Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir skrifar 24. ágúst 2026 06:30 Íslenskt samfélag hefur um aldir verið mótað af fákeppni og stéttaskiptingu. Jarðir og auðlindir á höndum kirkjunnar, örfárra bænda og höfðingja. Alþýða fólks bjó við erfið kjör og mjög takmörkuð tækifæri til að bæta hag sinn og sinna. Gamla valdið í nýjum búningi Stórir sigrar hafa unnist. Sjálfstæðisbaráttan, verkalýðshreyfingin og uppbygging velferðarkerfisins færðu aukin tækifæri til almennings. En ef rýnt er í uppbyggingu íslensks samfélags má sjá að rauði þráðurinn hefur aldrei almennilega slitnað. Eignir, fjármunir, sjávarútvegsauðlindin og fjármálakerfið eru enn í höndum fámenns hóps. Hið efnahagslega vald yfir samfélaginu okkar hefur í raun færst úr höndum stórbænda fortíðarinnar yfir til fárra fjárfesta, útgerðarinnar og hagsmunagæslumanna. Óttinn við staðreyndir og gagnsæi Í þessu samhengi er lærdómsríkt að fylgjast með málflutningi þeirra sem berjast gegn ESB-viðræðum. Hvers vegna gætir svona mikils ótta við að ganga til viðræðna, ná fram samningi, fá staðreyndir á borðið og sjá hvaða tækifæri felast í honum? Með því að fara í gegnum ferlið, klára viðræður og fá aðildarsamning á borðið fær íslensk þjóð í tækifæri til að reyna á breytingar sem gætu opnað samfélagið enn frekar, aukið samkeppni, lækkað framfærslukostnað og bætt hag almennings. Hið efnahagslega vald óttast gagnsæið; þeir vilja ekki að þjóðin fái tækifæri til að skoða samninginn sjálf og taki upplýsta ákvörðun. Ala á ótta og óvissu til að tryggja að óbreytt ástand ríki áfram hér á landi. Hvað er raunverulegt sjálfstæði? Sumir halda því fram að verið sé að fórna sjálfstæði þjóðarinnar. En raunverulegt sjálfstæði snýst ekki um að verja hagsmuni fárra útvalinna. Raunverulegt sjálfstæði snýst um að þjóðin fái að vita, velja og hafna á eigin forsendum út frá hagsmunum heildarinnar. Með því að kjósa JÁ í þjóðaratkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst tryggjum við að ferlinu sé framhaldið, gengið verið að samningaborðinu og almenningur fengi lokaorðið. Það er kominn tími til að landsmenn allir ákveði hvað er best fyrir þjóðina og framtíðar kynslóðir. Sameinumst um það að velja upplýsingar og gagnsæi - segjum JÁ þann 29. ágúst. Höfundur er þingmaður Viðreisnar í Suðurkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Viðreisn Sandra Sigurðardóttir Mest lesið Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Hvað verður minna þegar ríkið tekur meira? Íris Ósk Gísladóttir skrifar Skoðun Hver er okkar Napóleon Bónaparte? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Samfélagsumræðan og nunnan Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun 0,01% er ekki undanþága frá ábyrgð Haukur Logi Jóhannsson skrifar Sjá meira
Íslenskt samfélag hefur um aldir verið mótað af fákeppni og stéttaskiptingu. Jarðir og auðlindir á höndum kirkjunnar, örfárra bænda og höfðingja. Alþýða fólks bjó við erfið kjör og mjög takmörkuð tækifæri til að bæta hag sinn og sinna. Gamla valdið í nýjum búningi Stórir sigrar hafa unnist. Sjálfstæðisbaráttan, verkalýðshreyfingin og uppbygging velferðarkerfisins færðu aukin tækifæri til almennings. En ef rýnt er í uppbyggingu íslensks samfélags má sjá að rauði þráðurinn hefur aldrei almennilega slitnað. Eignir, fjármunir, sjávarútvegsauðlindin og fjármálakerfið eru enn í höndum fámenns hóps. Hið efnahagslega vald yfir samfélaginu okkar hefur í raun færst úr höndum stórbænda fortíðarinnar yfir til fárra fjárfesta, útgerðarinnar og hagsmunagæslumanna. Óttinn við staðreyndir og gagnsæi Í þessu samhengi er lærdómsríkt að fylgjast með málflutningi þeirra sem berjast gegn ESB-viðræðum. Hvers vegna gætir svona mikils ótta við að ganga til viðræðna, ná fram samningi, fá staðreyndir á borðið og sjá hvaða tækifæri felast í honum? Með því að fara í gegnum ferlið, klára viðræður og fá aðildarsamning á borðið fær íslensk þjóð í tækifæri til að reyna á breytingar sem gætu opnað samfélagið enn frekar, aukið samkeppni, lækkað framfærslukostnað og bætt hag almennings. Hið efnahagslega vald óttast gagnsæið; þeir vilja ekki að þjóðin fái tækifæri til að skoða samninginn sjálf og taki upplýsta ákvörðun. Ala á ótta og óvissu til að tryggja að óbreytt ástand ríki áfram hér á landi. Hvað er raunverulegt sjálfstæði? Sumir halda því fram að verið sé að fórna sjálfstæði þjóðarinnar. En raunverulegt sjálfstæði snýst ekki um að verja hagsmuni fárra útvalinna. Raunverulegt sjálfstæði snýst um að þjóðin fái að vita, velja og hafna á eigin forsendum út frá hagsmunum heildarinnar. Með því að kjósa JÁ í þjóðaratkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst tryggjum við að ferlinu sé framhaldið, gengið verið að samningaborðinu og almenningur fengi lokaorðið. Það er kominn tími til að landsmenn allir ákveði hvað er best fyrir þjóðina og framtíðar kynslóðir. Sameinumst um það að velja upplýsingar og gagnsæi - segjum JÁ þann 29. ágúst. Höfundur er þingmaður Viðreisnar í Suðurkjördæmi.