Fræða almenning í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar Sigurgeir Þorkelsson skrifar 6. júlí 2026 17:07 Kristín Edwald er formaður landskjörstjórnar og Skúli Bragi Geirdal er verkefnastjóri hjá Netvís Samsett Landskjörstjórn og Netvís – Netöryggismiðstöð Íslands hafa tilkynnt um opnun nýrra vefsvæða í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu í lok ágúst um hvort taka eigi upp þráðinn á ný í aðildarviðræðum við Evrópusambandið, þrettán árum síðar. Tilgangur nýs fræðsluvefs Netvíss er að efla gagnrýna hugsun og miðlalæsi og hjálpa almenningi að greina atvik þegar reynt er að hafa óeðlileg áhrif á lýðræðislega umræðu. Greint er frá aðferðum sem beitt er á netinu til að móta eða afvegaleiða samfélagsumræðu í lýðræðisríkjum. Meðal viðfangsefna vefsins eru gervigreind, djúpfalsanir, þjarkar (eða bottar) og upplýsingaóreiða sem er ætlað að höfða til tilfinninga fólks. „Við getum öll lagt okkar af mörkum til að draga úr áhrifum upplýsingaóreiðu. Við vonum að þessi vefur verði fólki góður stuðningur", er haft eftir Skúla Braga Geirdal, sviðsstjóri hjá Netvís, í tilkynningu. Landskjörstjórn veitir hlutlausar upplýsingar Landskjörstjórn hefur yfirumsjón með kosningum á Íslandi og annast framkvæmd kosningalaga. Hinn nýja vef má finna með því að slá inn kosningar.is og má þar nálgast hlutlausar upplýsingar um málefnið til að aðstoða kjósendur við að taka upplýsta afstöðu í komandi atkvæðagreiðslu. Á vefnum má meðal annars finna dálk þar sem farið er yfir hvað gerist ef meirihluti svarar „já“ og hvað gerist ef meirihluti svarar „nei“. Segir þar að ef meirihluti svari nei: „Þá hefjast ekki aðildarviðræður við Evrópusambandið.“ Kemur þar einnig fram að ef meirihluti svari játandi hafi ríkisstjórnin boðað að haldin verði önnur atkvæðagreiðsla um samninginn og að breyta þyrfti stjórnarskránni áður en hægt væri að ganga í Evrópusambandið. Breytingar á stjórnarskrá krefjast samþykkis tveggja þinga, þar sem boðað hefur verið til alþingiskosninga á milli. Á vefnum má einnig finna hagnýtar upplýsingar um framkvæmd kosninga. Kynningarbæklingi um þjóðaratkvæðagreiðsluna verður síðan dreift á öll heimili í ágúst. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Netöryggi Mest lesið Eldur í Elliðaárdal Innlent Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Innlent Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Innlent „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Innlent Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Innlent Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Innlent Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Innlent Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis Innlent Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Innlent „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Innlent Fleiri fréttir Eldur í Elliðaárdal Dómur um ólögmæt bílastæðagjöld gæti verið fordæmisgefandi Samkomulag Tækniskólans og Hafnarfjarðar út um þúfur Unnið að uppfærslu umferðarljósa Mannauðsstjórinn skipaður forstjóri Heilbrigðisstofnunar Austurlands Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Höfnuðu kraðaki raka um meint ólögmæti atkvæðagreiðslunnar Vill stórminnka Rúv og hafnar tengingu Gísla við fjarhægri Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Greip um eistu lögreglumanns „Takmörkuð sólmyrkvaáhrif“ Íþróttafélög fá að beina frekari upplýsingum að börnum Tíu þúsund börn búi á heimilum undir lágtekjumörkum Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Hóta tollum vegna hvalveiða og hægri stjórn virðist fallin Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Lýsa vonbrigðum með framgöngu Icelandair í miðri atkvæðagreiðslu Tveir hópferðabílar skullu saman á Suðurlandsbraut Frakkar og Litáar endurskoða Ríkisendurskoðun Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Þungt högg fyrir ferðaþjónustu á Austurlandi Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Þriðjungur borgarbúa vill skipta um ferðamáta „Hverjir tala við mömmu mína?“ Bókun 35 útskýrð á mannamáli Brotist inn í fyrirtæki í miðborginni Sjá meira
