Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Freyja Þórisdóttir skrifar 14. mars 2026 10:17 Þórdís Kolbrún leggur áherslu á að umræða vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild að ESB verði málefnaleg. Vísir/Viktor Kjósendur verða að beita eigin dómgreind og kynna sér sjónarmið. Á sama tíma er það skylda stjórnvalda að vanda undirbúning í hverju einasta skrefi. Þessi ákvörðun sé stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Þetta og fleira kemur fram í grein Þórdísar Kolbrúnar sem birtist í Morgunblaðinu í dag, laugardaginn 14. mars. Þar segir hún einnig að hvort þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild að Evrópusambandinu sé áframhald á eldra ferli eða nýtt ferli á sama grunni sé að hennar mati tæknilegt atriði. „Mikilvægara er að vitsmunaleg umræða eigi sér stað um stóru drættina í þeirri vegferð sem ríkisstjórnin ætlar að bjóða upp á og gera sér grein fyrir því að ákvörðun um að sækja um aðild, á grundvelli milliliðalauss umboðs frá þjóðinni, væri stærsta ákvörðun sem tekin hefur verið í utanríkismálum að minnsta kosti frá því við gerðumst aðilar að EES-samtarfinu,“ segir Þórdís. Þá segir hún að ákvörðun sem þessi sé stærri en núverandi ríkisstjórn og stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Hún bendir á að þrátt fyrir að margir telji að ekki eigi að „sundra þjóðinni með því að setja þetta mál á dagskrá“ þá verði að gæta þess að umræðan verði ekki of hatrömm. Þá einna helst með því að líta í eigin barm og stuðla ekki sjálf að því vandamáli. Óraunsætt að forðast spurningar Þórdís telur einnig að það væri óraunsætt miðað við þróun heimsmála að íslenskt ríki geti forðast spurningar um stöðu þess í heiminum. „Hvernig sem við teljum að hagsmunum okkar, lífskjörum, fullveldi okkar og sjálfstæði til lengri tíma sé best borgið. Þar er spurningin um aðild að Evrópusambandinu undir – hvernig sem henni er svo svarað,“ segir Þórdís í greininni. Hún segir jafnframt að það þurfi að átta sig á því að ef vel á að vera yrði stjórnkerfi Íslands að miklu leyti undirlagt aðildarumsókn frá þeim tíma sem viðræður hæfust. Þetta yrðu ekki með neinu móti einfaldar og léttar aðildarviðræður þar sem ekkert breyttist hér heima fyrr en kæmi að því að taka afstöðu. Á móti kemur að Þórdís segir stóran hluta lagasafns Íslands samræmast ESB-löggjöf nú þegar og þannig væri það „hálfur sannleikur að láta eins og þetta séu að öllu leyti aðlögunarviðræður.“ Hornsteinn að tilheyra stóru bandalagi Hún heldur áfram á sömu nótum og segir það vera rangt að halda því fram að Ísland væri ekki sjálfstæð þjóð né fullvalda ef það væri með aðild að Evrópusambandinu, hún segir aðildarríki ESB auðvitað vera fullvalda og sjálfstæð ríki. „Sum þeirra, eins og Eystrasaltsríkin, með sína erfiðu sögu, líta á það sem hornstein í fullveldi sínu að tilheyra stóru bandalagi. Þau rök hafa, hingað til, aldrei átt betur við Ísland, sem betur fer,“ segir Þórdís. Það sé hins vegar hárrétt að með aðildinni myndi verða til þörf á breytingum á stjórnarskrá vegna valdaframsals sem hún heimilar ekki. Ef svarið verði nei í fyrirhugaðri kosningu sé málið hins vegar úr sögunni í íslenskri pólitík, að minnsta kosti í fyrirsjáanlegri framtíð. Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Utanríkismál Öryggis- og varnarmál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Evrópusambandið Mest lesið Spurningin kom Guðlaugi Þór í opna skjöldu Innlent Fjögurra tonna eldflaugabútur skall á tunglið á ógnarhraða Erlent Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Innlent Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Innlent Verja fúlgum fjár í að hafa upp á þeim sem gagnrýna ICE á netinu Erlent Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Innlent Barn í hoppukastala sem tókst á loft Innlent Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Innlent Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Innlent Algjörlega varnarlausir gegn skotflaugum Rússa Erlent Fleiri fréttir Stefnir í stærstu Gleðigöngu sögunnar Banderofólki brottvísað og hinsegin dagar hafnir Gætu verið fluttir á brott um borð í Bandero Segir enga tryggingu fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Barn í hoppukastala sem tókst á loft Spurningin kom Guðlaugi Þór í opna skjöldu Alvarlegt að ógna fólki með því sem það heldur að sé vopn Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Segir lögreglu skrumskæla gamansöm ummæli Landsmönnum fjölgaði um 1.450 á öðrum ársfjórðungi Ítrekað hjólað á móti umferð Marktækur munur á fylgi Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Meirihluti telur vexti lækka en undanþágu í sjávarútvegi ólíklega Ný ESB-könnun, skipverjar Bandero og óþarfa hætta á Hverfisgötu Skipverjarnir mega allir fara frá borði Næturborun í sjó lokið og verktakar þakka íbúum þolinmæðina Minnst einn skipverji Bandero má fara frá borði „Við látum ekki fæla okkur aftur inn í skápinn“ „Við erum svolítið strand“ Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Slökktu eld í jepplingi á „örskotsstund“ Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Engir minkar hafi ratað í gildrur síðustu sólarhringa „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Gríðarlegur fjöldi fyrir norðan og mikil óþolinmæði á heimleið Kólumbíumenn í haldi og skipverjar Bandero bíða örlaga sinna Sjá meira
