Dómaframkvæmdin ekki eins og þingmenn hafi viljað að nálgunarbannið virkaði

Þórhildur Sunna Ævarsdóttir formaður þingflokks Pírata fjallaði um ósamræmi í beitingu þvingunarúrræða eftir mismunandi brotaflokkum. Hún segir að svo virtist oft sem lágur þröskuldur sé fyrir ýmsum þvingunarúrræðum sem ríkið beiti þegna sína á borð við farbann, gæsluvarðhald og einangrunarvist án þess að vægari úrræði hafi verið reynd.



Sömu sögu væri aftur á móti ekki að segja þegar kæmi að því að vernda konur í ofbeldissamböndum eða konur sem sæta umsáturseinelti eltihrellaþví þá virtist dómskerfið eiga erfiðara með að bregðast við með úrræðum eins og nálgunarbanni.

Þessum sjónarmiðum kom Þórhildur á framfæri í andsvari á Alþingi en til umræðu var frumvarp um breytingu á lögum  um nálgunarbann og brottvísun af heimili en flutningsmenn frumvarpsins eru úr öllum stjórnmálaflokkum.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir varaformaður þingflokks Sjálfstæðisflokksins mælti fyrir málinu á Alþingi í dag. Hún tók undir með Þórhildi og sagði að lög um nálgunarbann hefðu verið hugsuð til verndar brotaþola en bætti við að dómaframkvæmdin hefði ekki sýnt í verki hvernig Alþingi vilji að nálgunarbannið virki í reynd. „Það þarf of mikið til,“ segir Áslaug.

Áslaug hefur lesið sér mikið til um dómaframkvæmdina en hún segir það hafi komið sér verulega á óvart hversu tregt réttarvörslukerfið hafi verið til að beita þvingunarúrræðum í ljósi þess hversu lágan þröskuld ákvæðið í lögunum setur fyrir nálgunarbanni.

Í lögunum er talað um „röskun á friði“. Í 4. grein laganna um skilyrði fyrir nálgunarbanni segir: „heimilt er að beita nálgunarbanni ef: a. rökstuddur grunur er um að sakborningur hafi framið refsibrot eða raskað á annan hátt friði brotaþola, eða b. hætta er á að viðkomandi brjóti gegn brotaþola skv. a-lið“.

Með breytingunum er ætlunin að auka skilvirkni við meðferð mála um nálgunarbann, setja reglur um vægari úrræði og gera skýran greinarmun á nálgunarbanni annar vegar og brottvísun af heimili hins vegar. Hið fyrrnefnda flokkist undir tryggingarráðstöfun en hið síðarnefnda undir þvingunarráðstöfun.

Með frumvarpinu vilja flutningsmenn létta undir með dómstólum landsins því nái það fram að ganga verður ekki nauðsynlegt að fara með mál fyrir dómstóla sem sakborningur er samþykkur. Þá er lengdur sá tími sem lögregla hefur til ákvörðunar um nálgunarbann svo undirbúningur geti verið fullnægjandi.

Tilgangurinn með breytingunum er sá að beiting nálgunarbannsins verði ekki eins þung í vöfum eins og verið hefur. Stjórnmálakonurnar vonast til þess að breytingarnar á lögunum, af af þeim verður, hafi áhrif á dómaframkvæmdina.

„Við erum bara að tryggja frelsi og frið brotaþola til að lifa sínu lífi án ofsókna og ofbeldis,“ segir Áslaug.

Við gerð frumvarpsins var samráð haft við Lögregluna á höfuðborgarsvæðinu, Lögregluna á Suðurlandi, Kvennaathvarfið og lögfræðinga.