Mikilvægasta Gleðigangan Hanna Katrín Friðriksson skrifar 8. ágúst 2026 08:00 Með örfáum undantekningum hef ég tekið þátt í Gleðigöngunni á Íslandi frá upphafi. Alltaf jafn gaman, alltaf jafn sérstakt. Og hvert skipti hefur gefið tilefni til að rifja upp þá vegferð sem hefur tryggt forystu Íslands þegar kemur að réttindum hinsegin fólks. Ísland er í þriðja sæti á Regnbogakorti ILGA-Europe sem sýnir stöðu og réttindi hinsegin fólks og í fyrsta sæti á réttindakorti TGEU (Trans Europe and Central Asia). Þá trónir Ísland efst á Spartacus Gay Travel Index yfir góða áfangastaði fyrir hinsegin ferðalanga. Þessa góðu stöðu má rekja til þrotlausrar vinnu fjölda fólks innan og utan hinsegin samfélagsins. Sú vinna hefur verið mörgum dýrkeypt og kallað á erfiðar persónulegar fórnir fólks sem staðið hefur í forgrunni réttindabaráttunnar. Að sama skapi er ástæða til að gleðjast yfir því að almennt hafa þessar réttarbætur loks náð fram að ganga með fullum stuðningi íslensks samfélags. Íslensk stjórnvöld munu áfram standa vörð um mannréttindi hinsegin fólks og halda áfram lagabótum, ekki aðeins til að halda góðri stöðu heldur til að leggja sitt af mörkum til enn betri heims. Íslenskt samfélag hefur ekki farið varhluta af þeirri neikvæðu bylgju sem merkja má víðs vegar um heim í málefnum hinsegin fólks. Minni spámenn hafa uppgötvað að það er vís leið til stundarfrægðar að hafa uppi meiðandi umræðu um hinsegin fólk, gjarnan dulbúna sem almennar áhyggjur af velferð samfélagsins. Réttindi hinsegin fólks hafa þannig orðið pólitískur gjaldmiðill í höndum popúlískra stjórnmálamanna. Baráttan gegn frelsi og réttindum hinsegin fólks – og um þessar mundir sérstaklega trans fólks - er nátengd uppgangi ýmiskonar skipulagðra öfgahreyfinga í heiminum sem ógna sjálfum grundvallargildum lýðræðisins: frelsi, jafnrétti og mannréttindum. Við getum ekki lokað augunum fyrir áhrifum þess. Við höfum sannarlega orðið vör við aukna neikvæða orðræðu, við höfum orðið vitni að skemmdarverkum á regnbogafánanum og hótunum um ofbeldisverk. En það er einmitt þegar skuggarnir hóta því að taka yfir sem gleðin og birtan er allra mikilvægust. Ég hlakka til þess að ganga í dag og gleðjast með hinsegin fjölskyldunni minni sem og öllum þeim fjölda fólks sem fagnar stöðu okkar sem opnu, frjálslyndu og vel upplýstu samfélagi. Gleðilega hátíð. Höfundur er atvinnuvegaráðherra. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hanna Katrín Friðriksson Hinsegin Gleðigangan Mest lesið Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Sjá meira
Með örfáum undantekningum hef ég tekið þátt í Gleðigöngunni á Íslandi frá upphafi. Alltaf jafn gaman, alltaf jafn sérstakt. Og hvert skipti hefur gefið tilefni til að rifja upp þá vegferð sem hefur tryggt forystu Íslands þegar kemur að réttindum hinsegin fólks. Ísland er í þriðja sæti á Regnbogakorti ILGA-Europe sem sýnir stöðu og réttindi hinsegin fólks og í fyrsta sæti á réttindakorti TGEU (Trans Europe and Central Asia). Þá trónir Ísland efst á Spartacus Gay Travel Index yfir góða áfangastaði fyrir hinsegin ferðalanga. Þessa góðu stöðu má rekja til þrotlausrar vinnu fjölda fólks innan og utan hinsegin samfélagsins. Sú vinna hefur verið mörgum dýrkeypt og kallað á erfiðar persónulegar fórnir fólks sem staðið hefur í forgrunni réttindabaráttunnar. Að sama skapi er ástæða til að gleðjast yfir því að almennt hafa þessar réttarbætur loks náð fram að ganga með fullum stuðningi íslensks samfélags. Íslensk stjórnvöld munu áfram standa vörð um mannréttindi hinsegin fólks og halda áfram lagabótum, ekki aðeins til að halda góðri stöðu heldur til að leggja sitt af mörkum til enn betri heims. Íslenskt samfélag hefur ekki farið varhluta af þeirri neikvæðu bylgju sem merkja má víðs vegar um heim í málefnum hinsegin fólks. Minni spámenn hafa uppgötvað að það er vís leið til stundarfrægðar að hafa uppi meiðandi umræðu um hinsegin fólk, gjarnan dulbúna sem almennar áhyggjur af velferð samfélagsins. Réttindi hinsegin fólks hafa þannig orðið pólitískur gjaldmiðill í höndum popúlískra stjórnmálamanna. Baráttan gegn frelsi og réttindum hinsegin fólks – og um þessar mundir sérstaklega trans fólks - er nátengd uppgangi ýmiskonar skipulagðra öfgahreyfinga í heiminum sem ógna sjálfum grundvallargildum lýðræðisins: frelsi, jafnrétti og mannréttindum. Við getum ekki lokað augunum fyrir áhrifum þess. Við höfum sannarlega orðið vör við aukna neikvæða orðræðu, við höfum orðið vitni að skemmdarverkum á regnbogafánanum og hótunum um ofbeldisverk. En það er einmitt þegar skuggarnir hóta því að taka yfir sem gleðin og birtan er allra mikilvægust. Ég hlakka til þess að ganga í dag og gleðjast með hinsegin fjölskyldunni minni sem og öllum þeim fjölda fólks sem fagnar stöðu okkar sem opnu, frjálslyndu og vel upplýstu samfélagi. Gleðilega hátíð. Höfundur er atvinnuvegaráðherra.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar