Bjútíbox og gyllt dömubindi Berglind Guðmundsdóttir skrifar 11. mars 2026 17:31 Mér finnst gott að við séum ósammála. Reyndar finnst mér það nauðsynlegt. Eitt af því sem ég hræðist mest er að vera umkringd fólki sem er sammála mér í einu og öllu. Ef maður er í þannig hópi veit ég að einhver er ekki að segja sína skoðun. Samfélag þar sem allir eru sammála er nefnilega ekki heilbrigt samfélag. Ég hef oft talað um mikilvægi þess að allar raddir fái að heyrast. Við höfum öll hlutverk í þessum ágæta heimi og að mínu mati er fátt mikilvægara en að vera heil og sönn og fylgja innsæi sínu. Það hef ég reynt að gera. Hluti af því að vera ólík og hafa ólíkar skoðanir felst líka í því að bera virðingu fyrir skoðunum annarra. En í íslenskri umræðu, sérstaklega eftir tilkomu samfélagsmiðla, hefur færst í aukana að fólk tali ekki nægilega fallega hvert til annars. Í stað þess að ræða málefnið er farið að hnýta í manninn. Þegar það gerist finnst mér eins og við höfum öll tapað. Undanfarið hefur kyndingin í samfélaginu verið í hámarki. Fólk skiptist í fylkingar, já eða nei. Að vissu marki skil ég vel að fólk hafi sterkar skoðanir. Það er eðlilegt í lýðræðissamfélagi. En ég skil ekki þessa reiði. Þessa heift. Sterkar skoðanir eru ekki vandamálið. Skortur á virðingu er það. Kannski er það einmitt prófsteinninn á góða umræðu. En stundum velti ég fyrir mér hvort við séum farin að tala meira um fólk en málefni. Hvort við séum farin að setja fólk í box, jafnvel bjútíbox, í stað þess að hlusta á reynslu þess og rök. Það er auðvelt að gera lítið úr fólki sem við erum ósammála. Það krefst meiri styrks að hlusta. Kannski er stærsta áskorunin yfir komandi mánuði ekki hvort svarið sé já eða nei, heldur hvort okkur takist að ræða þessi mál af virðingu, án þess að gera lítið úr fólki eða reynslu þess. Því þegar umræðan verður þannig að við tölum niður til annarra, þá höfum við öll tapað. Ég veit að ég hef ekki alltaf rétt fyrir mér. Enginn okkar hefur það. En ég reyni að hlusta, reyni að skilja og reyni að leyfa fólki að hafa sína skoðun þó hún sé ekki sú sama og mín. Og þannig samfélagi vil ég búa í. Höfundur er hjúkrunarfræðingur, greiðsluþreyttur lántakandi og í Viðreisn. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Mér finnst gott að við séum ósammála. Reyndar finnst mér það nauðsynlegt. Eitt af því sem ég hræðist mest er að vera umkringd fólki sem er sammála mér í einu og öllu. Ef maður er í þannig hópi veit ég að einhver er ekki að segja sína skoðun. Samfélag þar sem allir eru sammála er nefnilega ekki heilbrigt samfélag. Ég hef oft talað um mikilvægi þess að allar raddir fái að heyrast. Við höfum öll hlutverk í þessum ágæta heimi og að mínu mati er fátt mikilvægara en að vera heil og sönn og fylgja innsæi sínu. Það hef ég reynt að gera. Hluti af því að vera ólík og hafa ólíkar skoðanir felst líka í því að bera virðingu fyrir skoðunum annarra. En í íslenskri umræðu, sérstaklega eftir tilkomu samfélagsmiðla, hefur færst í aukana að fólk tali ekki nægilega fallega hvert til annars. Í stað þess að ræða málefnið er farið að hnýta í manninn. Þegar það gerist finnst mér eins og við höfum öll tapað. Undanfarið hefur kyndingin í samfélaginu verið í hámarki. Fólk skiptist í fylkingar, já eða nei. Að vissu marki skil ég vel að fólk hafi sterkar skoðanir. Það er eðlilegt í lýðræðissamfélagi. En ég skil ekki þessa reiði. Þessa heift. Sterkar skoðanir eru ekki vandamálið. Skortur á virðingu er það. Kannski er það einmitt prófsteinninn á góða umræðu. En stundum velti ég fyrir mér hvort við séum farin að tala meira um fólk en málefni. Hvort við séum farin að setja fólk í box, jafnvel bjútíbox, í stað þess að hlusta á reynslu þess og rök. Það er auðvelt að gera lítið úr fólki sem við erum ósammála. Það krefst meiri styrks að hlusta. Kannski er stærsta áskorunin yfir komandi mánuði ekki hvort svarið sé já eða nei, heldur hvort okkur takist að ræða þessi mál af virðingu, án þess að gera lítið úr fólki eða reynslu þess. Því þegar umræðan verður þannig að við tölum niður til annarra, þá höfum við öll tapað. Ég veit að ég hef ekki alltaf rétt fyrir mér. Enginn okkar hefur það. En ég reyni að hlusta, reyni að skilja og reyni að leyfa fólki að hafa sína skoðun þó hún sé ekki sú sama og mín. Og þannig samfélagi vil ég búa í. Höfundur er hjúkrunarfræðingur, greiðsluþreyttur lántakandi og í Viðreisn.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar