Fagmennska sem skiptir máli

Án okkar myndi stór hluti meðferðarþjónustu hverfa

Sem sjálfstætt starfandi sálfræðingur í tæp tuttugu ár hef ég séð hvernig við erum ómissandi hluti af íslensku heilbrigðis- og velferðarkerfi. Við vinnum ekki í skjóli stórra stofnana, en við berum engu að síður mikla ábyrgð — bæði gagnvart skjólstæðingum okkar og samfélaginu í heild. Þessi ábyrgð er oft ósýnileg, en hún er kjarni starfsins.

Í hverri viku sinna mörg okkar um 25 skjólstæðingum, auk handleiðslu, endurmenntunar og undirbúnings sem fer að mestu fram utan hefðbundins vinnutíma. Við vinnum með einstaklingum, fjölskyldum, fyrirtækjum og stofnunum. Við tökum á móti tilvísunum frá heilsugæslum, félagsþjónustu og barnavernd sveitarfélaga sem og endurhæfingarstöðvum. Við sinnum oft flóknum og sérhæfðum vanda sem opinbera kerfið hefur hvorki mannafla né svigrúm til að taka að sér. Við erum líka reglulega kölluð til af fjölmiðlum og opinberum aðilum þegar þörf er á faglegu mati eða ráðgjöf.

Samt sem áður er starfið okkar stundum misskilið. Það er auðvelt að gera lítið úr því sem gerist inni í meðferðarherberginu, að halda að við séum einfaldlega að „spjalla við fólk“. En á bak við hvert viðtal liggur víðtæk þekking á hegðun, tilfinningum, taugalíffræði, áföllum, þroska, samskiptum og meðferðaraðferðum. Við vinnum með fólki í viðkvæmum aðstæðum og þurfum að taka erfiðar faglegar ákvarðanir á hverjum degi. Það krefst handleiðslu, endurmenntunar og faglegs aga.

Sjálfstætt starfandi sálfræðingar eru ekki valkostur við opinbera þjónustu — við erum nauðsynleg viðbót. Við styðjum kerfið, léttum á biðlistum, bjóðum upp á sérhæfða þjónustu og tryggjum að fólk fái hjálp þegar það þarf á henni að halda. Í litlu samfélagi eins og okkar skiptir máli að þjónustan sé fjölbreytt, aðgengileg og fagleg.

Ef við viljum tryggja að fólk fái góða og örugga sálfræðiþjónustu, þurfum við að viðurkenna það hlutverk sem sjálfstætt starfandi sálfræðingar gegna — og styðja við þá fagmennsku sem við höfum byggt upp af alúð og ábyrgð, áratugum saman.

Höfundur er einn af stofnendum Félags sjálfstætt starfandi sálfræðinga, sat lengi í stjórn félagsins og þar af í fjögur ár sem varaformaður félagsins.