áróðursbragð“ í bók sinni Tröllasaga 20. Aldarinnar: Rökin gegn meintri útrýmingu evrópskra gyðinga (e. The Hoax of the Twentieth Century: The Case Against the Presumed Extermination of European Jewry). Butz hafnar því einnig að gasklefarnir sem notaðir voru til að myrða hundruðir þúsunda gyðinga hafi nokkurn tíma verið til í Auschwitz, Treblinka eða öðrum útrýmingabúðum og vísar til gasklefa sem „áróðurs og hugaróra á stríðstímum“. Á meðan þeir sem álíta að jörðin sé flöt eru að flestra mati meinlausir vitleysingar, eru skoðanir helfararafneitara hættulegar því þær eru almennt notaðar í viðleitni til að verja og hvítþvo Adolf Hitler, nasisma og Þriðja ríkið með öfgafullu, og oftar en ekki, meinvirku gyðingahatri. Þess vegna ofbauð World Jewish Congress þegar fregnir bárust að ný íslensk þýðing á bók Butz hafi verið kynnt í Bókatíðindum. Viðbrögðin voru enn skelfilegri þegar Heiðar Ingi Svansson, formaður Félags íslenskra bókaútgefenda, lét þau orð falla að birting kynningartexta um bókina í Bókatíðindum sé frumforsenda prent- og tjáningarfrelsis. Trölladaga 20. aldarinnar, sem var fyrst gefin út árið 1976, er talin til „klassískra verka gyðingahaturs“ og hefur Butz starfað að efldri umræðu um helfararafneitun á ólíkum vettvöngum í meira en 40 ár. Bókin byggir á þeirri ógeðfeldri samsæriskenningu að helförin hafi ekki átt sér stað heldur sé áróðursbragð sem gyðingasamtök hafi búið til til að koma eigin málefnum á framfæri. Því er óneitanlega óþefur gyðingahaturs af bókinni og er hún tilraun til að vegsama útrýmingu gyðinga. . Síðan bókin kom út hafa sagnfræðingar í áraraðir bent á að hún byggir á ótal staðreyndarvillum. Sem dæmi má nefna sagnfræðinginn Deborah Lipstadt sem hefur sagt að útskýringar Butz á hvarfi miljóna gyðinga séu svo fáránlegar að þær væru sprenghlægilegar ef viðfangsefnið væri ekki grafalvarlegt. Í Kanada var bókin dæmd siðlaus og smekklaus uppreisnaráróður samkvæmt lögum og því bönnuð. Í Þýskalandi er bannað að auglýsa bókina eða stilla henni fram á nokkurn hátt. Vefverslunarrisinn Amazon hefur fjarlægt bókina úr vefverslunum sínum í Bandaríkjunum og í Bretlandi. Í almennum hegningalögum lagasafns Íslands segir í grein 233a að: „Hver sem opinberlega hæðist að, rógber, smánar eða ógnar manni eða hópi manna með ummælum eða annars konar tjáningu […] skal sæta sektum eða fangelsi allt að 2 árum“. Þar sem greinin vísar ekki sérstaklega til helfararafneitunar má benda á að helfararafneitun er víðaséð sem birtingarmynd gyðingahaturs. Skemmst er frá því að segja að samfélagsmiðlarisinn Facebook hefur nú bannað birtingu á efni sem neitar eða dregur úr þeirri staðreynd að helförin hafi átt sér stað. Mark Zuckerberg, framkvæmdarstjóri Facebook, segir ákvörðunina tengjast „auknu ofbeldi sem tengist gyðingahatri“. Bók Butz ætti án efa að flokkast sem ærumeiðandi tilraun til að breiða út boðskap gyðingahaturs. Kynning og sala bókarinnar ætti því einnig að líta á sem tilraun til að breiða út boðskap gyðingahaturs og gengur þvert á lýðræðisleg gildi. Helförin er ekki getgáta heldur sagnfræðileg staðreynd. Helfararafneitun er ekki spurning um skoðanafrelsi heldur er það meinfýsin og illgjörn bjögun á sannleika og staðreyndum sem hafa ekkert með tjáningarfrelsi eða prentfrelsi að gera. Þess vegna er boðskapur bókarinnar hættulegur. Þó það sé ekki bannað samkvæmt lögum á Íslandi að gefa út efni með hatursorðræðu og skoðanamótun, hafa útgefendur Bókatíðinda siðferðislega skyldu til að hvorki lögmæta né gæða þau sjónarmið lífi sem koma fram í bókinni. Tjáningarfrelsi á ekki að rugla saman við frelsi í almennum skilningi, og því má ekki nýta tjáningarfrelsi sem rétt til að segja hvað sem er sem getur svert mannorð eða minningu fórnarlamba helfararinnar. Þessi bók er efnislega eins andstyggileg og gróft klám eða aðrar birtingarmyndir kynþáttarhaturs og ofstæki. Bókina ætti að fordæma og útskúfa sem ærumeiðandi hatursorðræðu í garð gyðinga. Menachem Z. Rosensaft er varaforseti og yfirlögfræðingur World Jewish Congress. Hann kennir lögfræði þjóðarmorða við lögfræðideildir háskólanna Columbia og Cornell. