Ertu eldklár í sumarbústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar 11. maí 2026 12:51 Sumarhús eru griðastaður til þess að slaka á í frístundum og þó margir nýti bústaðinn allt árið um kring er sumarið sá tími sem flestir dvelja þar lengst. Því eru vorin tilvalin til að kanna hvort öryggisatriðin séu á hreinu og sérstaklega eldvarnirnar þar sem húsin eru oft byggð úr timbri, frá veggjum út á verönd. Hér eru nokkur mikilvæg eldvarnarráð sem allir sumarbústaðaeigendur ættu að yfirfara reglulega. Reykskynjari, eldvarnarteppi, slökkvitæki og flóttaleið af svefnlofti eru lykilatriði inni i sumarhúsum. En einnig þarf að huga að ytri aðstæðum því sumarhús standa oft í gróðurfylltu umhverfi sem eykur hættuna á að verða fyrir gróðureldum sem geta breiðst hratt út við þurr veðurskilyrði. Er flóttaleið af svefnloftinu? Svefnloft eru mjög algeng í sumarhúsum enda góð nýting á rými. En ef stiginn upp á loftið er eina leiðin upp og niður þarf að bæta úr því. Gluggi á efri hæð þarf að opnast út og neyðarstigi utan á húsinu sem hægt er að klifra niður. Leiddu hugann að því næst þegar þú kemur í sumarhús hvernig þeir sem sofa á svefnloftinu eiga að komast út ef eldur kemur upp á neðri hæðinni. Slökkvitæki og reykskynjarar Komi upp eldur inni er grundvallaratriði að við verðum hans vör. Þess vegna er mikilvægt að hafa reykskynjara á öllum hæðum og inn í öllum herbergjum og muna prófa þá reglulega. Ef þú ert gestur eða með bústað á leigu, er góð regla að prófa reykskynjarana áður en farið er að sofa. Eldvarnarteppi á að vera í eldhúsi en það er sérlega gott ef kemur upp eldur í matarfitu við eldamennsku. Kerti, kamínur og gashellur þarf að fara gætilega með og góð forvörn að vera með gasskynjara í húsinu. Kamínur eiga helst að standa á steinefni, eða viðlíka efni sem þolir mikinn hita án þess að brenna. Öryggissvæði úti og eldklöppur Mikilvægt er að hafa autt svæði og án alls gróðurs sem getur orðið eldsmatur 1,5 metra umhverfis sumarhúsið, þetta er kallað öryggissvæði. Ef húsið stendur í brekku þarf öryggissvæðið að ná lengra niður brekkuna. Það getur skipt sköpum um útbreiðslu elds að hólfa lóðina með malarstígum eða skipta upp landinu á annan hátt með gróðurlausum beltum. Eldklöppur, einnig nefndar sinuklöppur, eru handverkfæri með spaða á endanum sem eru notaðar til að kæfa eld í sinu og ættu að vera við öll sumarhús. Almennt séð er góð regla að hirða gróður vel og grysja, því úr sér vaxinn gróður getur líka hindrað aðgengi slökkviliðs. Þá er gott er að hafa garðslöngu sem nær hringinn kringum húsið til að bleyta gróður eða slökkva elda. Útieldhúsið Að lokum er vert að tala um útieldhúsin. Sífellt fleiri kjósa að byggja sér skjólgóða eldunaraðstöðu úti sem er samtengd húsinu. Ef kviknar í útieldhúsinu þá á eldurinn greiða leið að húsinu. Gott er að hafa þetta í huga við hönnunina þar sem dæmi eru um slíka elda. Slökkvitæki, aðgangur að slökkvivatni og eldvarnarteppi eru besta vörnin svo ekki verði af litlum neista mikið bál. Ítarlegri upplýsingar um brunavarnir í frístundabyggð er t.d. að finna á heimasíðum Húsnæðis- og mannvirkjastofnunnar og Eldvarnarbandalagsins. F.h. Eldvarnarbandalagsins Ágúst Mogensen, sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ágúst Mogensen Slysavarnir Mest lesið Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson Skoðun Skoðun Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? Jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Sjá meira
