Guðni Th: Íslendingar ekki jafn hrokafullir og áður

Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, segir að Íslendingar hafi lært af reynslunni í kringum bankahrunið 2008 og séu ekki jafn hrokafullir og áður.

„Við höfum lært að sýna af okkur varkárni og við erum ekki jafn hrokafull,“ segir Guðni Th. í ítarlegu viðtali við norska blaðið Aftenbladet aðspurður hvaða lærdóma Íslendingar hafi dregið af hruninu.

„Við vorum að missa jarðtengingu árið 2008. Þá var ríkjandi tilhneiging til þess að líta á að Íslendingar væru á einhvern hátt betur til þess fallnir til þess að ná árangri í alþjóðaviðskiptum en aðrir. Það voru skrifaðar fræðigreinar um af hverju við værum betri og snjallari viðskiptamenn, ekki hvort, heldur af hverju,“ segir Guðni.

Var viss um að Íslendingar myndu velja sér kvenforseta

Forsetinn fer yfir víðan völl í viðtalinu og ræðir meðal annars aðdraganda þess að hann ákvað að bjóða sig fram til forseta Íslands á síðasta ári. Hann segir að þegar Ólafur Ragnar Grímsson, þáverandi forseti, tilkynnti í nýársávarpi sínu að hann myndi ekki bjóða sig fram hafi hann beðið þá sem hvöttu sig í framboð að hringja eftir tólf til sextán ár.

„Ég var viss um að Íslendingar myndu velja kvenforseta,“ segir Guðni. „Íslensk stjórnvöld voru í tilvistarkreppu og landsmenn kröfðust breytinga og nýrra gilda eftir hrunið,“ segir Guðni.

Allt breyttist þó þegar Panama-skjölin voru gerð opinber og ljóstrað var upp um eignarhald ráðamanna á félögum á aflandssvæðum. Mótmæli brutust út og Guðni var kallaður til af fjölmiðlum til þess að útskýra stöðu mála.

„Ég var á leið heim eftir kennslu og sá að ég var með tíu ósvöruð símtöl, allt frá fjölmiðlum. Næstu tvö daga var ég nánast samfleytt í sjónvarpinu til þess að reyna að skýra hvað væri í gangi,“ segir Guðni.

Hagvöxtur ekki mælikvarði á ríkidæmi samfélagsins

Blaðamaður Aftenbladed spyr Guðna einnig hvert sé álit hans á stjórnmálaástandinu í Bandaríkjunum þar sem Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, hefur látið til sín taka á fyrstu dögum sínum sem forseti með umdeildum tilskipunum. Guðni fer varlega í að svara og segir að það sé hlutverk utanríkisráðherra.

„Ég fylgist þó auðvitað með hvað gerist í heiminum. Ég kaupi þó ekki hugmyndina um hliðstæðar staðreyndir (alternative facts). Ég fæ það bara ekki að ganga upp sem fræðimaður eða miðað við það uppeldi sem ég fékk. Ég hef áhyggjur af því stjórnmál sem kljúfa leiði til þess að heimurinn verði klofinn,“ segir Guðni.

Guðni er einnig spurður hvort að rétt sé að fámennur hópur auðmanna stýri samfélaginu líkt og sumir Íslendingar kvarti yfir. Að mati Guðna er það ekki svo.

„Ég myndi fara mjög varlega í að staðhæfa að fámennur hópur auðmanna stjórni Íslandi. Það er alls ekki mín upplifun. Að mínu mati er það þó ekki hagvöxtur sem er mælikvarði á hversu ríkt samfélagið er. Það er miklu frekar hvernig við komum fram við eldri borgara, börn og þá sem minna mega sín.“

Lesa má allt viðtalið við Guðna hér en athygli er vakin á því að greiða þarf fyrir aðgang.