Tilgangur nýs fræðsluvefs Netvíss er að efla gagnrýna hugsun og miðlalæsi og hjálpa almenningi að greina atvik þegar reynt er að hafa óeðlileg áhrif á lýðræðislega umræðu. Greint er frá aðferðum sem beitt er á netinu til að móta eða afvegaleiða samfélagsumræðu í lýðræðisríkjum. Meðal viðfangsefna vefsins eru gervigreind, djúpfalsanir, þjarkar (eða bottar) og upplýsingaóreiða sem er ætlað að höfða til tilfinninga fólks. „Við getum öll lagt okkar af mörkum til að draga úr áhrifum upplýsingaóreiðu. Við vonum að þessi vefur verði fólki góður stuðningur", er haft eftir Skúla Braga Geirdal, sviðsstjóri hjá Netvís, í tilkynningu. Landskjörstjórn veitir hlutlausar upplýsingar Landskjörstjórn hefur yfirumsjón með kosningum á Íslandi og annast framkvæmd kosningalaga. Hinn nýja vef má finna með því að slá inn kosningar.is og má þar nálgast hlutlausar upplýsingar um málefnið til að aðstoða kjósendur við að taka upplýsta afstöðu í komandi atkvæðagreiðslu. Á vefnum má meðal annars finna dálk þar sem farið er yfir hvað gerist ef meirihluti svarar „já“ og hvað gerist ef meirihluti svarar „nei“. Segir þar að ef meirihluti svari nei: „Þá hefjast ekki aðildarviðræður við Evrópusambandið.“ Kemur þar einnig fram að ef meirihluti svari játandi hafi ríkisstjórnin boðað að haldin verði önnur atkvæðagreiðsla um samninginn og að breyta þyrfti stjórnarskránni áður en hægt væri að ganga í Evrópusambandið. Breytingar á stjórnarskrá krefjast samþykkis tveggja þinga, þar sem boðað hefur verið til alþingiskosninga á milli. Á vefnum má einnig finna hagnýtar upplýsingar um framkvæmd kosninga. Kynningarbæklingi um þjóðaratkvæðagreiðsluna verður síðan dreift á öll heimili í ágúst.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Netöryggi Mest lesið Eldur í Elliðaárdal Innlent Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Innlent Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Innlent „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Innlent Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Innlent Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Innlent Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Innlent Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis Innlent Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Innlent „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Innlent Fleiri fréttir Eldur í Elliðaárdal Dómur um ólögmæt bílastæðagjöld gæti verið fordæmisgefandi Samkomulag Tækniskólans og Hafnarfjarðar út um þúfur Unnið að uppfærslu umferðarljósa Mannauðsstjórinn skipaður forstjóri Heilbrigðisstofnunar Austurlands Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Höfnuðu kraðaki raka um meint ólögmæti atkvæðagreiðslunnar Vill stórminnka Rúv og hafnar tengingu Gísla við fjarhægri Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Greip um eistu lögreglumanns „Takmörkuð sólmyrkvaáhrif“ Íþróttafélög fá að beina frekari upplýsingum að börnum Tíu þúsund börn búi á heimilum undir lágtekjumörkum Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Hóta tollum vegna hvalveiða og hægri stjórn virðist fallin Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Lýsa vonbrigðum með framgöngu Icelandair í miðri atkvæðagreiðslu Tveir hópferðabílar skullu saman á Suðurlandsbraut Frakkar og Litáar endurskoða Ríkisendurskoðun Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Þungt högg fyrir ferðaþjónustu á Austurlandi Kenndi arabískum sveppasölumönnum um að hleypa af Þriðjungur borgarbúa vill skipta um ferðamáta „Hverjir tala við mömmu mína?“ Bókun 35 útskýrð á mannamáli Brotist inn í fyrirtæki í miðborginni Sjá meira