Tilfinningar sem okkar hærri leiðbeinendur Matthildur Björnsdóttir skrifar 16. mars 2026 18:02 Ég er nógu gömul til að muna að það var sagt við mig. Að það að sýna öðrum á almannafæri að þú hefðir tilfinningar væri aumingjaháttur. Enginn ætti að láta aðra sjá sig tárast. Að það væru bara leiðinlegar væmiltýtur sem leyfðu sér slíkt. Mér fannst það viðhorf mjög ómannúðlegt og ískalt. Og sem betur fer er það að breytast á landinu. Eitt það fyrsta sem mér var sagt hér í Ástralíu fyrir 38 árum síðan, var að það væri betra, æskilegra og hollara, að létta á, og tjá erfiða lífsreynslu. Þau orð voru auðvitað mikil og ný frelsun, og léttir að heyra, í mínu nýja landi hinum megin á hnettinum. Gæti ástæðan verið þessi? Á þessari stóru Eyju sem er Ástralía. Eyja þar sem er dagsbirta alla vinnudaga daga ársins, og bara fjórir tímar á milli lengsta og stysta dags. Ekki sagt að þegja, bæla og halda inni, eins og hinni Íslensku þjóð hafði verið skipað í langan tíma af mörgum á landi íss og elda, og það í langan tíma. Ég er nýbúin að tala við Íslenskan mann nær sjötugu sem man það líka. Svo er það líka hugsanleg spurning hvort að fámennið og skammdegið hafi skapað þau viðhorf? Hér í Ástralíu er það í fáum orðum svona: Það verður dimmt um fimmleytið þegar sumarið er á Íslandi. En bjart til níu þegar veturinn er á Íslandi. Slíkt hefur auðvitað áhrif inn í hugi, hjörtu og annað í lífi mannvera. Hvernig þau áhrif virki eru hugsanlega þau, að það sé birtan sem setji lífsreynslu kannski í önnur hólf í mannverum, en það sem gerist í löngu skammdegi eins og er á Íslandi og fleiri norrænum löndum. Blöðin á okkar tímum sýna að æ fleiri Íslendingar eru að færa sig í sól yfir veturna. Og sumir hafa hreinlega flutt í burtu og eru líka fegin að vera laus við snjó. Svo að það er eitt og annað sem virkilega hittir í hjartað hér, miðað við hvernig viðhorfin til tilfinningasemi á Íslandi minna tíma voru. Það er að það kemur fram á ótal vegu í tjáskiptum á sjónvarpi sem sýnir allt annað mynstur og viðhorf um „feelings“ tilfinninga hér í Ástralíu en ég vitnaði í fjölmiðlum á Íslandi. Það er svo ljúft að upplifa að rökhyggjan er ekki nærri alltaf í hæsta sæti tilverunnar. En situr auðvitað oft sem góður félagi tilfinninga í sögunum. Hlaðborð af ást sem er upplifuð við að horfa á þættina Píanó Sem mjög svo ljúft dæmi um það, er nýtt efni sem ABC sjónvarpsstöðin fór að hafa í fyrra og hefur titilinn Píanó, sem við nutum í fyrra og nú er ný sería byrjuð í dag sunnudaginn 15.mars. Stjórn ABC sjónvarpsstöðvarinnar fékk þá meiriháttar hugmynd að setja píanó upp á almannafæri í járnbrautar og á öðrum almennings stöðum. Þau höfðu sett út boð á einhvern hátt í gegn um fjölmiðla, til að láta þau sem spiluðu á píanó heima hjá sér vita. Að þau gætu komið á þann stað járnbrautar stöðvar í hverri borg fyrir sig, og spilað tónlist sína fyrir vegfarendur þann dag. Það er meiriháttar unaður að upplifa ástina sem flæddi á staðnum og sjá þann þverskurð af mannverum á öllum aldri frá ótal þjóðernum jarðar, og í allskonar mismunandi líkamlegu ástandi. Píanó leikendur eru allt frá börnum til hundrað ára einstaklinga frá ótal löndum setjast við það og spila. Þau sýna og deila því út til heimsins, þeirra sem ná að sjá þá. Það voru blindir einstaklingar. Ungur maður sem hafði fengið heilablóðfall og það skemmt annan handlegg hans. En hann gafst ekki upp, heldur ákvað að endur þjálfa sig til að geta haldið áfram að nota píanóið og spilar einhentur á það. Einstaklingar sem nota hjólastóla settust við það, og þannig mætti lengi telja dæmi um heilunar leið þess að nota tónlist. Einstaklingarnir segja frá tengingu sinni við píanóið, og tala um hvernig tónlistin frá að spila á píanóið, hefur bætt heilsu þeirra. Sem þau fóru að nota eftir að hafa upplifað sínar litríku áskoranir. Það er svo hjartnæmt að vita og upplifa samtölin, viðbrögðin, og hinar litríku lífsreynslusögur einstaklinganna. Þessir þættir voru líka settir í Bretlandi, og sýndir hér, svo að við höfum notið þess að upplifa tvöfaldan skammt af þeim unaði sem er ríkjandi í öllu andrúmslofti bygginga þá daga sem spilað er. Áströlsku útgáfuna og þá Bresku. Einstaklingarnir eru allra kynslóða og aldurs frá ungum börnum til gamalmenna um hundrað ára gömlum. Ástin er svo uppi í því öllu. Við að horfa á þessa þætti í dag sem voru endurteknir, áður en þeir næstu níu fara af stað á morgum. Það er líka unaðslegt að sjá áhorfendur sem hlustendur dansa og hreyfa sig og litlu börnin elska líka að dilla sér í takt við tónlistina. Börn sem sýna í áhuga og hreyfingum, að þau hugsi sér að spila á píanó þar einn daginn. Þau haga sér alltaf vel þar. Þeir hundar sem sumir hafa með sér haga sér líka fullkomlega vel, engir hundar barka. Það er alger hjartaveisla að njóta og upplifa í hvert skipti sem ég horfi á þá. Höfundur er Íslendingur sem hefur búið til lengri tíma í Ástralíu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Matthildur Björnsdóttir Mest lesið Slapp lifandi út af elliheimili Margrét Sigríður Guðmundsdóttir Skoðun Strætisvagni ekið á 150 km hraða í gegnum íbúðarhverfi við grunnskóla - „Stórkostlegt sjónarspil“ Haukur Magnússon,Kristján Vigfússon,Margrét Manda Jónsdóttir Skoðun Mataræði stéttaskiptingarinnar: Þegar hollusta verður forréttindi Steinar Björgvinsson Skoðun ADHD og hvatvísi Hjördís María Karlsdóttir Skoðun Getum við raunverulega skipulagt borgina? Darío Nunez Salazar Skoðun Fjárfesting í hvíld skilar sér í meiri framleiðni Ellen Calmon Skoðun Látum ekki tækifærin renna okkur úr greipum Hulda Hallgrímsdóttir,Erla Tinna Stefánsdóttir Skoðun Jafnrétti í litlu samfélagi: Áskoranir og ábyrgð Guðný Sara Birgisdóttir Skoðun Ábyrgt fólk segir satt og rétt frá Gunnsteinn R. Ómarsson Skoðun Ósýnileg en ómissandi Eva Hauksdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Vandamál leikskólanna verða ekki leyst nema með aðkomu ríkisins Hans Alexander Margrétarson Hansen skrifar Skoðun Mannréttindi í hættu í yfirfullum fangelsum Tinna Eyberg Örlygsdóttir skrifar Skoðun Ný matarstefna Reykjavíkurborgar – hvað skiptir raunverulega máli? Anna Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Stóra sósíalíska skinkumálið Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Slapp lifandi út af elliheimili Margrét Sigríður Guðmundsdóttir skrifar Skoðun ADHD og hvatvísi Hjördís María Karlsdóttir skrifar Skoðun Getum við raunverulega skipulagt borgina? Darío Nunez Salazar skrifar Skoðun Ábyrgt fólk segir satt og rétt frá Gunnsteinn R. Ómarsson skrifar Skoðun Jafnrétti í litlu samfélagi: Áskoranir og ábyrgð Guðný Sara Birgisdóttir skrifar Skoðun Fjárfesting í hvíld skilar sér í meiri framleiðni Ellen Calmon skrifar Skoðun Mataræði stéttaskiptingarinnar: Þegar hollusta verður forréttindi Steinar Björgvinsson skrifar Skoðun Við stöndum vörð um Múlaþing Jónína Brynjólfsdóttir,Eiður Ragnarsson skrifar Skoðun Viðsnúningur í rekstri, hver borgar? Stefán Þór Eysteinsson,Hjördís Helga Seljan skrifar Skoðun Símalaus heimili – skref í átt að auknum samskiptum og betri þjónustu Gunnur Helgadóttir,Jakobína Hólmfríður Árnadóttir skrifar Skoðun Fagmennska, forgangsröðun og framtíð þróunarsamvinnu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti gagnast ekki atvinnulífinu Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Það sem enginn segir þér um að flytja til annars lands Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Hvers vegna og hvernig háskólanám? Hallur Þór Sigurðarson skrifar Skoðun Frá þekkingu til verðmæta – hvar slitna tengslin? Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Ilmurinn er svo lokkandi Einar Helgason skrifar Skoðun Við ræktum arfa og vonumst eftir rósum Sóldís Birta Reynisdóttir skrifar Skoðun Áframhaldandi og markviss vinna í þágu barna í Hveragerði Eva Harðardóttir,Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Lækkum leikskólagjöld og tökum upp 100% syskinaafslátt Tinna Berg Rúnarsdóttir skrifar Skoðun Í þágu heimilanna… utan ESB Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Chardonnay á Sólvallagötu Elías Blöndal Guðjónsson skrifar Skoðun Strætisvagni ekið á 150 km hraða í gegnum íbúðarhverfi við grunnskóla - „Stórkostlegt sjónarspil“ Haukur Magnússon,Kristján Vigfússon,Margrét Manda Jónsdóttir skrifar Skoðun Ósýnileg en ómissandi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Áfram menning og listir, ekki bara á tyllidögum! María Pálsdóttir skrifar Skoðun Látum ekki tækifærin renna okkur úr greipum Hulda Hallgrímsdóttir,Erla Tinna Stefánsdóttir skrifar Skoðun Meira sund í Kópavogi Jónas Már Torfason skrifar Sjá meira
Ég er nógu gömul til að muna að það var sagt við mig. Að það að sýna öðrum á almannafæri að þú hefðir tilfinningar væri aumingjaháttur. Enginn ætti að láta aðra sjá sig tárast. Að það væru bara leiðinlegar væmiltýtur sem leyfðu sér slíkt. Mér fannst það viðhorf mjög ómannúðlegt og ískalt. Og sem betur fer er það að breytast á landinu. Eitt það fyrsta sem mér var sagt hér í Ástralíu fyrir 38 árum síðan, var að það væri betra, æskilegra og hollara, að létta á, og tjá erfiða lífsreynslu. Þau orð voru auðvitað mikil og ný frelsun, og léttir að heyra, í mínu nýja landi hinum megin á hnettinum. Gæti ástæðan verið þessi? Á þessari stóru Eyju sem er Ástralía. Eyja þar sem er dagsbirta alla vinnudaga daga ársins, og bara fjórir tímar á milli lengsta og stysta dags. Ekki sagt að þegja, bæla og halda inni, eins og hinni Íslensku þjóð hafði verið skipað í langan tíma af mörgum á landi íss og elda, og það í langan tíma. Ég er nýbúin að tala við Íslenskan mann nær sjötugu sem man það líka. Svo er það líka hugsanleg spurning hvort að fámennið og skammdegið hafi skapað þau viðhorf? Hér í Ástralíu er það í fáum orðum svona: Það verður dimmt um fimmleytið þegar sumarið er á Íslandi. En bjart til níu þegar veturinn er á Íslandi. Slíkt hefur auðvitað áhrif inn í hugi, hjörtu og annað í lífi mannvera. Hvernig þau áhrif virki eru hugsanlega þau, að það sé birtan sem setji lífsreynslu kannski í önnur hólf í mannverum, en það sem gerist í löngu skammdegi eins og er á Íslandi og fleiri norrænum löndum. Blöðin á okkar tímum sýna að æ fleiri Íslendingar eru að færa sig í sól yfir veturna. Og sumir hafa hreinlega flutt í burtu og eru líka fegin að vera laus við snjó. Svo að það er eitt og annað sem virkilega hittir í hjartað hér, miðað við hvernig viðhorfin til tilfinningasemi á Íslandi minna tíma voru. Það er að það kemur fram á ótal vegu í tjáskiptum á sjónvarpi sem sýnir allt annað mynstur og viðhorf um „feelings“ tilfinninga hér í Ástralíu en ég vitnaði í fjölmiðlum á Íslandi. Það er svo ljúft að upplifa að rökhyggjan er ekki nærri alltaf í hæsta sæti tilverunnar. En situr auðvitað oft sem góður félagi tilfinninga í sögunum. Hlaðborð af ást sem er upplifuð við að horfa á þættina Píanó Sem mjög svo ljúft dæmi um það, er nýtt efni sem ABC sjónvarpsstöðin fór að hafa í fyrra og hefur titilinn Píanó, sem við nutum í fyrra og nú er ný sería