Er fagmennska kennara einskis virði? Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar 16. apríl 2026 11:16 Reiðin sem kraumar hjá kennurum eftir 9. þing Kennarasambands Íslands snýst um miklu meira en tölustafi eða bókstafi á blaði. Hún snýst um grundvallarvirðingu fyrir þeirri fagmennsku sem á að ríkja þegar ákvarðanir um menntakerfið okkar eru teknar. Af hverju skipta hæfniviðmið máli? Núverandi Aðalnámskrá byggir á hæfninálgun. Hæfniviðmið eru ekki bara tæknilegt orðalag; þau lýsa því sem nemendur eiga að kunna, geta og skilja í raun. Þau horfa á nám sem ferli þar sem framfarir og hæfni til að beita þekkingu skipta meira máli en stök prófniðurstaða eða ein tölustafaeinkunn. Með því að meta nám með fjölbreyttum hætti fæst heildrænni mynd af styrkleikum barna. Hvað er í húfi? Skólafólk hefur eytt yfir áratug í að innleiða þessa nálgun, með takmörkuðum stuðningi frá yfirvöldum og námsmatskerfum sem eru óþjál og gera foreldrum erfitt fyrir að skilja framvindu barns síns. Það er staðreynd og á það verðum við að hlusta á!. En að kasta þessari hugmyndafræði og vinnu fyrir bý byggt á „popúlískum skoðunum“ meðal fólks utan skólakerfisins er alger vanvirðing við þessa vinnu. Lög og reglur Skólafólk vinnur samkvæmt gildandi Aðalnámskrá sem kveður skýrt á um einkunnir í bókstöfum við lok 10. bekkjar. Það er með ólíkindum að ráðherra kasti fram hugmyndum sem ganga þvert gegn þeim ramma sem hún sjálf á að styðja við. Það er óábyrgt og sýnir litla innsýn inn í skólaumhverfið. Þetta er spurning um hvort kemur á undan, eggið eða hænan. Aðalnámskrá segir okkur hvernig á að vinna hlutina. Ef það þarf að breyta þá þarf að breyta námskránni. Það var að koma út endurskoðun og hópur kennara í mínum skóla hefur setið klukkutíma saman í hverri viku í 8 vikur á innleiðingarfundum. Hvaða skilaboð er ráðherra að senda til þeirra um vinnu þeirra og tíma? Vélin vs. áklæðið Eins og Ragnar Þór Pétursson kennari við Norðlingaskóla benti á í viðtali hjá Sýn, þá er eins og verið sé að stinga upp á því að skipta um áklæði á sætum bíls þar sem vélin er hreinlega að bila. Við þurfum að ræða stuðning við börn, álag á kennara og raunverulegar úrbætur. Þar vísar hann til þess að skólakerfið okkar þarf svo sannarlega stuðning en að telja að svarið sé táknin á vitnisburðarblaðinu sem ráðherra telur brýnast að vaða í eða lengja skólatíma barna sé mögulega forgangsatriði sem ekki munu gera útslagið um betri námsárangur. Við krefjumst þess að ráðherra sýni fagmennsku okkar virðingu. Menntakerfið á að byggja á samtali við þá sem helga sig námi og kennslu dags daglega – fólkinu á gólfinu. Hlustið á kennara! Höfundur er skólastjóri Rimaskóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Reiðin sem kraumar hjá kennurum eftir 9. þing Kennarasambands Íslands snýst um miklu meira en tölustafi eða bókstafi á blaði. Hún snýst um grundvallarvirðingu fyrir þeirri fagmennsku sem á að ríkja þegar ákvarðanir um menntakerfið okkar eru teknar. Af hverju skipta hæfniviðmið máli? Núverandi Aðalnámskrá byggir á hæfninálgun. Hæfniviðmið eru ekki bara tæknilegt orðalag; þau lýsa því sem nemendur eiga að kunna, geta og skilja í raun. Þau horfa á nám sem ferli þar sem framfarir og hæfni til að beita þekkingu skipta meira máli en stök prófniðurstaða eða ein tölustafaeinkunn. Með því að meta nám með fjölbreyttum hætti fæst heildrænni mynd af styrkleikum barna. Hvað er í húfi? Skólafólk hefur eytt yfir áratug í að innleiða þessa nálgun, með takmörkuðum stuðningi frá yfirvöldum og námsmatskerfum sem eru óþjál og gera foreldrum erfitt fyrir að skilja framvindu barns síns. Það er staðreynd og á það verðum við að hlusta á!. En að kasta þessari hugmyndafræði og vinnu fyrir bý byggt á „popúlískum skoðunum“ meðal fólks utan skólakerfisins er alger vanvirðing við þessa vinnu. Lög og reglur Skólafólk vinnur samkvæmt gildandi Aðalnámskrá sem kveður skýrt á um einkunnir í bókstöfum við lok 10. bekkjar. Það er með ólíkindum að ráðherra kasti fram hugmyndum sem ganga þvert gegn þeim ramma sem hún sjálf á að styðja við. Það er óábyrgt og sýnir litla innsýn inn í skólaumhverfið. Þetta er spurning um hvort kemur á undan, eggið eða hænan. Aðalnámskrá segir okkur hvernig á að vinna hlutina. Ef það þarf að breyta þá þarf að breyta námskránni. Það var að koma út endurskoðun og hópur kennara í mínum skóla hefur setið klukkutíma saman í hverri viku í 8 vikur á innleiðingarfundum. Hvaða skilaboð er ráðherra að senda til þeirra um vinnu þeirra og tíma? Vélin vs. áklæðið Eins og Ragnar Þór Pétursson kennari við Norðlingaskóla benti á í viðtali hjá Sýn, þá er eins og verið sé að stinga upp á því að skipta um áklæði á sætum bíls þar sem vélin er hreinlega að bila. Við þurfum að ræða stuðning við börn, álag á kennara og raunverulegar úrbætur. Þar vísar hann til þess að skólakerfið okkar þarf svo sannarlega stuðning en að telja að svarið sé táknin á vitnisburðarblaðinu sem ráðherra telur brýnast að vaða í eða lengja skólatíma barna sé mögulega forgangsatriði sem ekki munu gera útslagið um betri námsárangur. Við krefjumst þess að ráðherra sýni fagmennsku okkar virðingu. Menntakerfið á að byggja á samtali við þá sem helga sig námi og kennslu dags daglega – fólkinu á gólfinu. Hlustið á kennara! Höfundur er skólastjóri Rimaskóla.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar