Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Bjarki Sigurðsson skrifar 3. september 2026 21:02 Haraldur Þór Egilsson er safnstjóri Minjasafnsins á Akureyri. Vísir/Bjarki Hernámsins á Akureyri á tímum síðari heimsstyrjaldar er minnst með nýrri sýningu Minjasafns bæjarins. Forsvarsmenn sýningarinnar þurftu að vera frumlegir við uppsetninguna þar sem margar minjar höfðu glatast. Breskir hermenn sáust fyrst á Akureyri 17. maí 1940, viku eftir hernám Reykjavíkur. Um borð voru fjörutíu sjóveikir hermenn sem hertóku fjörðinn. Þúsundir hermanna áttu eftir að mæta þangað á næstu mánuðum þar sem þeir reistu herbúðir, drógu varnarlínu um Hrísey, lögðu tundurdufl í sjó og fleira. Sýningin Í hers höndum gefur fólki innsýn í þessa tíma og er byggð á ljósmyndum, kvikmyndum og samtímasögum hermanna og heimafólks. Minjar frá þessum tíma hafa margar hverjar glatast. „Það er ekki mikið sem verður eftir sem hefur í það minnsta ratað á íslensk söfn. Við þurftum að vera skapandi við að finna hluti til að sýna og gera skemmtilega sýningu,“ segir Haraldur Þór Egilsson, safnstjóri Minjasafnsins á Akureyri. Klippa: Margar minjar höfðu glatast Fastagestur á safninu lagði sitt af mörkum á lokametrunum. Hann var ungur strákur á hernámsárunum og hafði sögu að segja. „Hann var að skottast á Eyrinni milli tjalda, þá fær hann bendingu frá einum hermanni sem dregur upp myndavél og tekur af honum ljósmynd. Ekkert mál með það. Svo nokkrum dögum síðar þegar strákurinn er á leið heim úr skólanum og fer í gegnum miðbæinn keyrir fram hjá hersveit á mótorhjólum. Einn þeirra stöðvar hjólið og gengur til stráksins. Hann fer í brjóstvasann og réttir honum myndina sem hann hafði tekið. Þessi mynd barst til okkar rétt fyrir sýningarbyrjun,“ segir Haraldur. Hér fyrir neðan má sjá myndina sem hafði varðveist öll þessi ár. Myndin er til sýnis á safninu.Minjasafnið á Akureyri Akureyri Söfn Mest lesið „Ég vel þig núna, alltaf og ennþá“ Lífið Kynlíf miðaldra kvenna í brennidepli Bíó og sjónvarp Boxar til að halda sjúkdómnum í skefjum Menning Kát á kynfræðslukarnivali Menning Menningarsprautur í hvísluleik Menning Horfa fram á sögulegt tap Diggers Bíó og sjónvarp Tjaldaði á umferðareyju eftir að hafa tapað í fantasy Lífið „Ég mun sakna þín, sonur“ Lífið Bombur á Barokki á klúbbnum Lífið Hvað veistu um... árið 1986? Lífið Fleiri fréttir „Ég vel þig núna, alltaf og ennþá“ „Ég mun sakna þín, sonur“ Bombur á Barokki á klúbbnum Tjaldaði á umferðareyju eftir að hafa tapað í fantasy RJ Mitte er látinn Legally Blonde-stjarna handtekin sökuð um að hafa bitið flugfreyju Hvað veistu um... árið 1986? Össur stendur með sundmönnunum Umdeild sjálfsvíg frægustu hryðjuverkamanna Þýskalands Inga Lind selur rauða einbýlishúsið Ísland Bandaríkjanna komið í kennslubækur Stjörnulífið: Ástin blómstrar hjá Rakel, Evu og Birnu Lifði árum saman með ótta sem enginn skildi Er eðlilegt að langa í kynlíf eftir makamissi? Eftirminnilegir gullmolar úr fjörutíu ára sögu Leiðinleg frekja segist hvorki leiðinleg né frek Sendum Möggu Stínu í Eurovision Aðdáendur ítrekað farið yfir mörk Krakkatía vikunnar: Vatn, Hefnendurnir og fyndin dýr Aníta Briem og Hafþór ólétt á ný Vala mótmælti gömlum venjum í upphafi Segir soninn þann sem bundinn var á höndum og fótum Grenjaði aftur eins og smábarn þrjátíu árum seinna Jón flutti frumsamið lag um fjörutíu ára sögu Stöðvar 2 og Sýnar Grætur enn að hafa misst af símtalinu Finnst hún loksins geta borið höfuð hátt á ný Fréttatía vikunnar: Stjörnur, svindl og Nóbel Öllu til tjaldað í afmælisþætti Sýnar Húsið helmingi dýrara tveimur árum síðar Hetjan 1986 veit enn ekki hver sendi honum spóluna Sjá meira
