Klórar sér í kollinum

Eins og fram hefur komið kynnti Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra fjárlagafrumvarp fyrir næsta ár í morgun á blaðamannafundi. Hann boðar jákvæða afkomu upp á fimm milljarða en uppsafnaður halli ríkissjóðs frá árinu 2019 er 866 milljarðar króna. Daði sagði stærsta viðfangsefni ríkisstjórnarinnar að ná jafnvægi í ríkisfjármálum.

„Ja, ég er svona aðeins að klóra mér í kollinum yfir því, ég ætla að vera alveg hreinskilinn með það,“ segir Vilhjálmur í fréttum á Bylgjunni. „Því að við fyrstu skoðun þá sé ég að það á ekki að hækka persónuafslátt eins og hefur verið gert á undanförnum árum og það mun leiða til þess að persónuafsláttur verði þremur milljörðum rúmlega lægri heldur en ella.“

Hann segist líka taka eftir því að barnabætur muni ekki fylgja verðgildi sínu annað árið í röð. Það þýði að barnabætur verði einum til tveimur milljörðum lægri heldur en ella en ef þær myndu fylgja verðlagi eins og aðrar tekjur ríkissjóðs.

„Þannig að svona við fyrstu yfirferð þá líst mér nú ekkert allt of vel á þetta og ég sé að það er verið að leggja líka fjóra milljarða aukalega ofan á kílómetragjaldið, þannig að það er að hækka um hvað, tæplega 16 prósent. Ég skal fúslega viðurkenna það að þetta er nú ekki alveg til þess að létta undir þeim erfiða róðri sem að við stöndum núna frammi fyrir er lýtur að forsendum kjarasamninga.“

Hann segir að sé svartasta sviðsmyndin dregin upp megi fullyrða að verið sé að leggja umtalsverðar álögur á launafólk. Ekki þurfi að fara neitt í grafgötur með það.

„Við erum búin að berjast fyrir því að reyna til dæmis að halda persónuafslættinum þannig að hann fylgi verðlagi plús framleiðniaukningu, eins og þetta hefur verið og þegar að það er ekki gert að þá er það bein skattahækkun og eins og þetta með barnabæturnar, þá er það skelfilegt að þurfa síðan að berjast fyrir því kannski í næstu kjarasamningum eða þarnæstu að reyna að bæta upp það tap sem að barnafólk hefur orðið fyrir.“

Þá sé greinilegt að kílómetragjald verði stór og mikill tekjustofn fyrir ríkissjóð. Segist Vilhjálmur hafa áhyggjur af því að þegar auknar álögur séu lagðar á fyrirtæki þá muni þau ekki borga þann skatt heldur neytendur.

„Það verður fólkið sem þarf að nota þá þjónustu sem að þessi fyrirtæki eru að veita, sem á endanum munu greiða hana. Það fer út í verðlagið og hættan á þessu öllu saman er að við náum ekki tök hér á verðbólgudraugnum, sem að því miður er að leika okkur grátt um þessar mundir.“

Hvaða áhrif heldurðu að þetta muni hafa, þú nefndir kjarasamninga sem eru lausir bráðum, hvaða áhrif hefur þetta inn í þær viðræður, telur þú?

„Ég á erfitt með að svara þessu hér og nú. Ég held það sé alveg ljóst að bæði við í verkalýðshreyfingunni og síðast en ekki síst Samtök atvinnulífsins munum þurfa að rýna og greina þetta fjárlagafrumvarp vel og rækilega. Þetta hefur líka áhrif á getu fyrirtækjanna til þess að standa undir launabreytingum og öðru slíku. Ef ríkið tekur x mikla fjármuni frá fyrirtækjunum, þá hefur það bara bein áhrif á það hvað launafólk getur sótt á hendur fyrirtækjunum. En ég hef verið talsmaður þess að við myndum róa hér í eina átt sem væri fólgið í því að verðlag myndi ekki hækka hér um meira heldur en 2,5 prósent eins og verðbólgumarkmið Seðlabankans kveður á um, til að vinna hér bug á verðbólgunni, ná niður vöxtunum. En mér sýnist þetta fjárlagafrumvarp ekki vera til þess fallið að styðja við þá vegferð, því miður.“