Ein­mana­legt á­huga­mál fjögurra ís­lenskra stráka

„Við erum hópur sem hefur mikla ástríðu fyrir raddharmóníum og lifandi söng, og tónleikarnir verða blanda af skemmtilegri stemningu, klassískum barbershop-hljómi og fjölbreyttri dagskrá. Markmiðið okkar er einfaldlega að skapa hlýja og eftirminnilega kvöldstund fyrir áhorfendur og kynna þessa tónlistarhefð fyrir fleirum sem á rætur sínar að rekja til Bandaríkjanna á fyrri hluta 20. aldar.

Sameiginleg lokahátíð

„Kórinn ber nafnið Fönn og er það í takt við nöfn erlendra barbershop-hópa þar sem orðagrín og pabbabrandarar eru vel metnir. Hópurinn, sem nú telur um 12 manns með ólíkan bakgrunn, hefur hist vikulega síðan í febrúar og á þeim tíma hefur hann fengið að kynnast hefðinni og æft ólík lög frá mismunandi tímabilum, en þó öll útsett í barbershop-stíl,“ segir Karl Friðrik Hjaltason í Barbara og kórstjóri Fannar. Þeim hafi svo þótt tilvalið að binda enda á vorönn með sameiginlegum tónleikum kórsins og kvartettsins.

„Þetta verður stutt og laggott prógramm en þannig nýtur þessi músík sín best,“ segir Karl Friðrik.

Kvartettinn mun syngja fjögur lög og svo önnur fimm með kórnum.

„Við stefnum að stækkun kórsins í haust og að halda stærri tónleika í desember en Barbari hefur haldið jólatónleika síðustu ár við góðar undirtektir. Ef allt gengur upp þá verður ferðinni haldið á Norðurlandamót SNOBS 2027 í Svíþjóð, þar sem íslenskur kór mun taka þátt í fyrsta skipti í sögu mótsins,“ segir Karl en kvartettinn tók þátt á mótinu í þriðja sinn á þessu ári og hafnaði í 4. sæti í flokki karlakvartetta.

SNOBS stendur fyrir samtök norðurlenskra rakarasöngvara (ens: Society of Nordic Barbershop Singers). Mótið 2026 var haldið í Uppsölum og segir Karl Friðrik að því hafi verið sérstaklega fagnað að sænski kvartettinn Lemon Squeezy hafi sigrað á heimsmeistaramóti Barbershop Harmony Society 2025 sem eru aðalsamtök rakarasöngvara í Bandaríkjunum.

Einmanalegt áhugamál

Hann segir að á slíkum mótum komi fjöldi söngvara með sérstakan áhuga á þeirri lifandi hefð og a capella, sem er tónlist án undirleiks, og tónlist sem nefnist barbershop-söngur.

„Kvartettinn Barbari hefur verið til í mörg ár og allt gengið vel hjá þeim, en það hefur reynst okkur einmanalegt að vera aðeins fjórir strákar á Íslandi sem stunda þetta sérkennilega áhugamál, þess vegna eru þessi mót mjög mikilvæg við að halda okkur gangandi,“ segir hann.

Spurður hvers vegna barbershop segir Karl Fannar að hefðin eigi uppruna sinn að rekja í menningarheim svartra í suðurríkjum Bandaríkjanna á seinni hluta 19. aldar, þar sem kvartettar gegndu svipuðu hlutverki og útvarpið í dag, á torgum og alls konar samkomustöðum, meðal annars inni á rakarastofum.

„Á 20. öld fór þessi hefð að hverfa en þá var stofnað félag, Barbershop Harmony Society, til varðveislu og dreifingar hefðarinnar. Síðan þá hefur barbershop teygt sig út fyrir Bandaríkin og hefur víða náð að skjóta niður rótum, til dæmis í Englandi, Þýskalandi, Svíþjóð og Danmörku.“

Ólíkur öðrum kórasöng

Hann segir stílinn einstakan og ólíkan hefðbundnum kórasöng. Tenór syngi yfirrödd og bassinn sé á sínum stað en baritón hafi það sérstaka hlutverk að syngja fyrir ofan eða neðan laglínuna eftir því sem hún fer upp eða niður.

„Við þetta myndast þéttur samhljómur og með sérstakri raddbeitingu og áherslu á jöfn tónbil verður hljómurinn svo hreinn að vel má heyra yfirtóna og suðið sem í barbershop kallast ring,“ segir Karl Fannar og að annað sem hrífi við stílinn sé leiklistin.

„Samskipti við áhorfendur og innihald textans eru höfð að leiðarljósi og er nálgunin mjög leikræn og hrynjandin oft mjög frjáls og talræn. Ólíkir kvartettar geta svo verið með ólíkar áherslur. Sumir leggja áherslu á alvarlega framsetningu sönglaga með mikilli næmni og innlifun, á meðan aðrir vilja frekar vera grínkvartettar með áherslu á skemmtun og kóreógrafíu.“

Hann segir barbershop-söng ekki einungis stundaðan af kvartettum heldur sé einnig til sterk kórasena innan hefðarinnar. Kvartettinn Barbari hafi sýnt þessari grein meiri áhuga á síðustu mótum og tóku 3 meðlimir kvartettsins meira að segja þátt og kepptu með danska kórnum the Danish Invasion á Norðurlandamótinu 2025.

„Í slíku kórastarfi er mikið hópefli og félagsstarf þar sem hópurinn skiptist á verkum, við gerð söng- og dansatriða, hönnun búninga, útvegun veitinga og margt fleira. Í öflugu kórastarfi spretta svo fram nýir kvartettar og var það einmitt áætlun Barbara þegar þeir stofnuðu nýlega fyrsta barbershop-kórinn hér á Íslandi.“

Tónleikarnir hefjast klukkan 18 og er ókeypis inn á tónleikana en frjáls framlög velkomin.