Sumarhús eru griðastaður til þess að slaka á í frístundum og þó margir nýti bústaðinn allt árið um kring er sumarið sá tími sem flestir dvelja þar lengst. Því eru vorin tilvalin til að kanna hvort öryggisatriðin séu á hreinu og sérstaklega eldvarnirnar þar sem húsin eru oft byggð úr timbri, frá veggjum út á verönd. Hér eru nokkur mikilvæg eldvarnarráð sem allir sumarbústaðaeigendur ættu að yfirfara reglulega. Reykskynjari, eldvarnarteppi, slökkvitæki og flóttaleið af svefnlofti eru lykilatriði inni i sumarhúsum. En einnig þarf að huga að ytri aðstæðum því sumarhús standa oft í gróðurfylltu umhverfi sem eykur hættuna á að verða fyrir gróðureldum sem geta breiðst hratt út við þurr veðurskilyrði. Er flóttaleið af svefnloftinu? Svefnloft eru mjög algeng í sumarhúsum enda góð nýting á rými. En ef stiginn upp á loftið er eina leiðin upp og niður þarf að bæta úr því. Gluggi á efri hæð þarf að opnast út og neyðarstigi utan á húsinu sem hægt er að klifra niður. Leiddu hugann að því næst þegar þú kemur í sumarhús hvernig þeir sem sofa á svefnloftinu eiga að komast út ef eldur kemur upp á neðri hæðinni. Slökkvitæki og reykskynjarar Komi upp eldur inni er grundvallaratriði að við verðum hans vör. Þess vegna er mikilvægt að hafa reykskynjara á öllum hæðum og inn í öllum herbergjum og muna prófa þá reglulega. Ef þú ert gestur eða með bústað á leigu, er góð regla að prófa reykskynjarana áður en farið er að sofa. Eldvarnarteppi á að vera í eldhúsi en það er sérlega gott ef kemur upp eldur í matarfitu við eldamennsku. Kerti, kamínur og gashellur þarf að fara gætilega með og góð forvörn að vera með gasskynjara í húsinu. Kamínur eiga helst að standa á steinefni, eða viðlíka efni sem þolir mikinn hita án þess að brenna. Öryggissvæði úti og eldklöppur Mikilvægt er að hafa autt svæði og án alls gróðurs sem getur orðið eldsmatur 1,5 metra umhverfis sumarhúsið, þetta er kallað öryggissvæði. Ef húsið stendur í brekku þarf öryggissvæðið að ná lengra niður brekkuna. Það getur skipt sköpum um útbreiðslu elds að hólfa lóðina með malarstígum eða skipta upp landinu á annan hátt með gróðurlausum beltum. Eldklöppur, einnig nefndar sinuklöppur, eru handverkfæri með spaða á endanum sem eru notaðar til að kæfa eld í sinu og ættu að vera við öll sumarhús. Almennt séð er góð regla að hirða gróður vel og grysja, því úr sér vaxinn gróður getur líka hindrað aðgengi slökkviliðs. Þá er gott er að hafa garðslöngu sem nær hringinn kringum húsið til að bleyta gróður eða slökkva elda. Útieldhúsið Að lokum er vert að tala um útieldhúsin. Sífellt fleiri kjósa að byggja sér skjólgóða eldunaraðstöðu úti sem er samtengd húsinu. Ef kviknar í útieldhúsinu þá á eldurinn greiða leið að húsinu. Gott er að hafa þetta í huga við hönnunina þar sem dæmi eru um slíka elda. Slökkvitæki, aðgangur að slökkvivatni og eldvarnarteppi eru besta vörnin svo ekki verði af litlum neista mikið bál. Ítarlegri upplýsingar um brunavarnir í frístundabyggð er t.d. að finna á heimasíðum Húsnæðis- og mannvirkjastofnunnar og Eldvarnarbandalagsins. F.h. Eldvarnarbandalagsins Ágúst Mogensen, sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar