Já til að sjá er af og frá

Það hefur verið áhugavert að fylgjast með málflutningi þeirra hópa sem vilja koma okkur inn í ESB. Í stað þess að koma fram og segja líkt og sama fólk sagði í mörg ár, að það vildi ganga inn í ESB, þá hafa þeir breytt um aðferð og segjast núna ekki vera viss hvort þau vilji inn. Þau vilji einungis sjá samning. Það væri mögulega trúverðugt ef að flestir þessara aðila hafi ekki áður tjáð sig með staðfastari hætti um inngöngu í sambandið.

En gott og vel. Hverju stillir þessi hópur upp til að sannfæra fólk um að það verði nú að samþykkja feigðarför ríkisstjórnarinnar þann 29. ágúst. Það er fyrst og fremst tvennt sem þessi hópur er að stilla upp í umræðunni og hafa verið mjög dugleg að reyna að sannfæra fólk um. Annars vegar er það þvælan að hér muni vöruverð lækka á ævintýralegan hátt um allt að 25% og hins vegar að vextir munu lækka án þess að aðrar breytur hafi þar áhrif eða breytast sömuleiðis.

Tökum þessa tvo hluti sérstaklega fyrir í samhengi við þjóðaratkvæðagreiðsluna í lok ágúst. Fær fólk svar við þessum tveimur spurningum þá? Nei, ekki meira en nú þegar liggur fyrir. Þessar breytur koma ekki í ljós við lok aðlögunarferlisins, þær munu ekki einu sinni báðar koma í ljós fyrr en mörgum árum eftir að við værum gengin inn í sambandið. Vextirnir og hluti verðlagsútskýringanna utan tollarökstuðningsins byggja nefnilega á því að taka upp evruna og það er langur og strangur vegur að feta.

Ísland hefur fram til þessa aldrei í sögunni uppfyllt öll skilyrðin fyrir upptöku evru samtímis. Þessi skilyrði eru nefnd Maastrichtskilyrðin og fjalla meðal annars um verðbólgu, ríkisfjármál og vexti. Staðreyndin er sú að til þess að taka upp evruna þurfum við fyrst að taka til hérna heima sjálf. Evran er ekki einhver skyndilausn sem mun laga þá hluti sem fólk telur að séu ekki í lagi. Með evru koma jafnvel önnur vandamál sem sambandssinnar taka ekki með í myndina þegar þeir reyna að selja fólki hugmyndina að já-inu.

Krónan hefur gert íslensku hagkerfi kleift að aðlagast betur að utanaðkomandi áföllum, með krónunni kemur ákveðin sveifluvörn sem gerir okkar litla hagkerfi kleift að komast í gegn um erfiða tíma með betri hætti en evran myndi gera. Evran sveiflast ekki í takt við íslenskt hagkerfi og geta gengisbreytingar hennar verið algerlega úr takti við það sem gerist hérlendis á meðan að krónan er mun líklegri til að sveiflast eftir hagkerfinu og þar af leiðandi veitir okkur ákveðna vörn og gerir það að verkum að þau högg sem á okkur dynja dreifast fremur á fjöldann í stað þess að mæta því t.d. með með auknu atvinnuleysi eins og meiri hætta er á með evru.

Höfum það svo í huga að með evru hverfa ekki gengissveiflur, öll viðskipti sem við eigum með gjaldmiðlum utan Evrusvæðisins hafa í för með sér einhverjar gengissveiflur. Evra gagnvart bandaríkjadollar er ekki stöðug mynd heldur sveiflast þessir gjaldmiðlar sjálfstætt hvor frá öðrum, þannig hafa þessir gjaldmiðlar sveiflast töluvert í gegn um tíðina þrátt fyrir orð sambandssinna um að gengisáhætta hverfi með upptöku evru.

Það virðist sem ríkisstjórnin hafi gefist upp á verkefninu sem fram undan er við að ná tökum á verðbólgu og efnahagsástandinu og þess í stað vilja þau kljúfa þjóðina næstu árin í deilum um ESB til að draga athyglina frá eigin mistökum og uppgjöf. Höfum meiri trú á okkur sem þjóðfélagi og segjum nei við þeirra feigðarför.

Það er ljóst að sambandssinnar hafa reynt að fegra hlutina töluvert í sínum málflutningi þegar kemur að aðlögunarviðræðum við ESB. Það liggur nú þegar fyrir hvað ESB raunverulega er, fyrir þá sem hafa áhuga á því að kynna sér það nánar. Þessi atriði sem sambandssinnar eru að segjast vilja sjá, eins og vextir og verðlag, verða ekki í þessum samningi sem þau vilja fá. Þau vilja bara fá fólk til að segja já núna til að fara í aðildarferlið og þegar að því lýkur verði fólk komið það langt að það verði bara að fara aðeins lengra til að fá það sem það vill, gallinn er bara sá að tálsýnin sem þau eru að byggja upp fyrir fólki er ekki til, ég er ansi hræddur um að fólk muni vakna upp við vondan draum þegar raunveruleikinn skellur á þeim við enda ganganna ef það kýs að fara í þessa feigðarför.

Það eina sem ég bið fólk um að gera er að kynna sér ESB vel áður en gengið er að kjörborðinu þann 29. ágúst. Upplýst atkvæði er rétt atkvæði. Ég mun segja nei og vona og hef trú á að meirihluti þjóðarinnar sé þeim megin.

Höfundur er framkvæmdastjóri.