byrjuð í dag sunnudaginn 15.mars. Stjórn ABC sjónvarpsstöðvarinnar fékk þá meiriháttar hugmynd að setja píanó upp á almannafæri í járnbrautar og á öðrum almennings stöðum. Þau höfðu sett út boð á einhvern hátt í gegn um fjölmiðla, til að láta þau sem spiluðu á píanó heima hjá sér vita. Að þau gætu komið á þann stað járnbrautar stöðvar í hverri borg fyrir sig, og spilað tónlist sína fyrir vegfarendur þann dag. Það er meiriháttar unaður að upplifa ástina sem flæddi á staðnum og sjá þann þverskurð af mannverum á öllum aldri frá ótal þjóðernum jarðar, og í allskonar mismunandi líkamlegu ástandi. Píanó leikendur eru allt frá börnum til hundrað ára einstaklinga frá ótal löndum setjast við það og spila. Þau sýna og deila því út til heimsins, þeirra sem ná að sjá þá. Það voru blindir einstaklingar. Ungur maður sem hafði fengið heilablóðfall og það skemmt annan handlegg hans. En hann gafst ekki upp, heldur ákvað að endur þjálfa sig til að geta haldið áfram að nota píanóið og spilar einhentur á það. Einstaklingar sem nota hjólastóla settust við það, og þannig mætti lengi telja dæmi um heilunar leið þess að nota tónlist. Einstaklingarnir segja frá tengingu sinni við píanóið, og tala um hvernig tónlistin frá að spila á píanóið, hefur bætt heilsu þeirra. Sem þau fóru að nota eftir að hafa upplifað sínar litríku áskoranir. Það er svo hjartnæmt að vita og upplifa samtölin, viðbrögðin, og hinar litríku lífsreynslusögur einstaklinganna. Þessir þættir voru líka settir í Bretlandi, og sýndir hér, svo að við höfum notið þess að upplifa tvöfaldan skammt af þeim unaði sem er ríkjandi í öllu andrúmslofti bygginga þá daga sem spilað er. Áströlsku útgáfuna og þá Bresku. Einstaklingarnir eru allra kynslóða og aldurs frá ungum börnum til gamalmenna um hundrað ára gömlum. Ástin er svo uppi í því öllu. Við að horfa á þessa þætti í dag sem voru endurteknir, áður en þeir næstu níu fara af stað á morgum. Það er líka unaðslegt að sjá áhorfendur sem hlustendur dansa og hreyfa sig og litlu börnin elska líka að dilla sér í takt við tónlistina. Börn sem sýna í áhuga og hreyfingum, að þau hugsi sér að spila á píanó þar einn daginn. Þau haga sér alltaf vel þar. Þeir hundar sem sumir hafa með sér haga sér líka fullkomlega vel, engir hundar barka. Það er alger hjartaveisla að njóta og upplifa í hvert skipti sem ég horfi á þá. Höfundur er Íslendingur sem hefur búið til lengri tíma í Ástralíu.
Strætisvagni ekið á 150 km hraða í gegnum íbúðarhverfi við grunnskóla - „Stórkostlegt sjónarspil“ Haukur Magnússon,Kristján Vigfússon,Margrét Manda Jónsdóttir Skoðun
Skoðun Vandamál leikskólanna verða ekki leyst nema með aðkomu ríkisins Hans Alexander Margrétarson Hansen skrifar
Skoðun Ný matarstefna Reykjavíkurborgar – hvað skiptir raunverulega máli? Anna Sigríður Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Mataræði stéttaskiptingarinnar: Þegar hollusta verður forréttindi Steinar Björgvinsson skrifar
Skoðun Símalaus heimili – skref í átt að auknum samskiptum og betri þjónustu Gunnur Helgadóttir,Jakobína Hólmfríður Árnadóttir skrifar
Skoðun Áframhaldandi og markviss vinna í þágu barna í Hveragerði Eva Harðardóttir,Sandra Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Strætisvagni ekið á 150 km hraða í gegnum íbúðarhverfi við grunnskóla - „Stórkostlegt sjónarspil“ Haukur Magnússon,Kristján Vigfússon,Margrét Manda Jónsdóttir skrifar
Skoðun Látum ekki tækifærin renna okkur úr greipum Hulda Hallgrímsdóttir,Erla Tinna Stefánsdóttir skrifar
Strætisvagni ekið á 150 km hraða í gegnum íbúðarhverfi við grunnskóla - „Stórkostlegt sjónarspil“ Haukur Magnússon,Kristján Vigfússon,Margrét Manda Jónsdóttir Skoðun