Kafla­skil í vinnu: Hver er ég eftir upp­sögn?

Feimnislaust reynum við að ræða þessi mál í Atvinnulífinu. Veltum upp mismunandi vinklum og leitum ráða hjá sérfræðingum. Nokkur slík viðtöl fylgja hér á eftir.

Í dag er ætlunin þó að ræða aðra hlið á því að missa vinnuna okkar, en það er sjálfsmyndin okkar. Því margir sem missa vinnuna sína átta sig allt í einu á spurningum eins og:

Hver er ég eftir uppsögn?

Hver er ég ef ég gegni ekki lengur þessu hlutverki?

Í sálfræðinni er talað um að sjálfsmynd okkar geti orðið samofin starfinu eða stöðugildinu okkar.

Ekki síst ef við höfum starfað við það sama í mörg ár eða höfum helgað okkur fyrri starfi svo mikið að okkar eigin mörk á milli þess hver við erum og hvað við gerum hafa oft og tíðum verið óljós.

Okkar nánasta fólk hefur jafnvel nefnt það við okkur. Því vinnan hefur einhvern veginn alltaf verið númer eitt…

Einn daginn breytist allt. Því allt í einu er bara ekkert í dagatalinu, eins og lesa má um í þessu viðtali hér:

Að takast á við þessi kaflaskil getur nefnilega verið þrælerfitt. Og oft tekur það okkur jafnvel svolítinn tíma að lenda.

Við eiginlega verðum svolítið týnd.

Hver erum við eiginlega þegar við erum atvinnulaus? Og hvernig má búast við að okkur líði þá? Ýmis góð ráð má lesa í þessu viðtali hér:

Þá á eftir að nefna þann hóp fólks sem ekki missti vinnuna. Því oft líður þessum hópi mjög illa í kjölfar uppsagna. Eru jafnvel lengur að ná sér en þeir sem misstu vinnuna. Eins og lesa má í þessu viðtali hér:

Hópurinn sem eftir stendur getur jafnvel upplifað ótta við að missa vinnuna sína. Að lenda í sömu sporum og vinnufélagarnir góðu sem nýverið þurfti að kveðja.

En hvaða góðu ráð geta hjálpað okkur að forðast að týna sjálfsmyndinni okkar um of ef við missum vinnuna?

Hér eru nokkur góð ráð:

1. Aðskildu virðið þitt frá vinnunni

Þú ert ekki vinnan þín. Starfsheiti eru tímabundið hlutverk í atvinnulífinu. Þekkingin þín, reynsla, mennska, samskiptahæfileikar, vinnusemi, persónuleikinn og fleira… allt er þetta eitthvað sem þú átt.

Fyrir okkur öll er því mikilvægt að muna að uppsögn breytir engu um virði okkar sem manneskju.

2. Gefðu þér tíma til að staldra við og anda

Okkur finnst óvissa eðlilega erfið. Að vita ekki hvað tekur við næst. En til að búa okkur undir næsta frábæra tækifæri er oft gott fyrir okkur að mæta fílefld til leiks, í góðu jafnvægi og í okkar helsta og besta gír, í kjölfar þess að hafa leyft okkur að anda aðeins. Flýtum okkur hægt. Gefum okkur tíma til að meðtaka sjokkið, fara í gegnum sorgina. Upplifa rússíbanann sem uppsögninni fylgir.

Á endanum verður þetta að dýrmætri reynslu.

3. Skrifaðu niður hver þú ert ÁN starfsins

Síðast en ekki síst er gott að fara í smá vinnu með okkur sjálfum þar sem við áttum okkur á því hver við erum þegar við erum ekki að vinna. Þetta verkefni geta í raun allir æft sig á. Því að aðskilja vinnuna okkar við sjálfsmyndina okkar gerir okkur betur kleift að takast á við óvænt áföll þegar þau koma upp. Til dæmis að vera sagt upp óvænt.

4. Ræktaðu tengslin sem skipta máli

Flestir viðmælendur sem Atvinnulífið hefur rætt við um atvinnumissi eða uppsagnir nefna hversu miklu máli það skiptir að rækta tengslin við fólkið sem skiptir okkur máli. Samveru og samskipti sem næra okkur á jákvæðan og uppbyggilegan hátt. Nú er einmitt tíminn til að nýta sér þessi tengsl.

5. Spennandi tímar framundan

Loks er það að muna að þegar einar dyr lokast, opnast aðrar. Oft er það meira að segja svo að það sem okkur finnst sárt og erfitt endar ekki aðeins með því að gera okkur sterk og reynslunni ríkari heldur leiða okkur að einhverju sem við endum með að vera miklu ánægðari með.

Hvernig væri því að spyrja okkur sjálf núna:

Hvað langar mig mest að gera?

Hvaða styrkleika langar mig að nýta meira og oftar?

Hvað finnst mér skemmtilegt að gera?

Því hver veit nema næsta starf verði á endanum allra besta draumadjobbið…

Meira efni:

Psychologic Today: You Are Not Your Work

Áskriftarefni Harvard Business Review: What Happens When Your Career Becomes Your Whole Identity