Þetta og fleira kemur fram í grein Þórdísar Kolbrúnar sem birtist í Morgunblaðinu í dag, laugardaginn 14. mars. Þar segir hún einnig að hvort þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild að Evrópusambandinu sé áframhald á eldra ferli eða nýtt ferli á sama grunni sé að hennar mati tæknilegt atriði. „Mikilvægara er að vitsmunaleg umræða eigi sér stað um stóru drættina í þeirri vegferð sem ríkisstjórnin ætlar að bjóða upp á og gera sér grein fyrir því að ákvörðun um að sækja um aðild, á grundvelli milliliðalauss umboðs frá þjóðinni, væri stærsta ákvörðun sem tekin hefur verið í utanríkismálum að minnsta kosti frá því við gerðumst aðilar að EES-samtarfinu,“ segir Þórdís. Þá segir hún að ákvörðun sem þessi sé stærri en núverandi ríkisstjórn og stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Hún bendir á að þrátt fyrir að margir telji að ekki eigi að „sundra þjóðinni með því að setja þetta mál á dagskrá“ þá verði að gæta þess að umræðan verði ekki of hatrömm. Þá einna helst með því að líta í eigin barm og stuðla ekki sjálf að því vandamáli. Óraunsætt að forðast spurningar Þórdís telur einnig að það væri óraunsætt miðað við þróun heimsmála að íslenskt ríki geti forðast spurningar um stöðu þess í heiminum. „Hvernig sem við teljum að hagsmunum okkar, lífskjörum, fullveldi okkar og sjálfstæði til lengri tíma sé best borgið. Þar er spurningin um aðild að Evrópusambandinu undir – hvernig sem henni er svo svarað,“ segir Þórdís í greininni. Hún segir jafnframt að það þurfi að átta sig á því að ef vel á að vera yrði stjórnkerfi Íslands að miklu leyti undirlagt aðildarumsókn frá þeim tíma sem viðræður hæfust. Þetta yrðu ekki með neinu móti einfaldar og léttar aðildarviðræður þar sem ekkert breyttist hér heima fyrr en kæmi að því að taka afstöðu. Á móti kemur að Þórdís segir stóran hluta lagasafns Íslands samræmast ESB-löggjöf nú þegar og þannig væri það „hálfur sannleikur að láta eins og þetta séu að öllu leyti aðlögunarviðræður.“ Hornsteinn að tilheyra stóru bandalagi Hún heldur áfram á sömu nótum og segir það vera rangt að halda því fram að Ísland væri ekki sjálfstæð þjóð né fullvalda ef það væri með aðild að Evrópusambandinu, hún segir aðildarríki ESB auðvitað vera fullvalda og sjálfstæð ríki. „Sum þeirra, eins og Eystrasaltsríkin, með sína erfiðu sögu, líta á það sem hornstein í fullveldi sínu að tilheyra stóru bandalagi. Þau rök hafa, hingað til, aldrei átt betur við Ísland, sem betur fer,“ segir Þórdís. Það sé hins vegar hárrétt að með aðildinni myndi verða til þörf á breytingum á stjórnarskrá vegna valdaframsals sem hún heimilar ekki. Ef svarið verði nei í fyrirhugaðri kosningu sé málið hins vegar úr sögunni í íslenskri pólitík, að minnsta kosti í fyrirsjáanlegri framtíð.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Utanríkismál Öryggis- og varnarmál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Evrópusambandið Mest lesið Spurningin kom Guðlaugi Þór í opna skjöldu Innlent Fjögurra tonna eldflaugabútur skall á tunglið á ógnarhraða Erlent Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Innlent Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Innlent Verja fúlgum fjár í að hafa upp á þeim sem gagnrýna ICE á netinu Erlent Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Innlent Barn í hoppukastala sem tókst á loft Innlent Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Innlent Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Innlent Algjörlega varnarlausir gegn skotflaugum Rússa Erlent Fleiri fréttir Stefnir í stærstu Gleðigöngu sögunnar Banderofólki brottvísað og hinsegin dagar hafnir Gætu verið fluttir á brott um borð í Bandero Segir enga tryggingu fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Barn í hoppukastala sem tókst á loft Spurningin kom Guðlaugi Þór í opna skjöldu Alvarlegt að ógna fólki með því sem það heldur að sé vopn Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Segir lögreglu skrumskæla gamansöm ummæli Landsmönnum fjölgaði um 1.450 á öðrum ársfjórðungi Ítrekað hjólað á móti umferð Marktækur munur á fylgi Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Meirihluti telur vexti lækka en undanþágu í sjávarútvegi ólíklega Ný ESB-könnun, skipverjar Bandero og óþarfa hætta á Hverfisgötu Skipverjarnir mega allir fara frá borði Næturborun í sjó lokið og verktakar þakka íbúum þolinmæðina Minnst einn skipverji Bandero má fara frá borði „Við látum ekki fæla okkur aftur inn í skápinn“ „Við erum svolítið strand“ Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Slökktu eld í jepplingi á „örskotsstund“ Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Engir minkar hafi ratað í gildrur síðustu sólarhringa „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Gríðarlegur fjöldi fyrir norðan og mikil óþolinmæði á heimleið Kólumbíumenn í haldi og skipverjar Bandero bíða örlaga sinna Sjá meira