Frádráttarbært dýraníð Jón Kaldal skrifar 19. mars 2026 12:02 Það var gott að hlusta á Hönnu Katrínu Friðriksson atvinnuvegaráðherra í kvöldfréttum RÚV í gærkvöldi. „Við þurfum einfaldlega að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr og það verður markmiðið með þessari endurskoðun,“ sagði Hanna Katrín. Það er frábært að ráðherra ætli að beita sér fyrir þessari endurskoðun. Hún hefði átt að fara fram fyrir löngu. Að segja og gera Nú þarf hins vegar að beina þeirri spurningu til ráðherra ⸺ og er hér með gert ⸺ hvort þessi endurskoðun eigi bara við um sum dýr og hvort það sé þá í lagi að fara illa með önnur dýr? Eldislax sem var fjarlægður úr Hrútafjarðará eftir að hafa sloppið úr sjókví á sunnanverðum Vestfjörðum. Áverkarnir eru að völdum ómeðhöndlaðs lúsasmits. Þegar lagt er mat á frammistöðu stjórnmálamanna borgar sig alltaf að líta til þess sem þeir gera frekar en að hlusta bara á hvað þeir segja. Og hvað hefur Hanna Katrín gert? Í desember lagði hún fram drög að nýjum lögum um lagareldi þar sem velferð eldislaxanna var veitt svo lítil athygli að samtök dýralækna sem starfa fyrir iðnaðinn sögðu í umsögn sinni: „Það vekur undrun okkar að svo lítil áhersla sé sett á velferð og heilbrigði eldisstofns í drögum að frumvarpi um lög um fiskeldi.“ Svona var ástandið á um 1,7 milljón eldislaxa í sjókvíum Arnarlax og Arctic Fish í Tálknafirði haustið 2023 eftir að fyrirtækin misstu tök á laxalús i kvíunum. Drög Hönnu Katrínar eru nú orðin að frumvarpi sem var dreift til þingmanna síðastliðinn mánudag, tveimur dögum áður en hún sagði í fréttum RÚV að það þyrfti „að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr.“ Því kalli er ekki svarað í frumvarpinu um lagareldi. Þvert á móti. „Affallagjald“ Ef frumvarp atvinnuvegaráðherra verður að lögum fá sjókvíaeldisfyrirtækin áfram að stunda sitt dýraníð á iðnaðarskala gegn því að greiða það sem ráðherra nefnir „affallagjald“. Það gjald má svo, samkvæmt frumvarpi hennar, telja fram sem rekstrarkostnað og er því frádráttarbært frá tekjuskatti fyrirtækja. Myndin sýnir austfirskan eldislax með vetrarsár. Sjókvíaeldisfyrirtækið Kaldvík starfar á Austjörðum. Matvælastofnun sektaði fyrirtækið í fyrra fyrir brot á dýravelferðarlögum og kærði það til lögreglu fyrir brot á sömu lögum í öðru mun umfangsmeira máli. Þeirri rannsókn er enn ólokið. Við hjá Íslenska náttúruverndarsjóðnum vonum innilega að Alþingi taki þetta frumvarp atvinnuvegaráðherra og geri á því grundvallarbreytingar. Útgáfan sem var skilað til þingsins er klæðskerasniðin að hagsmunum sjókvíeldisfyrirtækjanna á kostnað náttúru Íslands, lífríkisins, afkomu bændafjölskyldna sem treysta á tekjur af sjálfbærum stangveiðum og eldislaxanna sem þjást í kvíunum. Með öðrum orðum, fullkomin tímaskekkja. Þetta frumvarp má ekki verða að lögum í óbreyttri mynd. Höfundur er talsmaður Íslenska náttúruverndarsjóðsins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Kaldal Mest lesið Þegar einhverfan er ósýnileg: Stúlkur og konur á einhverfurófi Vigdís M. Jónsdóttir Skoðun Regnbogavottun – andleg valdbeiting? Sigfús Aðalsteinsson ,Ágústa Árnadóttir Skoðun Hætta á ferðum í fjölmiðlun á Íslandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason Skoðun Verkalýðsfélög í faðmi hins opinbera Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Til kennara og foreldra í Kópavogi María Ellen Steingrímsdóttir,Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir Skoðun Valdhroki bæjarstjórans í Kópavogi Helga Jónsdóttir Skoðun Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir Skoðun Miðflokkarnir tveir í Kópavogi Pétur Björgvin Sveinsson Skoðun Lyftum arkitektúrnum upp Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Tækifæri í stað takmarkana! Bergljót Borg skrifar Skoðun Umhverfisvænasti orkugjafinn gleymdist Þórhallur Hákonarson skrifar Skoðun Aðdáunarverð þrautseigja Grindvíkinga Sigurður Helgi Pálmason skrifar Skoðun Veistu á hvaða lyfjum þú ert? Sigurbjörg Sæunn Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Slæleg hagsmunagæsla meirihluta bæjarstjórnar – það þarf að gera mun betur Unnar Jónsson skrifar Skoðun Menntaforystan er að plata þig Andri Þorvarðarson skrifar Skoðun Viltu borga meira fyrir að leggja bílnum þínum í bílastæðahúsi? Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Réttindabarátta fatlaðs fólks í 65 ár Alma Ýr Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Eitt markmið, betra Hveragerði Guðjón Óskar Kristjánsson,Jónas Guðnason,Lárus Jónsson skrifar Skoðun Þegar áframhald verður bakslag Júlíus Valsson skrifar Skoðun Sjálfstætt líf og fimm spurningar sem skipta öllu Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samvinnuhugsjón í leikskólamálum Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun „Ég var nú bara að grínast!