Vill gera stjórn­völdum heimilt að synja beiðni um nafn­breytingu

„Á undanförnum árum hafa fjölmiðlar reglulega fjallað um mál einstaklinga sem fengið hafa heimild til að breyta um nafn þrátt fyrir að hafa verið sakfelldir fyrir alvarlega refsiverða háttsemi. Slík mál hafa vakið athygli og orðið tilefni til umræðu um hvort núgildandi lög um mannanöfn taki nægilega mið af hagsmunum annarra sem kunna að vera í húfi þegar einstaklingur með alvarlegan brotaferil óskar eftir nafnbreytingu,“ skrifar Sigurður Helgi í færslu á Facebook.

Vísar hann þar án efa í nafnbreytingu Mohamads, áður Kourani, sem tók upp millinafnið Thor og eftirnafnið Jóhannesson og heitir því í dag Mohamad Th. Jóhannesson. Ekki liggur fyrir hvers vegna þessi nöfn urðu fyrir valinu en sumarið 2024 var Guðni Th. Jóhannesson í embætti forseta Íslands. Fjölmargir þjóðþekktir einstaklingar bera nöfnin.

„Nýlegt og mjög umdeilt mál varpaði skýru ljósi á þetta. Í því máli hafði viðkomandi hlotið þungan refsidóm fyrir tilraun til manndráps og fleiri brot,“ segir Sigurður.

Hann gagnrýnir að þrátt fyrir dóminn hafi viðkomandi fengið að taka upp nýtt íslenskt nafn sem hafi vakið athygli þar sem það svipaði til nafns þjóðþekkts einstaklings. Sigurður nafngreinir ekki Mohamad.

Betri vernd fyrir þolendur ofbeldis

„Samkvæmt núgildandi lögum hafa stjórnvöld ekki skýra heimild til að taka mið af sakaskrá umsækjenda þegar beiðni um nafnbreytingu er afgreidd jafnvel þótt réttindi annarra eða ríkir almannahagsmunir kunni að mæla gegn slíkri breytingu,“ segir Sigurður.

Hann ítrekar að nafn sé mikilvægur hluti af auðkenni einstaklings í samfélaginu.

„Af þessum sökum hef ég ákveðið að leggja fram frumvarp á Alþingi til breytinga á lögum um mannanöfn,“ segir Sigurður.

„Með frumvarpinu verður lagt til að stjórnvöldum verður heimilt að synja beiðni um nafnbreytingu í afmörkuðum tilvikum þegar umsækjandi hefur hlotið refsidóm fyrir alvarlegt brot gegn almennum hegningarlögum og réttindi annarra mæla gegn slíkri breytingu.“

Með því að leggja fram frumvarpið vonast Sigurður til þess að stuðla að auknu öryggi almennings, einkum þolenda ofbeldis og annarra einstaklinga í viðkvæmri stöðu.