Mikil vöntun á vörum í IKEA vegna verkfalls

„Þetta hefur ansi mikil áhrif. Við erum með mikið af vörum sem eru bara stopp og koma ekkert fyrr en verkfallið endar,“ segir Þórarinn Ævarsson, framkvæmdastjóri IKEA, en verkfall BHM hefur mikil áhrif á starfsemi IKEA. Það orsakast af því að Matvælastofnun, sem er ein af þeim stofnunum sem verkfall BHM nær til, hefur eftirlit með plöntuheilbrigði og þarf að votta plöntur áður en þær eru leystar úr gámum.

„Þetta er mjög sérstakt. Við erum að flytja inn greinar, skrautgreinar sem eru löngu, löngu dauðar en falla samt sem áður undir tollalög sem greinar. Þar af leiðandi eru þær stoppaðar eins og þetta sé jurt,“ útskýrir Þórarinn.

Þarna eru því gámar að stoppa í tollinum vegna greina sem eru skrautgreinar en falla undir tollaflokk lifandi greina. „Þetta er að trufla okkur þar sem greinarnar eru með í gámum sem eru með allskonar vörum sem eru þá stopp. Þetta hefur því áhrif á marga aðila. Til dæmis geta þeir sem eru að fá sér eldhúsinnréttingu ekki fengið skúffuframhliðar og svoleiðis.“

Gerðu sér ekki grein fyrir áhrifunum í upphafi

Vörunum er ekki raðað í gáma eftir flokkum heldur miðar röðunin að því að spara sem mest pláss. „Allt sem maður getur fundið í IKEA getur því verið í þessum gámum. Það er talsvert mikið um vantanir á vörum sem má rekja beint til þessa.“

Þórarinn segir fyrirtækið ekki hafa gert sér grein fyrir þessu áður en verkfallið skall á. IKEA flytur einnig inn nokkuð af mat og beindu þau því sjónum sínum að innflutningi á honum. Kjötbollurnar víðfrægu verða þó á sínum stað. „Bróðurparturinn af matnum er framleiddur hér á landi. Þannig að þetta hefur engin áhrif á kjötbollurnar, þær eru framleiddar á Húsavík.“

Sem dæmi um vörur sem vantar alfarið í verslunina eru svartar gardínufestingar, tiltekin ljós og straumbreytar fyrir eldhúsinnréttingar, ákveðin borðstofuhúsgögn og fleira.

„Ef menn ganga um búðina er mikið af miðum sem á stendur: Ekki til en væntanlegt. Það er meira og minna allt útaf þessu.“

Verslunin hefur orðið fyrir fjártjóni

Þórarinn bendir síðan á að þó að verkfallið leysist komi til með að taka nokkrar vikur að vinda ofan af þeim áhrifum sem verkfallið hefur haft. „Það er ekki hægt að losa hundrað gáma í einu.“

Hann segir deginum ljósara að verkfallið hefur valdið fjártjóni fyrir IKEA en hins vegar sé spurning hvort það vinnist tilbaka. „Þetta er ekki hjá okkur eins og hjá kjúklingabændum sem eru að lenda í verulegu fjártjóni. En það segir sig sjálft að þegar þessir gámar loks koma þá þarf mannskap í nætur-og helgarvinnu til að losa þá.“

Gámarnir standa í portum hjá Eimskip og Samskip en samkvæmt Þórarni hafa fyrirtæki alla jafna mánuð til að losa gáma sína. Aukinn tilkostnaður vegna gámageymslu er ekki ljós að svo stöddu. „Það hljóta öll port að fara að fyllast hjá Eimskip og Samskip. Eðlilega geta þeir ekki geymt þetta endalaust fyrir mann ókeypis. Þeir eru með takmarkað pláss.“

Þórarinn vonar að verkfallið leysist á farsælan hátt en það hefur nú staðið síðan í byrjun apríl. Samninganefndum BHM og ríkisins hefur ekki tekist að semja en nýjasta vendingin í málinu er sú að ríkisstjórnin hyggst skipa sáttanefnd. Formaður BHM, Þórunn Sveinbjarnardóttir, telur slíkt einvörðgungu til þess fallið að hægja á kjaraviðræðum enn frekar.