“ Kristján Freyr Halldórsson skrifar Skoðun Hvernig ræktum við frið í huga fólks? Sæunn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Borgin skapi hlutastörf Stefán Pálsson skrifar Skoðun Gleymum ekki hestamönnum og skátum Þorsteinn Hjartarson skrifar Skoðun Er gott að eldast á Akranesi? Hugrún Eva Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Eitt samtal getur breytt deginum Alda Björk Harðardóttir skrifar Skoðun Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason skrifar Skoðun Reykjanesbrautin - við leysum hnútinn Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Valdhroki bæjarstjórans í Kópavogi Helga Jónsdóttir skrifar Skoðun Menningin er hjartað í Hafnarfirði Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Lækkun gjalda: skref í rétta átt, en enn langt í land Valborg Ösp Árnadóttir Warén skrifar Skoðun Sveitarfélög á Íslandi og Evrópusambandið Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Gefum sköpunargáfu barna það pláss sem hún á skilið Guðrún Lína Thoroddsen skrifar Skoðun Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Skólaskeyti til Garðbæinga! Harpa Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Verkalýðsfélög í faðmi hins opinbera Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæði kennslu: Farsæld sem markmið menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar Skoðun Miðflokkarnir tveir í Kópavogi Pétur Björgvin Sveinsson skrifar Sjá meira
Það var gott að hlusta á Hönnu Katrínu Friðriksson atvinnuvegaráðherra í kvöldfréttum RÚV í gærkvöldi. „Við þurfum einfaldlega að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr og það verður markmiðið með þessari endurskoðun,“ sagði Hanna Katrín. Það er frábært að ráðherra ætli að beita sér fyrir þessari endurskoðun. Hún hefði átt að fara fram fyrir löngu. Að segja og gera Nú þarf hins vegar að beina þeirri spurningu til ráðherra ⸺ og er hér með gert ⸺ hvort þessi endurskoðun eigi bara við um sum dýr og hvort það sé þá í lagi að fara illa með önnur dýr? Eldislax sem var fjarlægður úr Hrútafjarðará eftir að hafa sloppið úr sjókví á sunnanverðum Vestfjörðum. Áverkarnir eru að völdum ómeðhöndlaðs lúsasmits. Þegar lagt er mat á frammistöðu stjórnmálamanna borgar sig alltaf að líta til þess sem þeir gera frekar en að hlusta bara á hvað þeir segja. Og hvað hefur Hanna Katrín gert? Í desember lagði hún fram drög að nýjum lögum um lagareldi þar sem velferð eldislaxanna var veitt svo lítil athygli að samtök dýralækna sem starfa fyrir iðnaðinn sögðu í umsögn sinni: „Það vekur undrun okkar að svo lítil áhersla sé sett á velferð og heilbrigði eldisstofns í drögum að frumvarpi um lög um fiskeldi.“ Svona var ástandið á um 1,7 milljón eldislaxa í sjókvíum Arnarlax og Arctic Fish í Tálknafirði haustið 2023 eftir að fyrirtækin misstu tök á laxalús i kvíunum. Drög Hönnu Katrínar eru nú orðin að frumvarpi sem var dreift til þingmanna síðastliðinn mánudag, tveimur dögum áður en hún sagði í fréttum RÚV að það þyrfti „að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr.“ Því kalli er ekki svarað í frumvarpinu um lagareldi. Þvert á móti. „Affallagjald“ Ef frumvarp atvinnuvegaráðherra verður að lögum fá sjókvíaeldisfyrirtækin áfram að stunda sitt dýraníð á iðnaðarskala gegn því að greiða það sem ráðherra nefnir „affallagjald“. Það gjald má svo, samkvæmt frumvarpi hennar, telja fram sem rekstrarkostnað og er því frádráttarbært frá tekjuskatti fyrirtækja. Myndin sýnir austfirskan eldislax með vetrarsár. Sjókvíaeldisfyrirtækið Kaldvík starfar á Austjörðum. Matvælastofnun sektaði fyrirtækið í fyrra fyrir brot á dýravelferðarlögum og kærði það til lögreglu fyrir brot á sömu lögum í öðru mun umfangsmeira máli. Þeirri rannsókn er enn ólokið. Við hjá Íslenska náttúruverndarsjóðnum vonum innilega að Alþingi taki þetta frumvarp atvinnuvegaráðherra og geri á því grundvallarbreytingar. Útgáfan sem var skilað til þingsins er klæðskerasniðin að hagsmunum sjókvíeldisfyrirtækjanna á kostnað náttúru Íslands, lífríkisins, afkomu bændafjölskyldna sem treysta á tekjur af sjálfbærum stangveiðum og eldislaxanna sem þjást í kvíunum. Með öðrum orðum, fullkomin tímaskekkja. Þetta frumvarp má ekki verða að lögum í óbreyttri mynd. Höfundur er talsmaður Íslenska náttúruverndarsjóðsins.
Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason Skoðun
Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir Skoðun
Skoðun Slæleg hagsmunagæsla meirihluta bæjarstjórnar – það þarf að gera mun betur Unnar Jónsson skrifar
Skoðun Eitt markmið, betra Hveragerði Guðjón Óskar Kristjánsson,Jónas Guðnason,Lárus Jónsson skrifar
Skoðun Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason skrifar
Skoðun Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir skrifar
Skoðun Gæði kennslu: Farsæld sem markmið menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar
Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason Skoðun
Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir Skoðun