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bókaútgáfa Mest lesið Aðförin gegn landsbyggðinni Fjóla St. Kristinsdóttir Skoðun Af hverju er ríkisstjórninni svona illa við landsbyggðina… Sigríður Ólafsdóttir Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar Skoðun Loftbrúin á að jafna aðstöðumun – ekki auka hann Jóhanna Lilja Eiríksdóttir Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason Skoðun Börn bíða eftir hjálp á meðan stjórnvöld ræða einkunnir Kristín Kjartansdóttir Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason Skoðun Þversögnin í menntamálum Helga María Pálsdóttir Skoðun Bráðum verðum við ósýnileg Ágúst Mogensen Skoðun Skoðun Skoðun Læsisáætlun án bóka Álfhildur Leifsdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Það er kominn tími á löggjöf um dánaraðstoð á Íslandi Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Aðförin gegn landsbyggðinni Fjóla St. Kristinsdóttir skrifar Skoðun Protocol 35: Could Iceland be right after all? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nei nú stækkar nefið þitt Gosi.. sönn frásögn Sonja Lind Eyglóardóttir skrifar Skoðun Við getum ekki mælt okkur út úr vandanum Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar Skoðun Loftbrúin er fjárfesting í landsbyggðunum Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Loftbrúin á að jafna aðstöðumun – ekki auka hann Jóhanna Lilja Eiríksdóttir skrifar Skoðun Bruninn á Stuðlum og ábyrgð ríkisins Salvör Nordal skrifar Skoðun Af hverju er ríkisstjórninni svona illa við landsbyggðina… Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki góðvild — þau eru góð stefna Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar Skoðun Börn bíða eftir hjálp á meðan stjórnvöld ræða einkunnir Kristín Kjartansdóttir skrifar Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar skrifar Skoðun Bráðum verðum við ósýnileg Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun America First – eða America Alone? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Þversögnin í menntamálum Helga María Pálsdóttir skrifar Skoðun Sátt um hvað? Ofbeldi er ekki ágreiningur Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Er samþykki skálkaskjól fyrir skepnuskap ? Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Ósýnileg hamlandi einkenni – þegar baráttan sést ekki Sigrún Heimisdóttir skrifar Skoðun Íslendingar kusu fátækt og einangrun þann 29. ágúst 2026 Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Innviðirnir verða að ráða hraðanum Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Falleinkunn fyrir Heima-dæmi Sigurður Sævarsson skrifar Skoðun 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir skrifar Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Sjá meira
Líkt og þeir sem álíta að jörðin sé flöt neita helfararafneitarar hreinlega að horfast í augu við raunveruleikann. Fregnir herma að þegar Samuel Shenton, formanni Flat Earth Society, var sýnd gervitunglamynd sem sýndi að jörðin væri hnöttur, hafi hann svarað: “Það er augljóst hvernig svona ljósmynd gæti platað þá sem ekki vita betur.” Það var á svipuðum nótum sem Arthur R. Butz, þekktur sem einn alræmasti afneitari helfararinnar, kallaði útrýmingu nasista á milljónum gyðinga í seinni heimstyrjöldinni „áróðursbragð“ í bók sinni Tröllasaga 20. Aldarinnar: Rökin gegn meintri útrýmingu evrópskra gyðinga (e. The Hoax of the Twentieth Century: The Case Against the Presumed Extermination of European Jewry). Butz hafnar því einnig að gasklefarnir sem notaðir voru til að myrða hundruðir þúsunda gyðinga hafi nokkurn tíma verið til í Auschwitz, Treblinka eða öðrum útrýmingabúðum og vísar til gasklefa sem „áróðurs og hugaróra á stríðstímum“. Á meðan þeir sem álíta að jörðin sé flöt eru að flestra mati meinlausir vitleysingar, eru skoðanir helfararafneitara hættulegar því þær eru almennt notaðar í viðleitni til að verja og hvítþvo Adolf Hitler, nasisma og Þriðja ríkið með öfgafullu, og oftar en ekki, meinvirku gyðingahatri. Þess vegna ofbauð World Jewish Congress þegar fregnir bárust að ný íslensk þýðing á bók Butz hafi verið kynnt í Bókatíðindum. Viðbrögðin voru enn skelfilegri þegar Heiðar Ingi Svansson, formaður Félags íslenskra bókaútgefenda, lét þau orð falla að birting kynningartexta um bókina í Bókatíðindum sé frumforsenda prent- og tjáningarfrelsis. Trölladaga 20. aldarinnar, sem var fyrst gefin út árið 1976, er talin til „klassískra verka gyðingahaturs“ og hefur Butz starfað að efldri umræðu um helfararafneitun á ólíkum vettvöngum í meira en 40 ár. Bókin byggir á þeirri ógeðfeldri samsæriskenningu að helförin hafi ekki átt sér stað heldur sé áróðursbragð sem gyðingasamtök hafi búið til til að koma eigin málefnum á framfæri. Því er óneitanlega óþefur gyðingahaturs af bókinni og er hún tilraun til að vegsama útrýmingu gyðinga. . Síðan bókin kom út hafa sagnfræðingar í áraraðir bent á að hún byggir á ótal staðreyndarvillum. Sem dæmi má nefna sagnfræðinginn Deborah Lipstadt sem hefur sagt að útskýringar Butz á hvarfi miljóna gyðinga séu svo fáránlegar að þær væru sprenghlægilegar ef viðfangsefnið væri ekki grafalvarlegt. Í Kanada var bókin dæmd siðlaus og smekklaus uppreisnaráróður samkvæmt lögum og því bönnuð. Í Þýskalandi er bannað að auglýsa bókina eða stilla henni fram á nokkurn hátt. Vefverslunarrisinn Amazon hefur fjarlægt bókina úr vefverslunum sínum í Bandaríkjunum og í Bretlandi. Í almennum hegningalögum lagasafns Íslands segir í grein 233a að: „Hver sem opinberlega hæðist að, rógber, smánar eða ógnar manni eða hópi manna með ummælum eða annars konar tjáningu […] skal sæta sektum eða fangelsi allt að 2 árum“. Þar sem greinin vísar ekki sérstaklega til helfararafneitunar má benda á að helfararafneitun er víðaséð sem birtingarmynd gyðingahaturs. Skemmst er frá því að segja að samfélagsmiðlarisinn Facebook hefur nú bannað birtingu á efni sem neitar eða dregur úr þeirri staðreynd að helförin hafi átt sér stað. Mark Zuckerberg, framkvæmdarstjóri Facebook, segir ákvörðunina tengjast „auknu ofbeldi sem tengist gyðingahatri“. Bók Butz ætti án efa að flokkast sem ærumeiðandi tilraun til að breiða út boðskap gyðingahaturs. Kynning og sala bókarinnar ætti því einnig að líta á sem tilraun til að breiða út boðskap gyðingahaturs og gengur þvert á lýðræðisleg gildi. Helförin er ekki getgáta heldur sagnfræðileg staðreynd. Helfararafneitun er ekki spurning um skoðanafrelsi heldur er það meinfýsin og illgjörn bjögun á sannleika og staðreyndum sem hafa ekkert með tjáningarfrelsi eða prentfrelsi að gera. Þess vegna er boðskapur bókarinnar hættulegur. Þó það sé ekki bannað samkvæmt lögum á Íslandi að gefa út efni með hatursorðræðu og skoðanamótun, hafa útgefendur Bókatíðinda siðferðislega skyldu til að hvorki lögmæta né gæða þau sjónarmið lífi sem koma fram í bókinni. Tjáningarfrelsi á ekki að rugla saman við frelsi í almennum skilningi, og því má ekki nýta tjáningarfrelsi sem rétt til að segja hvað sem er sem getur svert mannorð eða minningu fórnarlamba helfararinnar. Þessi bók er efnislega eins andstyggileg og gróft klám eða aðrar birtingarmyndir kynþáttarhaturs og ofstæki. Bókina ætti að fordæma og útskúfa sem ærumeiðandi hatursorðræðu í garð gyðinga. Menachem Z. Rosensaft er varaforseti og yfirlögfræðingur World Jewish Congress. Hann kennir lögfræði þjóðarmorða við lögfræðideildir háskólanna Columbia og Cornell.
Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir Skoðun
Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar
Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar
Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar
Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar
Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir Skoðun