Mikilvægt að samningsaðilar nýti ljóstíruna sem birtist í gær

Kjaradeilan hefur verið í hnút í nokkurn tíma, verkföll Eflingar standa enn yfir og verkbann Samtaka atvinnulífsins hefst að óbreyttu á fimmtudag. Það dró þó til tíðinda í gær þegar formaður Eflingar og framkvæmdastjóri SA tókust á í Pallborðinu og sögðust þar tilbúin til að fresta öllu ef að ríkissáttasemjari myndi boða þau til fundar.

„Það var ákveðin ljóstíra í gær sem birtist í samtali Sólveigar Önnu og Halldórs Benjamíns á Vísi og við skulum bara vona að þau virki þennan samningsvilja þannig að við sjáum hér samning sem að verður til hagsbóta fyrir launþega en um leið líka fyrirtækin og raski ekki stóra heildarsamhenginu,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.

Nýr fundur hefur ekki verið boðaður en settur ríkissáttasemjari íhugar nú næstu skref, meðal annars hvort hann eigi að leggja fram nýja miðlunartillögu. Þorgerður bendir þó á að hin upprunalega sé enn gild, þrátt fyrir dóm Landsréttar um kjörskrá Eflingar.

„Hann getur ekki lengur krafist kjörskrárinnar en hann getur falið Eflingu að greiða atkvæði um miðlunartillöguna eða komið með nýja, en þá vara ég við því að sú miðlunartillaga verði leiðandi í höfrungahlaupi og hún verði eitthvað nýtt viðmið,“ segir Þorgerður.

„Þannig að hann getur komið með nýja miðlunartillögu, svo lengi sem að hún verði ekki til þess að stuðla að einhverjum verðbólguspíral. Það viljum við allra síst sjá,“ segir hún enn fremur. Það liggi fyrir að til að mynda Seðlabankinn, sem hefur hækkað stýrivexti ellefu sinnum í röð, hiki ekki við að beita stýrivaxtatækinu ef að samningarnir fara út fyrir rammann.

Þingið gæti komið að því að efla og skýra heimildir ríkissáttasemjara

Einhverjir hafa kallað eftir því að stjórnvöld grípi inn í, þar á meðal formaður Miðflokksins en hann segir ljóst að deiluaðilar muni ekki ná saman sjálfir. Ljóst sé að verkbann og verkföll muni hafa gríðarleg áhrif og ríkisstjórnin og þingmenn geti ekki leitt vandann hjá sér.

Forsætisráðherra hefur sagt að það sé ekki tímabært að stíga inn í og tekur Þorgerður undir.

„Akkúrat núna í dag, nei það er ekki tími til þess. Við hljótum að veita aðilum vinnumarkaðarins það svigrúm sem þau þurfa á að halda til þess að leysa þessa vinnudeilu, ábyrgðin er þeirra,“ segir hún. „Ég tel mikilvægt að samningsaðilar hafi þetta svigrúm og nýti þessa ljóstíru sem að birtist okkur í gær. Þau verða að taka hana lengra og kveikja almennileg ljós þá við samningsborðið.“

Helsta verkefnið sé að efla heimildir ríkissáttasemjara, meðal annars til að fylgja miðlunartillögu eftir, og þar gæti þingið komið inn fyrir tilstilli vinnumarkaðsráðherra. 

„Við þurfum að fara í þetta verkefni sem allra fyrst því það sjá það allir í dag að það er ekki hægt að bjóða ríkissáttasemjara upp á það umhverfi sem hann er með, hann vantar þessar valdheimildir, hann vantar skarpari og skýrari tæki til þess að fara inn í vinnudeilur sem þessar sem hafa verið mjög snúnar,“ segir Þorgerður. Síðan þurfi aga á vinnumarkað og í vinnudeilur sem sé launþegum og atvinnulífinu til hagsbóta.

„Sérstaklega því við erum með þennan örgjaldmiðil sem að er ekki beint hjálplegur alltaf, þá þarf einfaldlega meiri aga í þennan galskap allan saman, bæði á vinnumarkaði en ekki síður í fjárlögum. Við erum að sjá útþenslu í ríkissjóði sem aldrei fyrr og það er ekki hjálplegt í dag,“ segir hún.