Breskir hermenn sáust fyrst á Akureyri 17. maí 1940, viku eftir hernám Reykjavíkur. Um borð voru fjörutíu sjóveikir hermenn sem hertóku fjörðinn. Þúsundir hermanna áttu eftir að mæta þangað á næstu mánuðum þar sem þeir reistu herbúðir, drógu varnarlínu um Hrísey, lögðu tundurdufl í sjó og fleira. Sýningin Í hers höndum gefur fólki innsýn í þessa tíma og er byggð á ljósmyndum, kvikmyndum og samtímasögum hermanna og heimafólks. Minjar frá þessum tíma hafa margar hverjar glatast. „Það er ekki mikið sem verður eftir sem hefur í það minnsta ratað á íslensk söfn. Við þurftum að vera skapandi við að finna hluti til að sýna og gera skemmtilega sýningu,“ segir Haraldur Þór Egilsson, safnstjóri Minjasafnsins á Akureyri. Klippa: Margar minjar höfðu glatast Fastagestur á safninu lagði sitt af mörkum á lokametrunum. Hann var ungur strákur á hernámsárunum og hafði sögu að segja. „Hann var að skottast á Eyrinni milli tjalda, þá fær hann bendingu frá einum hermanni sem dregur upp myndavél og tekur af honum ljósmynd. Ekkert mál með það. Svo nokkrum dögum síðar þegar strákurinn er á leið heim úr skólanum og fer í gegnum miðbæinn keyrir fram hjá hersveit á mótorhjólum. Einn þeirra stöðvar hjólið og gengur til stráksins. Hann fer í brjóstvasann og réttir honum myndina sem hann hafði tekið. Þessi mynd barst til okkar rétt fyrir sýningarbyrjun,“ segir Haraldur. Hér fyrir neðan má sjá myndina sem hafði varðveist öll þessi ár. Myndin er til sýnis á safninu.Minjasafnið á Akureyri
Akureyri Söfn Mest lesið „Ég vel þig núna, alltaf og ennþá“ Lífið Kynlíf miðaldra kvenna í brennidepli Bíó og sjónvarp Boxar til að halda sjúkdómnum í skefjum Menning Kát á kynfræðslukarnivali Menning Menningarsprautur í hvísluleik Menning Horfa fram á sögulegt tap Diggers Bíó og sjónvarp Tjaldaði á umferðareyju eftir að hafa tapað í fantasy Lífið „Ég mun sakna þín, sonur“ Lífið Bombur á Barokki á klúbbnum Lífið Hvað veistu um... árið 1986? Lífið Fleiri fréttir „Ég vel þig núna, alltaf og ennþá“ „Ég mun sakna þín, sonur“ Bombur á Barokki á klúbbnum Tjaldaði á umferðareyju eftir að hafa tapað í fantasy RJ Mitte er látinn Legally Blonde-stjarna handtekin sökuð um að hafa bitið flugfreyju Hvað veistu um... árið 1986? Össur stendur með sundmönnunum Umdeild sjálfsvíg frægustu hryðjuverkamanna Þýskalands Inga Lind selur rauða einbýlishúsið Ísland Bandaríkjanna komið í kennslubækur Stjörnulífið: Ástin blómstrar hjá Rakel, Evu og Birnu Lifði árum saman með ótta sem enginn skildi Er eðlilegt að langa í kynlíf eftir makamissi? Eftirminnilegir gullmolar úr fjörutíu ára sögu Leiðinleg frekja segist hvorki leiðinleg né frek Sendum Möggu Stínu í Eurovision Aðdáendur ítrekað farið yfir mörk Krakkatía vikunnar: Vatn, Hefnendurnir og fyndin dýr Aníta Briem og Hafþór ólétt á ný Vala mótmælti gömlum venjum í upphafi Segir soninn þann sem bundinn var á höndum og fótum Grenjaði aftur eins og smábarn þrjátíu árum seinna Jón flutti frumsamið lag um fjörutíu ára sögu Stöðvar 2 og Sýnar Grætur enn að hafa misst af símtalinu Finnst hún loksins geta borið höfuð hátt á ný Fréttatía vikunnar: Stjörnur, svindl og Nóbel Öllu til tjaldað í afmælisþætti Sýnar Húsið helmingi dýrara tveimur árum síðar Hetjan 1986 veit enn ekki hver sendi honum spóluna Sjá meira